शुक्रवार, 23 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया
ब्लू-फूटेड बूबीज बूबीजच्या सहा प्रजातींपैकी एक आहे. ज्यांना जिनस सुला असेदकेहील म्हटले जाते. जे दक्षिण अमेरिकेच्या पॅसिफिक किनारपट्टीवर रखरखीत, उष्णकटिबंधीय आणि उपोष्णकटिबंधीय बेटांवर राहतात. अनेकदा माणसांची कोणतीही दखल न घेता पाण्याजवळील वस्तू आणि पृष्ठभागावर बसून, यापैकी बरेच पक्षी कॅलिफोर्नियाच्या आखात, पेरू आणि गॅलापागोस बेटांवर आढळतात. जमिनीवर अनाड़ी पण हवेत आश्चर्यकारकपणे चपळ, निळ्या पायाचे बूबी ज्यांना सुला नेबॉक्सी असेही म्हटले जाते. हे त्यांच्या चमकदार निळ्या पायांनी ओळखले जाणारे समुद्री पक्षी आहेत. हे पक्षी खूप आकर्षक असतात. हा पक्षी वेगवेगळ्या उंचीपासून ते पृष्ठभागाच्या खाली राहत असलेल्या प्रवाळांपर्यंतदेखील डायव्हिंग करू शकतात.
ब्लू-फूटेड बूबींबद्दल जाणून घ्या काही महत्त्वाची तथ्य
ब्लू-फूटेड बूबींना त्यांचे नाव कसे पडले?
ब्लू-फूटेड बूबी हे नाव स्पॅनिश शब्द “बोबो” वरून आले आहे. ज्याचा अर्थ मूर्ख असा आहे. या पक्ष्यांना संभाव्य धोक्याबद्दल पूर्वज्ञान असते. ज्यामुळे ते कधीकधी असुरक्षित वाटून घेतात.
ब्लू-फूटेड बूबीजचे पाय निळे का असतात?
ब्लू-फूटेड बूबीचे निळे पाय का आहेत? कारण ते खातात त्या ताज्या माशांमधील पोषक तत्त्वे त्यांना मिळतात त्यामुळे त्यांच्या पायांचा रंग हा निळा असतो. निळ्या पायाच्या बूबीला पोषण मिळत आहे की नाही हे त्यांच्या पायांच्या निळ्या रंगावरून समजते. जितका निळा रंग तितका पक्षी निरोगी.
ब्लू-फूटेड बूबी काय खातात?
ब्लू-फूटेड बूबीच्या आहारात मुख्यतः ताजे मासे असतात. बहुतेक गटांमध्ये शिकार करणारे हे बूबी पक्षी 100 फूट उंचीवरूनदेखील डाइव्ह करू शकतात. तसेच फ्लाईंग फिशनही पकडू शकतात. ते सार्डिन, अँकोव्हीज, मॅकरेल आणि कधीकधी स्क्विड आणि ऑफल देखील खातात. त्यांच्या मेंदूला दाबापासून संरक्षण करणाऱ्यासाठी हवेच्या थैल्यांच्या असतात. त्यांच्या साहाय्याने निळ्या पायाचे बूबी शिकार करण्यासाठी पाण्याच्या पृष्ठभागापासून ८० फूट खाली उतरू शकतात.
ब्लू-फूटेड बूबीजची प्रजनन प्रक्रिया काय आहे?
बूबीज चमकदार पायांचे फार महत्त्व आहे. जोडीदार निवडताना ते नेहमी हे पायांचे महत्त्व लक्षात घेतात. नर संभोगासाठी मादीची निवड केल्यावर त्याच्या पायाची चमक तिच्याभोवती पसरवतो आणि उंच आणि रुंद पायांनी चालतो. मिलनापूर्वी दोन्ही पक्षी ‘प्रेममय’ नृत्य करतात ज्यात त्यांची चोच आकाशाच्या दिशेने एकमेकांवर टेकवणे आणि पंख पसरवणेदेखील समाविष्ट असते.
फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया
ब्लू-फूटेड बूबींना कोणत्या धोक्यांचा सामना करावा लागतो?
हवामानातील बदल आणि महासागरातील प्रदूषणाच्या वाढीमुळे, निळ्या पायाचे बूबी आणि इतर अनेक समुद्री पक्षी धोक्यात आहेत. विशेषतः त्यांच्या अन्न स्रोतांना धोका निर्माण झाला आहे.
नर आणि मादी ब्लू-फूटेड बूबीमध्ये काय फरक आहे?
मादी ब्लू-फूटेड बूबी नरांपेक्षा किंचित मोठ्या असतात. ज्यामुळे त्यांना खोल पाण्यात डुबकी मारता येते आणि अधिक अन्न वाहून जाते. नराची शेपटी मोठी असते आणि डोळ्यांच्या बाहुल्या मादीपेक्षा लहान असतात. मादीचे पाय देखील नर ब्लू-फूटेड बूबीच्या पायांपेक्षा उजळ निळे असतात.
हे देखील वाचा : 2024 मध्ये भारतातील सर्वात धोक्यात असलेल्या प्रजाती कोणत्या? जाणून घ्या
ब्लू-फूटेड बूबी कुठे अंडी घालतात?
ब्लू-फूटेड बूबी घरटे न ठेवता त्यांची हलकी निळी अंडी जमिनीवर घालतात. अंडी उबविण्याच्या कालावधीत नर आणि मादी अंडी उबदार ठेवण्यासाठी त्यांच्या पायाचा वापर करतात. साधारणपणे सुरुवातीला घातलेल्या दोन किंवा तीनपैकी एक किंवा दोन अंडी बाहेर पडतात. घरट्याभोवती पालक पक्षी उष्मायनाच्या वेळी त्यांची विष्ठा सोडतात. ज्याला गुआनो असेही म्हणतात. ज्यामुळे त्यांच्या घरट्याभोवती ते संरक्षण होते.
ब्लू-फूटेड बूबी थंड कसे राहतात?
ब्लू-फूटेड बूबी बाष्पीभवन कूलिंगद्वारे थंड राहतात. ही एक अशी पद्धत आहे जी हवा थंड करण्यासाठी बाष्पीभवनाचा वापर करते. त्यांच्या घशातील हाडे कंपन करून आसपासच्या त्वचेला फडफडवतात त्यामुळे या पक्षांना थंड राहण्यास मदत होते. ते युरोहायड्रोसिस नावाची कूलिंग यंत्रणा देखील वापरतात ज्यात त्यांच्या पायावर विष्ठा करणे किंवा लघवी करणे समाविष्ट आहे.
ब्लू-फूटेड बूबी कसे संवाद साधतात?
निळ्या-पायांचे बूबी घुरघुर करून आणि शिट्ट्या मारून एकमेकांशी संवाद साधतात. हा संवाद असा असतो ज्यामध्ये एकापेक्षा जास्त अक्षरांचा समावेश असतो. नर आणि मादी दोघेही त्यांच्या जोडीदाराची हाक ओळखू शकतात.
