फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया
भारतीय हॉकी संघाचे माजी स्टार खेळाडू आणि हॉकी जगतातील जादूगार मेजर ध्यानचंद यांचा आज वाढदिवस आहे. मेजर ध्यानचंद यांचा जन्म 29 ऑगस्ट 1905 रोजी प्रयागराज येथे झाला. ज्याला आपण ऑक्टोबर 2018 पूर्वी अलाहाबाद म्हणून ओळखत होतो. मेजर ध्यानचंद यांनी तीन वेळा ऑलिम्पिकमध्ये देशासाठी सुवर्णपदक जिंकले आहे. तर मग जाणून घेऊया की गोल करण्याच्या अप्रतिम कलेसाठी प्रसिद्ध मेजर ध्यानचंद यांनी हॉकीमध्ये कधी प्रवेश केला.
सैन्यात हॉकी खेळायचे
भारताचे माजी स्टार हॉकीपटू मेजर ध्यानचंद यांना वयाच्या 16 व्या वर्षी सैनिक म्हणून भारतीय सैन्यदलात बहाल करण्यात आले. मेजर ध्यानचंद यांनी भारतीय लष्करात सेवा बजावताना हॉकी खेळण्यास सुरुवात केली. मेजर ध्यानचंद रात्री चांदण्यात हॉकीचा सराव करायचे. त्यामुळे सर्व सैनिक त्यांना ध्यानचंद म्हणू लागले आणि त्यांचे नाव ध्यानचंद झाले. सैन्यात असताना ध्यानचंद यांनी तुरूकडून रेजिमेंटच्या वतीने रेजिमेंट सामने खेळण्यास सुरुवात केली. त्यानंतर 1922 ते 1926 दरम्यानच्या सर्व सामन्यांमध्ये खेळून तो प्रसिद्धीझोतात आला.
फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया
झीलंडविरुद्ध पदार्पण केले
प्रकाशझोतात आल्यानंतर ध्यानचंद यांची न्यूझीलंड दौऱ्यासाठी लष्कराच्या संघात निवड झाली. न्यूझीलंडविरुद्ध खेळताना मेजर ध्यानचंद यांनी अप्रतिम कामगिरी केली. या काळात भारतीय लष्कराच्या हॉकी संघाने 18 सामने जिंकले. दोन सामने अनिर्णित राहिले आणि एक सामना भारताचा पराभव झाला. या दौऱ्यानंतर ध्यानचंद यांनी आणखीनच मथळे निर्माण केले. अशा प्रकारे हळूहळू त्याचा प्रवास पुढे सरकू लागला.
हिटलरही थक्क झाला
1936 मध्ये भारतासाठी ऑलिम्पिक सामना खेळताना मेजर ध्यानचंद यांनी जर्मनीविरुद्ध हॉकीमध्ये 8 गोल केले होते. या सामन्यात भारताने जर्मनीचा 8-1 असा पराभव केला होता. जर्मनीचा हा दणदणीत पराभव पाहून हिटलरला राग आला आणि तो सामन्याच्या मध्येच उठला आणि स्टेडियमच्या बाहेर पडला. भारताचा स्टार खेळाडू मेजर ध्यानचंदने या सामन्यात तीन गोल केले होते. ध्यानचंदची चमकदार कामगिरी पाहून हिटलरने सामना संपल्यानंतर त्याला आपल्या संघाकडून खेळण्याची ऑफर दिली. हिटलरने मेजर ध्यानचंदला विचारले, तुम्ही हॉकी खेळण्याशिवाय दुसरे काय करता? त्यावर उत्तर देताना ध्यानचंद हिटलरला म्हणाले, ‘मी भारतीय सैन्यात आहे. त्यानंतर हिटलरने त्याला ऑफर दिली आणि आपल्या सैन्यात सामील होण्यास सांगितले. जे मेजर ध्यानचंद यांनी फेटाळले.
फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया
देशाला तीन पदके मिळवून दिली
मेजर ध्यानचंद यांनी तीन वेळा ऑलिम्पिकमध्ये देशासाठी पदके जिंकली आहेत. 1928 साली झालेल्या ऑलिम्पिक सामन्यात त्याने देशासाठी पहिले पदक जिंकले होते. त्यानंतर मेजर ध्यानचंद यांनी 1932 मध्ये झालेल्या ऑलिम्पिकमध्ये भारताला दुसऱ्यांदा सुवर्णपदक मिळवून दिले. त्यानंतर 1936 मध्ये झालेल्या ऑलिम्पिकमध्ये त्याने देशासाठी तिसरे सुवर्णपदक जिंकले. तुमच्या माहितीसाठी, हा काळ भारताचा सुवर्णयुग म्हणूनही ओळखला जातो. मेजर ध्यानचंद यांचा २९ ऑगस्ट रोजी वाढदिवस आहे. जो आपण आता राष्ट्रीय क्रीडा दिन म्हणून साजरा करतो. याशिवाय खेळात चमकदार कामगिरी करणाऱ्या खेळाडूला त्याच्या नावाशी संबंधित सर्वात मोठा पुरस्कारही दिला जातो. हा पुरस्कार आपण सर्वजण ‘मेजर ध्यानचंद खेलरत्न पुरस्कार’ या नावाने ओळखतो. यापूर्वी या पुरस्काराला ‘राजीव गांधी खेलरत्न पुरस्कार’ असे म्हटले जात होते. जे नंतर बदलून मेजर ध्यानचंद यांच्या नावावर ठेवण्यात आले.