रविवार, 20 सप्टेंबर 2026
(फोटो सौजन्य-AI एआय)
पारंपारिक मीटरमध्ये काय होते?
नॉर्मल किंवा पारंपारिक मीटरमध्ये मीटरवरील युनिट्स पाहून रीडिंग नोंदवले जायचे. महाराष्ट्रातील आताच्या व्यवस्थेत ऑफीशल मीटर रीडरकडून रीडिंग घेण्याची तरतूद आहे. काही परिस्थितीत रीडिंग घेता आले नाही तर सरासरी वापरावर बिल येऊ शकते. महावितरण ग्राहकांना महावितरण अॅप किंवा पोर्टलद्वारे Self Reading देण्याची सुविधाही उपलब्ध करून देते.
‘खोटं बोलू नका, रोजच लोडशेडिंग आहे’; कैलास पाटलांनी सरकार अन् महावितरणला धरले धारेवर
स्मार्ट मीटरचा मुख्य फायदा काय?
स्मार्ट मीटरमध्ये रीडिंगसाठी प्रत्येक वेळी व्यक्तीने प्रत्यक्ष घरी येण्याची गरज कमी होते, कारण मीटरचा डेटा दूरस्थपणे मिळू शकतो. कस्टमरला वापराचा डेटा डिजिटल माध्यमातून पाहण्याची सुविधा मिळते. त्यामुळे प्रत्यक्ष रीडिंग, अंदाजे बिल आणि वापरातील बदल समजून घेणे तुलनेने सोपे होऊ शकते.
स्मार्ट मीटरमुळे बिल जास्त येते का?
फक्त स्मार्ट मीटर बसवल्यामुळे प्रति युनिट वीजदर आपोआप वाढत नाही. बिलामध्ये लागू असलेला टॅरिफ, प्रत्यक्ष वापर, स्थिर शुल्क आणि इतर लागू घटक महत्त्वाचे असतात. पण स्मार्ट मीटरमुळे वापराचे रीडिंग जास्त अचूक किंवा नियमित मिळाल्याने आधी अंदाजे बिल येत असेल तर प्रत्यक्ष वापरानुसार बिलात फरक दिसू शकतो. त्यामुळे बिल वाढले म्हणजे मीटरने चुकीचे रीडिंग घेतले असे लगेच मानता येत नाही.
Smart Meter Protest: ‘स्मार्ट मीटर हटवा, अन्यथा उखडून फेकू’; शेकापचे जयंत पाटील यांचा सरकारला इशारा
सरकारचे नियम काय सांगतात?
2023 च्या केंद्र सरकारच्या नियमांनुसार स्मार्ट मीटरचे रीडिंग किमान दिवसातून 1 वेळा दूरस्थपणे घेण्याची तरतूद आहे. स्मार्ट मीटर बसवल्यानंतर त्याआधीच्या कालावधीतील Maximum Demand वर आधारित दंड लावता येत नाही. तसेच स्मार्ट मीटरने नोंदवलेली Maximum Demand मंजूर लोडपेक्षा जास्त असल्यास संबंधित बिलिंग सायकलमध्ये प्रत्यक्ष नोंदवलेल्या मागणीच्या आधारे गणना करण्याची तरतूद आहे.
ग्राहकांनी काय तपासावे?
स्मार्ट मीटर बसवल्यानंतर अॅप किंवा उपलब्ध डिजिटल माध्यमातून वापर तपासत राहणे उपयोगी ठरते. बिल अपेक्षेपेक्षा जास्त वाटल्यास युनिट्स, मीटर रीडिंग आणि बिलातील इतर शुल्क तपासा. तक्रार असल्यास महावितरणकडे चौकशी करता येते.
