मंगळवार, 20 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य AI
या दोन्ही देशांतील उत्पादन जवळपास निम्म्यावर आल्याने जागतिक बाजारपेठेत कोकोचा तुटवडा निर्माण झाला. परिणामी कोकोच्या किमती जवळपास तिप्पट झाल्या असून, त्याचा परिणाम चॉकलेटच्या दरांवरही होण्याची शक्यता आहे.
आयव्हरी कोस्ट आणि घाना हे जगातील कोको उत्पादनाचे प्रमुख केंद्र मानले जातात. जागतिक कोको उत्पादनात या दोन देशांचा मिळून सुमारे ५० टक्के वाटा आहे. त्यामुळे या देशांमधील हवामानातील बदलांचा थेट परिणाम आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेवर होतो.
‘हीट स्टॉर्म वेरा’मुळे या प्रदेशातील तापमानात मोठी वाढ झाली. उष्णतेच्या तीव्रतेमुळे कोकोच्या झाडांवर ताण निर्माण झाला. फुलोरा, फळधारणा आणि कोकोच्या शेंगांच्या वाढीवर त्याचा परिणाम झाला. परिणामी शेतकऱ्यांच्या उत्पादनात मोठी घट झाली. या दोन देशांमधील पीक जवळपास निम्म्याने घटल्याने कोकोच्या जागतिक पुरवठ्यावर दबाव निर्माण झाला.
Breaking News : संघर्ष चिघळला ;हुथींनी केलेल्या हल्ल्यात येमेनच्या ५३ सैनिकांचा जागीच मृत्यू
कोको हे चॉकलेट तयार करण्यासाठी वापरले जाणारे प्रमुख कच्चे उत्पादन आहे. त्यामुळे कोकोच्या पुरवठ्यात घट झाली की त्याचा परिणाम संपूर्ण चॉकलेट उद्योगावर होतो. आयव्हरी कोस्ट आणि घानामधील उत्पादन घटल्याने चॉकलेट उत्पादक कंपन्यांसमोर कच्च्या मालाची उपलब्धता आणि वाढता खर्च अशी दुहेरी समस्या निर्माण झाली आहे.
कोकोच्या किमती जवळपास तिप्पट झाल्याने उत्पादक कंपन्यांना उत्पादन खर्चाचा फेरविचार करावा लागत आहे. काही कंपन्यांना चॉकलेटचे दर वाढवावे लागू शकतात, तर काही कंपन्या उत्पादनाचे वजन कमी करून वाढत्या खर्चाचा भार नियंत्रित करण्याचा प्रयत्न करू शकतात. त्यामुळे ग्राहकांच्या खिशावरही याचा परिणाम होण्याची शक्यता आहे.
कोकोच्या उत्पादनात घट झाल्याचा सर्वाधिक परिणाम स्थानिक शेतकऱ्यांवर होत आहे. उष्णतेमुळे झाडांची उत्पादकता कमी होणे, पिकांचे नुकसान आणि बदलते पावसाचे चक्र यामुळे शेती करणे अधिक आव्हानात्मक बनले आहे.
कोकोच्या किमती वाढल्या असल्या तरी त्याचा संपूर्ण फायदा शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचतोच असे नाही. शेतीचा वाढता खर्च, रोगराई आणि कमी उत्पादन यामुळे त्यांचे उत्पन्न अनिश्चित झाले आहे. याशिवाय कोकोच्या लागवडीसाठी अनुकूल हवामान टिकवून ठेवणे हेही मोठे आव्हान बनले आहे.
जागतिक तापमानवाढीचा परिणाम आता केवळ शेती किंवा पाणीपुरवठ्यापुरता मर्यादित राहिलेला नाही. आपल्या रोजच्या आवडीच्या खाद्यपदार्थांवरही त्याचे परिणाम दिसू लागले आहेत. कोको उत्पादनातील घसरण हे त्याचे उदाहरण मानले जात आहे. भविष्यातही उष्णतेच्या तीव्र लाटा आणि अनियमित पावसाचे प्रमाण वाढले, तर कोकोच्या उत्पादनावर आणखी दबाव येऊ शकतो. त्यामुळे चॉकलेट उद्योगासमोर कच्च्या मालाचा स्थिर पुरवठा राखणे हे मोठे आव्हान ठरणार आहे.
