गुरुवार, 2 जुलै 2026
Khamenei Funeral: 69 वर्षांची प्रतीक्षा… खामेनींचा मृतदेह दफन करण्यापूर्वी का नेला जाणार कर्बला आणि नजफला? ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
Ayatollah Ali Khamenei funeral Iraq 2026 : जागतिक राजकारणाला आणि मध्य पूर्वेला (West Asia) हादरवून सोडणाऱ्या एका मोठ्या युद्धानंतर आता एका ऐतिहासिक आणि अत्यंत संवेदनशील पर्वाचा शेवट होत आहे. २८ फेब्रुवारी २०२६ रोजी इस्रायल आणि अमेरिकेने संयुक्तपणे इराणवर केलेल्या भीषण हल्ल्यात इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनी (Ayatollah Ali Khamenei) शहीद झाले होते. या घटनेनंतर इराण आणि अमेरिका यांच्यात प्रदीर्घ काळ अव्याहतपणे युद्ध सुरू राहिले. आता दोन्ही देश वाटाघाटीच्या टेबलावर आले असताना, इराण आपले दिवंगत सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनी यांच्यावर अंत्यसंस्कार करत आहे. खामेनी यांच्या निधनाला चार महिन्यांहून अधिक काळ लोटला असून, या आठवड्यात तेहरानमध्ये त्यांच्या भव्य अंत्यविधीला सुरुवात होणार आहे. इराण आपल्या या महान नेत्याला अभूतपूर्व आणि ऐतिहासिक थाटामाटात निरोप देत असून, भारतासह जगातील अनेक देशांचे नेते या अंतिम यात्रेत सहभागी होण्यासाठी इराणमध्ये दाखल होत आहेत.
या संपूर्ण अंत्यसंस्कार प्रक्रियेत सर्वात जास्त चर्चा होत आहे ती म्हणजे खामेनी यांच्या पार्थिवाला शेजारील देश इराकमध्ये नेण्याच्या निर्णयाची. अयातुल्ला अली खामेनी यांना त्यांच्या हयातीत गेल्या ६९ वर्षांपासून इराकच्या भूमीला भेट देता आली नव्हती. देश सोडण्यावरील निर्बंध आणि बदललेली राजकीय समीकरणे यामुळे ते कधीही इराकमध्ये जाऊ शकले नव्हते. आता त्यांचे कफन घातलेले पार्थिव इराकमध्ये नेण्यात येणार आहे. अंत्यविधीच्या अधिकृत प्रवक्त्याने दिलेल्या माहितीनुसार, ९ जुलै रोजी इराणमधील ‘मशहद’ येथे होणाऱ्या अंतिम दफनविधीच्या अवघा एक दिवस आधी, म्हणजेच ८ जुलै रोजी खामेनींचे पार्थिव इराकमधील ‘नजफ’ आणि ‘कर्बला’ या शिया मुस्लिमांच्या अत्यंत पवित्र तीर्थस्थळांवर नेण्यात येईल आणि तिथे धार्मिक विधी पार पाडले जातील.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : LSST Camera: Supernova चे स्फोट एकाच वेळी दोनदा दिसणार? आईनस्टाईनच्या ‘त्या’ सिद्धांताचा भारतीय शास्त्रज्ञांसह महाप्रयोग
खामेनी यांनी कर्बला आणि नजफला शेवटची भेट १९५७ मध्ये दिली होती. त्यानंतर १९६८ मध्ये त्यांनी इराकला भेट देण्याची योजना आखली होती, परंतु तत्कालीन राजकीय परिस्थिती आणि निर्बंधांमुळे ते तिथे जाऊ शकले नाहीत. आता ६९ वर्षांनंतर या शहीद नेत्याला पुन्हा एकदा इराकच्या पवित्र स्थळांच्या यात्रेने सन्मानित केले जाणार आहे. ८ जुलै रोजी त्यांचे पार्थिव इमाम अली, इमाम हुसेन आणि अब्बास इब्न अली यांच्या पवित्र दर्ग्यांमध्ये दर्शनासाठी नेले जाईल.
भौगोलिकदृष्ट्या इराक आणि इराण यांच्या केवळ सीमाच एकमेकांना लागून नाहीत, तर दोन्ही देशांतील लोकांमध्ये अत्यंत घट्ट आणि खोलवर धार्मिक संबंध आहेत. हे दोन्ही देश विशेषतः जगभरातील शिया मुस्लिमांसाठी श्रद्धेचे मुख्य केंद्र मानले जातात. इराण हा पूर्णपणे शिया मुस्लिम बहुसंख्य देश असून, तिथली ९० टक्क्यांहून अधिक लोकसंख्या शिया आहे. शेजारील इराकमध्येही ५० टक्क्यांहून अधिक शिया मुस्लिम लोकसंख्या आहे, जरी तिथल्या सत्तेमध्ये शियांचे प्रतिनिधित्व ऐतिहासिकदृष्ट्या नेहमीच चढ-उतारांचे राहिले आहे. इराकमधील दोन शहरे अशी आहेत, जिथे जगभरातील शिया मुस्लिम वर्षभर मोठ्या संख्येने भेट देतात – ती म्हणजे नजफ आणि कर्बला.
