मंगळवार, 10 नोव्हेंबर 2026
कोविड-१९ लस : संपूर्ण जगाला कोरोनाने छळलं होत. भारत देशचं नाही संपूर्ण जग प्रचंड त्रासला होता. बऱ्याच कुटूंबांनी त्याच्या जवळच्यांना गमावलं होत. नुकताच कोविड-१९ साथीचा रोग थांबवण्यासाठी mRNA लस विकसित करणारे शास्त्रज्ञ कॅटालिन कारिको आणि ड्र्यू वेसमन यांना औषधाचे नोबेल पारितोषिक मिळाले आहे. या लसीच्या माध्यमातून या दोन शास्त्रज्ञांनी संपूर्ण जगाची विचारसरणीच बदलून टाकली. जगभरातील शास्त्रज्ञ शरीरातील रोगप्रतिकारक शक्तीच्या क्रिया आणि प्रतिक्रियांबद्दल अधिक समजून घेण्यास सक्षम होते.
जेव्हा कोरोनाने जगामध्ये मानवाच्या आयुष्यामध्ये थैमान घातले होते आणि संपूर्ण जग चिंतेमध्ये होते आणि त्यावर कोणालाच इलाज मिळत नव्हता तेव्हा शास्त्रज्ञ औषधांचा शोध घेत होते. प्रत्येक देश उद्ध्वस्त होत होता. करोडो लोकांना जीव गमवावा लागला. अशा परिस्थितीत शास्त्रज्ञांवर अशी लस विकसित करण्यासाठी खूप दबाव होता, ज्यामुळे कोविड महामारी त्वरित थांबू शकेल. २०२३ चा #नोबेल पारितोषिक शरीरविज्ञान किंवा वैद्यकशास्त्रातील कॅटालिन कॅरिको आणि ड्र्यू वेसमन यांना त्यांच्या न्यूक्लिओसाइड बेस बदलांबद्दलच्या शोधांसाठी प्रदान करण्यात आला आहे. ज्यामुळे COVID-19 विरुद्ध प्रभावी mRNA लसींचा विकास होऊ शकला.
कोरोना विषाणू शरीरात कसा पसरतो? कोणत्या भागावर जास्त परिणाम होतो? हे सर्व समजून घेतल्यानंतर दोघांनी एमआरएनए लसीचे सूत्र विकसित केले. यानंतर लसही तयार करण्यात आली. वास्तविक, आपल्या पेशींमध्ये असलेला DNA मेसेंजर RNA म्हणजेच mRNA मध्ये रूपांतरित झाला. याला इन विट्रो ट्रान्सक्रिप्शन म्हणतात. कॅटलिन ९० च्या दशकापासून ही प्रक्रिया विकसित करत आहे. त्याच वेळी, ड्र्यू वेझमन कॅटलिनचा नवीन भागीदार बनला. जो एक उत्कृष्ट इम्युनोलॉजिस्ट आहे. यानंतर दोघांनी मिळून डेंड्रिटिक पेशींची तपासणी केली. कोविड रुग्णांची प्रतिकारशक्ती पाहिली. त्यानंतर लसीमुळे निर्माण होणारी रोगप्रतिकारक शक्ती वाढली. एमआरएनए प्रक्रियेद्वारे त्यांनी लस विकसित केली. त्याचाच परिणाम असा झाला की लोकांना कोरोनापासून दिलासा मिळाला.
