गुरुवार, 22 ऑक्टोबर 2026
Maldives : मालदीवचा समुद्राखाली अनोखा प्रयोग! निवृत्त झालेली २ विमाने पाण्यात बुडवून बनवले जगातील पहिले 'विमान रेक पर्यटन स्थळ' ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
जगभरातील पर्यटकांचे आवडते पर्यटन स्थळ मानल्या जाणाऱ्या मालदीवने (Maldives) पुन्हा एकदा जगाला अचंबित करणारा उपक्रम राबवला आहे. निळ्याशार समुद्रासाठी आणि आकर्षक बेटांसाठी प्रसिद्ध असलेल्या मालदीवने आता समुद्राच्या तळाशी एक नवा इतिहास रचला आहे. मालदीवच्या पहिल्या राष्ट्रीय विमान कंपनीसाठी ‘एअर मालदीव’ सेवा दिलेली दोन निवृत्त डॉर्नियर २२८ (Dornier 228) विमाने चक्क हिंद महासागराच्या खोल पात्रात बुडवण्यात आली आहेत. यामागे समुद्राखाली एक अद्भूत कृत्रिम प्रवाळभित्ती (Artificial Coral Reef) आणि पर्यटन केंद्र तयार करण्याचा मुख्य उद्देश आहे.
‘कुडागिरी धुनियार रेक प्रोजेक्ट’ (Kudagiri Dhuniyaar Wreck Project) असे नाव देण्यात आलेला हा प्रकल्प मालदीवमधील कुडागिरी पिकनिक बेटाजवळील खाडीत उभारण्यात आला आहे. या प्रकल्पाचे नावही अतिशय खास आहे. स्थानिक दिवेही भाषेत ‘धुनी’ म्हणजे ‘पक्षी’ आणि डॉर्नियर विमानाच्या नावावरून ‘यार’ असा शब्द घेऊन ‘धुनियार’ (Dhuniyaar) हे नाव निश्चित करण्यात आले आहे. आकाशात झेप घेणारे हे लोखंडी ‘पक्षी’ आता समुद्राच्या शांत तळाशी विसावले असून सागरी जीवांसाठी एक नवे घर बनत आहेत.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : India Alliance Paris: दिल्लीतील आंदोलनांदरम्यान फ्रान्समधून आले होते मॅसेज? जगभरातील जनता विद्रोह एकमेकांशी कनेक्टेड असा दावा
कुडागिरी पिकनिक बेटाजवळ समुद्रात विसर्जित करण्यात आलेली दोन डॉर्नियर २२८ विमाने एकेकाळी मालदीवच्या हवाई वाहतुकीचा मुख्य कणा मानली जात असत. या विमानांनी २००० सालापर्यंत मालदीवच्या सरकारी एअरलाइनमध्ये यशस्वी उड्डाणे केली होती. डॉर्नियर २२८ हे दोन इंजिन असलेले आणि अतिशय कमी लांबीच्या धावपट्टीवरून उड्डाण व अवतरण (STOL) करू शकणारे विशेष विमान आहे.
मालदीवसारख्या छोट्या-छोट्या बेटांच्या देशात, जिथे धावपट्ट्यांची लांबी मर्यादित असते, तिथे हे १९ आसनी विमान प्रवासी वाहतूक, मालवाहतूक आणि आणीबाणीच्या मोहिमांसाठी अत्यंत उपयुक्त ठरले होते. सेवामुक्त झाल्यानंतर ही विमाने Hulhule विमानतळावर उभी होती. मात्र, त्यांना भंगारात टाकण्याऐवजी मालदीव सरकारने सागरी पर्यावरणाचे रक्षण करण्यासाठी आणि पर्यटनाला नवी दिशा देण्यासाठी त्यांचा पुनरुज्जीवित वापर करण्याचा निर्णय घेतला.