‘नजफ’ हे इराकची राजधानी बगदादपासून सुमारे १५० किलोमीटर अंतरावर असलेले एक अतिशय पवित्र धार्मिक शहर आहे. या शहराचे सर्वात मोठे महत्त्व म्हणजे, येथे इस्लामचे शेवटचे पैगंबर, पैगंबर मुहम्मद यांचे जावई ‘इमाम अली’ यांची कबर (दर्गा) आहे. जगभरातील सर्वच मुस्लिम इमाम अली यांचा अत्यंत आदर करतात, परंतु शिया मुस्लिमांची त्यांच्याप्रती असलेली भक्ती अथांग आहे. शिया मुस्लिम इमाम अली यांना आपले पहिले इमाम मानतात. नजफमधील ‘इमाम अली मशीद’ ही जगभरातील शियांचे मुख्य श्रद्धास्थान आहे, जिथे भारत आणि इतर देशांतून लाखो यात्रेकरू दरवर्षी दर्शनासाठी येतात.
नजफप्रमाणेच ‘कर्बला’ हे देखील इस्लामी इतिहासातील सर्वात पवित्र आणि महत्त्वपूर्ण ठिकाण मानले जाते. पैगंबर मुहम्मद यांचे नातू आणि इमाम अली यांचे सुपुत्र ‘इमाम हुसेन’ यांची कबर कर्बला येथे आहे. याच पवित्र भूमीवर इमाम हुसेन अन्याय आणि हुकूमशाहीच्या विरोधात लढताना शहीद झाले होते. त्यांच्या या हौतात्म्याच्या स्मरणार्थ दरवर्षी जगभरात ‘मुहर्रम’ अत्यंत शोकाकुल वातावरणात साजरा केला जातो. कर्बला हे बगदादपासून सुमारे ९० किलोमीटर अंतरावर आहे. कर्बलाची लढाई ही इस्लामी इतिहासातील सर्वात मोठी आणि न्यायासाठी लढली गेलेली लढाई मानली जाते, जिथे यझीदच्या क्रूर सैन्याने इमाम हुसेन आणि त्यांचे सावत्र भाऊ ‘अब्बास’ यांना शहीद केले होते. अब्बास यांची प्रसिद्ध मशीदही कर्बला येथेच आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Mission Aagaman: भारताचे पहिले खाजगी ऑर्बिटल रॉकेटचे ‘मिशन आगमन’; स्काय-रूटचे विक्रम-1 पहिल्यांदाच अवकाशात दाखल होणार
इराकमधील ही दोन शहरे शिया मुस्लिम श्रद्धेची पाळेमुळे घट्ट रुजलेली ठिकाणे आहेत. इराणमध्ये अयातुल्ला अली खामेनी यांचा मृत्यू हा एक ‘हौतात्म्य’ (Martyrdom) मानला जात आहे. त्यामुळे जेव्हा त्यांचे पार्थिव इराकच्या या सर्वोच्च पवित्र स्थळांवर पोहोचेल, तेव्हा खामेनींच्या कफनचे ते दृश्य शिया समुदायाची धार्मिक श्रद्धा अधिक दृढ करेल, यात शंका नाही. हे दृश्य इस्लामी इतिहासाच्या पानांवर कायमचे कोरले जाईल.
सामरिक तज्ञांच्या मते, या धार्मिक विधीमागे केवळ श्रद्धा नाही, तर एक मोठा राजकीय अर्थ आणि संदेश देखील दडला आहे. इस्रायल आणि अमेरिकेसोबतच्या युद्धात इराणने आपले सर्वोच्च नेते आणि बरेच काही गमावले आहे. अशा कठीण परिस्थितीत, खामेनींची ही भव्य अंत्ययात्रा आणि इराक दौरा इराणच्या समर्थकांना आणि संपूर्ण मध्य पूर्वेतील शिया फौजांना (Axis of Resistance) एक अत्यंत शक्तिशाली संदेश देईल. या माध्यमातून इराण आपल्या शत्रूंना दाखवून देईल की, त्यांचा नेता गेला तरी त्यांची विचारसरणी आणि ताकद अजूनही संपलेली नाही.
