बुधवार, 4 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य AI
यामुळे जगभरातील ऊर्जा पुरवठ्यावर परिणाम होत असताना भारतासाठी दिलासादायक घडामोड समोर आली आहे. होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून जहाजांच्या वाहतुकीवर निर्बंध असताना इराणने भारतीय जहाजांना सुरक्षित मार्ग देण्याची भूमिका घेतली आहे. त्यामुळे भारताच्या तेल आणि गॅस पुरवठ्याबाबत निर्माण झालेली चिंता काही प्रमाणात कमी होण्याची शक्यता आहे.
इराणने भारतासह काही निवडक देशांच्या जहाजांना होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून प्रवास करण्याची परवानगी दिल्याचे सांगितले जात आहे. भारत, चीन, इराक आणि कतार या देशांच्या जहाजांना या मार्गावरून जाण्यास सूट देण्यात आली आहे. त्यामुळे भारतीय जहाजांच्या वाहतुकीसाठी महत्त्वाचा मार्ग उपलब्ध होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. मात्र, ही सूट सर्व देशांच्या जहाजांसाठी लागू नसल्याने सागरी वाहतुकीवरील निर्बंध पूर्णपणे हटलेले नाहीत.
होर्मुझची सामुद्रधुनी हा जगातील सर्वात महत्त्वाच्या तेल वाहतूक मार्गांपैकी एक आहे. भारत पश्चिम आशियातून मोठ्या प्रमाणावर कच्चे तेल आणि नैसर्गिक वायू आयात करतो. त्यामुळे या मार्गावरील वाहतूक विस्कळीत झाल्यास देशाच्या ऊर्जा पुरवठ्यावर परिणाम होऊ शकतो. भारतीय जहाजांना सुरक्षित मार्ग मिळाल्यास कच्चे तेल, एलपीजी आणि अन्य पेट्रोलियम उत्पादनांची वाहतूक सुरळीत होण्यास मदत होईल. परिणामी भारतावरील ऊर्जा संकटाचा दबाव कमी होण्याची अपेक्षा आहे.
US Midterms : ट्रम्प यांच्या पराभवाचा भारताला फायदा की तोटा? व्यापार, व्हिसा अन् काश्मीरवरून नवा पेच
इराण आणि अमेरिका यांच्यातील संघर्षामुळे होर्मुझ परिसरातील परिस्थिती अत्यंत संवेदनशील बनली आहे. अशा परिस्थितीत भारताने राजनैतिक पातळीवर दोन्ही देशांशी संपर्क कायम ठेवला आहे. भारतीय जहाजे आणि खलाशांची सुरक्षितता सुनिश्चित करणे हे केंद्र सरकारसमोरील महत्त्वाचे आव्हान आहे. होर्मुझमधून भारतीय जहाजांची वाहतूक सुरक्षितपणे सुरू राहिल्यास भारताच्या आंतरराष्ट्रीय व्यापाराला आणि ऊर्जा सुरक्षेला मोठा आधार मिळू शकतो.
