
भारतात 16 वर्षांखालील मुलांसाठी सोशल मीडिया होणार बॅन? पंतप्रधान मोदींच्या 'या' वक्तव्यानंतर चर्चेला उधाण, वाचा सविस्तर
सोशल मीडियामुळे मुलांच्या मानसिक आरोग्यावर परिणाम होतो, अशी चिंता तज्ज्ञांनी वर्तवली आहे. याचाच विचार करून भारतातील काही राज्यांमध्ये आधीच लहान मुलांसाठी सोशल मीडियावर बंदी घालण्यात आली आहे. मात्र, ऑस्ट्रेलियाने 16 वर्षांखालील मुलांसाठी लागू केलेल्या सोशल मीडिया बंदीच्या कायद्याचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी कौतुक केल्यानंतर, भारतातही अल्पवयीन मुलांसाठी अशाच प्रकारचा कायदा लागू होणार का, याबाबत चर्चांना उधाण आले आहे.
ऑस्ट्रेलियाच्या मेनलबर्न येथे आयोजित करण्यात आलेल्या भारत-ऑस्ट्रेलिया शिखर परिषदेत बोलताना पंतप्रधान मोदी म्हणाले की, भारत आणि इतर देशांनी ऑस्ट्रेलियाच्या सोशल मीडिया नियमांमधून खूप काही शिकण्यासारखे आहे. आयोजित करण्यात आलेल्या या कार्यक्रमात ऑस्ट्रेलियाचे पंतप्रधान अँथनी अल्बानीज देखील उपस्थित होते. त्यांनी ऑस्ट्रेलियाच्या आयटी आणि सोशल मीडियासंबंधित कायद्यात झालेल्या बदलांची प्रशंसा केली.
पंतप्रधान मोदी काय म्हणाले की, ऑस्ट्रेलियाच्या या निर्णयामधून भारत आणि इतर देशांनी बरेच काही शिकले आहे. ऑस्ट्रेलिया ज्या प्रकारे आयटी आणि सोशल मीडिया कायद्यांमध्ये बदल करत आहे, ते समाजाच्या सुरक्षेसाठी प्रेरणादायी आहे. मुलांना ऑनलाइन धोक्यांपासून वाचवण्यासाठी ऑस्ट्रेलिया करत असलेल्या प्रयत्नांमधून भारतही बरेच काही शिकत आहे.
मुलांसाठी सोशल मीडियावर बंदी घालण्याच्या ऑस्ट्रेलियाच्या निर्णयाबद्दल पंतप्रधान मोदींनी केलेले कौतुक अनेक संकेत देत आहे. भारत सरकारने यापूर्वीही मुलांना ऑनलाइन धोक्यांपासून वाचवण्यासाठी कठोर उपाययोजना केल्या आहेत.
ऑस्ट्रेलिया जगातील पहिला असा देश आहे, ज्यांनी 16 वर्षांपेक्षा कमी वय असलेल्या मुलांसाठी सोशल मीडिया पूर्णपणे बॅन केला आहे. ऑस्ट्रेलियाचा हा कायदा डिसेंबर 2025 रोजी लागू करण्यात आला होता. यानंतर सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म्स फेसबुक, इंस्टाग्राम, टिक-टॉक, स्नॅपचॅट इत्यादीवर मोठ्या संख्येत 16 वर्षांपेक्षा कमी वय असलेल्या मुलांच्या अकाऊंटवर बंदी घालण्यात आली. ऑस्ट्रेलियाच्या सरकारने सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म्सना कठोर निर्देश जारी केले की, कमी वय असलेल्या यूजर्सवर कठोरपणे लक्ष ठेवा.
ऑस्ट्रेलियाने घेतलेल्या या निर्णयानंतर भारतातील अनेक राज्य सरकारांनी देखील 16 वर्षांपेक्षा कमी वय असलेल्या मुलांसाठी सोशल मीडिया बॅन करण्याचा निर्णय घेतला. आंध्र प्रदेश, बिहार, कर्नाटकसह अनेक राज्य सरकारने या संदर्भात कायदे जाहीर केले आहेत. इतकेच नाही, तर यूकेने अलीकडेच मुलांसाठी सोशल मीडियावर आणि गेमिंगच्या लाइव्ह-स्ट्रीमिंगवर बंदी जाहीर केली आहे.