सोमवार, 17 ऑगस्ट 2026
General Dhiraj Seth: भारत-नेपाळ लष्करी परंपरेचा सुवर्ण क्षण; जनरल धीरज सेठ यांना मिळणार नेपाळचे मानद लष्करप्रमुखपद ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
भारत आणि नेपाळ (India-Nepal Relation) या दोन शेजारी देशांमधील शतकानुशतके चालत आलेले मैत्रीपूर्ण आणि लष्करी संबंध अधिक दृढ करण्याच्या दिशेने एक मोठे पाऊल पडले आहे. भारतीय लष्कराचे प्रमुख (COAS) जनरल धीरज सेठ १७ ते १९ ऑगस्ट दरम्यान नेपाळच्या तीन दिवसांच्या अधिकृत दौऱ्यावर काठमांडू येथे पोहोचले आहेत. काठमांडूमध्ये दाखल होताच त्यांचे अत्यंत भव्य आणि लष्करी थाटात स्वागत करण्यात आले. या दौऱ्यादरम्यान दोन्ही देशांमधील द्विपक्षीय संरक्षण सहकार्य वाढवणे आणि दोन्ही सैन्यांमधील परस्पर विश्वास अधिक बळकट करण्यावर प्रामुख्याने भर दिला जाणार आहे.
काठमांडू येथील नेपाळ लष्कराच्या मुख्यालयात सोमवारी सकाळी जनरल धीरज सेठ यांना गार्ड ऑफ ऑनर (मानवंदना) देण्यात आला. यापूर्वी त्यांनी काठमांडू येथील सोल्जर प्लॅटफॉर्मवर जाऊन शहीद स्मारकाला भेट दिली आणि देशासाठी आपल्या प्राणांचे सर्वोच्च बलिदान देणाऱ्या शूर जवानांना पुष्पचक्र अर्पण करून आदरांजली वाहिली. या सोहळ्याला नेपाळी लष्कराचे अनेक वरिष्ठ अधिकारी आणि लष्करी अधिकारी उपस्थित होते.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : WHO Warning: भारतातील ‘या’ 3 लोकप्रिय औषधामुळे कर्करोगाचा धोका; जागतिक आरोग्य संघटनेचा सर्वात मोठा इशारा
मानद पदवी प्रदान करण्याची अनोखी परंपरा
या उच्चस्तरीय दौऱ्यातील सर्वात महत्त्वाचा आणि विशेष क्षण म्हणजे राष्ट्रपती भवनात होणारा विशेष सन्मान सोहळा. नेपाळचे राष्ट्रपती रामचंद्र पौडेल हे राष्ट्रपती भवनात आयोजित विशेष कार्यक्रमात जनरल धीरज सेठ यांना नेपाळ लष्कराच्या ‘मानद जनरल’ (मानद लष्करप्रमुख) या पदवीने विभूषित करतील. भारत आणि नेपाळ या दोन्ही देशांमध्ये एकमेकांच्या लष्करप्रमुखांना मानद प्रमुखपद देण्याची एक विशेष आणि ऐतिहासिक परंपरा गेल्या अनेक दशकांपासून सुरू आहे. ही परंपरा दोन्ही देशांच्या सैन्यांमधील अद्वितीय नाते आणि ऐतिहासिक सहकार्याचे प्रतीक मानली जाते.
नेपाळचे लष्करप्रमुख जनरल अशोक राज सिंगडेल यांच्या विशेष निमंत्रणावरून जनरल धीरज सेठ पाच सदस्यीय उच्चस्तरीय भारतीय शिष्टमंडळाचे नेतृत्व करत नेपाळमध्ये पोहोचले आहेत. या शिष्टमंडळात भारतीय लष्कराच्या ‘आर्मी वाइव्हज वेल्फेअर असोसिएशन’ (AWWA) च्या अध्यक्षा कोमल सेठ देखील उपस्थित आहेत. या दौऱ्यात जनरल सेठ हे नेपाळच्या लष्करी नेतृत्वाशी, तसेच संरक्षण क्षेत्रातील वरिष्ठ अधिकाऱ्यांशी विविध धोरणात्मक आणि सामरिक मुद्द्यांवर चर्चा करतील.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Russia-Ukraine War: झेलेन्स्कींच्या होमटाऊनमध्ये रशियाचा धुमाकूळ; लक्ष्मी मित्तल यांच्या कारखान्यावर डागली क्षेपणास्त्रे, 2 ठार
बदलत्या प्रादेशिक वातावरणात सामरिक सहकार्य
दक्षिण आशियातील बदलत्या प्रादेशिक सुरक्षेच्या पार्श्वभूमीवर भारत आणि नेपाळ यांच्यातील हे लष्करी सहकार्य अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते. भारत आणि नेपाळ यांच्यात भौगोलिक जवळीक तर आहेच, शिवाय दोन्ही देशांच्या जनतेमध्ये ‘रोटी-बेटी’चे आणि सामाजिक-सांस्कृतिक नाते आहे. भारत आणि नेपाळ यांच्यात ‘सूर्य किरण’सारखे संयुक्त लष्करी सराव, आपत्ती निवारण, मानवतावादी मदत, प्रशिक्षण आणि क्षमता बांधणी यांसारख्या अनेक क्षेत्रांमध्ये आधीपासूनच व्यापक सहकार्य सुरू आहे.
जनरल धीरज सेठ यांच्या या दौऱ्यामुळे दोन्ही सैन्यांमधील नियमित लष्करी संवाद अधिक वेगाने पुढे जाईल. तसेच दोन्ही देशांच्या सुरक्षा दलांमधील परस्पर सामंजस्य वाढून भविष्यातील लष्करी सहकार्याला नवी दिशा मिळेल, असा विश्वास संरक्षण विश्लेषकांनी व्यक्त केला आहे.