एखादे महाकाय विमान समुद्रात सुरक्षितपणे स्थिर करणे हे अत्यंत आव्हानात्मक काम होते. हा प्रकल्प मालदीव हाऊसिंग डेव्हलपमेंट कॉर्पोरेशन (HDC), मालदीव मार्केटिंग अँड पब्लिक रिलेशन्स कॉर्पोरेशन (MMPRC) आणि मालदीव ट्रान्सपोर्ट अँड कॉन्ट्रॅक्टिंग कंपनी (MTCC) यांनी संयुक्तपणे पूर्ण केला आहे. विमानांना बार्जच्या साहाय्याने खाडीत आणण्यात आले आणि महाकाय क्रेनच्या मदतीने समुद्राच्या सुमारे १२ मीटर (३९ फूट) तळाशी हळूवारपणे सोडण्यात आले.
समुद्राच्या वेगात वाहणाऱ्या तीव्र प्रवाहामुळे ही विमाने उलटून जाऊ नयेत किंवा आपली जागा सोडू नयेत, यासाठी विमानाच्या बाह्य सांगड्याला आणि पंखांना विशेष प्रकारची जड वजने जोडण्यात आली आहेत. तसेच, पाण्यात विसर्जित करण्यापूर्वी विमानातील इंधन, तेल किंवा पर्यावरणाला हानी पोहोचवणारे सर्व घातक रासायनिक पदार्थ पूर्णपणे स्वच्छ करण्यात आले होते, जेणेकरून सागरी पर्यावरणाला कोणतीही हानी पोहोचणार नाही.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Shamonda Virus: युरोपमध्ये नव्या विषाणूची दहशत! प्राण्यांमधून मानवामध्ये पसरल्याने फ्रान्समध्ये एकाचा मृत्यू; आरोग्य यंत्रणा सतर्क
समुद्राच्या तळाशी स्थापित केलेल्या या विमानांच्या संरचनेवर प्रवाळांची (Corals) वाढ व्हावी, यासाठी संवर्धन पथकांनी विशेष प्रयत्न केले आहेत. आंतरराष्ट्रीय माध्यमांचे प्रतिनिधी आणि सागरी तज्ज्ञांनी प्रवाळांचे जिवंत तुकडे विशेष चौकटींना जोडून ते या विमानाच्या सांगड्यावर आणि आजूबाजूला सुरक्षितपणे लावले आहेत. कालांतराने या विमानांवर प्रवाळांचे जाळे तयार होईल आणि तिथे विविध प्रजातींचे रंगीबेरंगी मासे, कासव आणि इतर सागरी जीव आपले अधिवास बनवतील.
हे ठिकाण अवघ्या १२ मीटर खोलीवर असल्याने केवळ व्यावसायिक स्कुबा डायव्हर्सच नव्हे, तर स्नॉर्केलर्स आणि फ्री-डायव्हर्स देखील समुद्राच्या पृष्ठभागावरून या विमानांचे सुंदर दृश्य पाहू शकतील. मालदीवच्या पारदर्शक निळ्या पाण्यात डुंबताना समुद्राच्या तळाशी पडलेले विमान आणि त्याभोवती फिरणारे रंगीबेरंगी मासे पाहणे हा जगभरातील पर्यटकांसाठी एक अविस्मरणीय अनुभव ठरणार आहे. पर्यटनाला प्रोत्साहन देतानाच सागरी जीवसृष्टीचे पुनरुज्जीवन करणारा हा प्रकल्प जगभरासाठी एक आदर्श वस्तुपाठ ठरत आहे.
Ans: मालदीवच्या समुद्रात दोन निवृत्त डॉर्नियर २२८ विमाने बुडवून तयार केलेले एक कृत्रिम प्रवाळभित्ती आणि डायव्हिंग पर्यटन स्थळ आहे.
Ans: ही विमाने समुद्राच्या तळाशी सुमारे १२ मीटर (३९ फूट) खोलीवर सुरक्षितपणे स्थिर करण्यात आली आहेत.
Ans: डायव्हर्स व स्नॉर्केलर्सना आकर्षित करणे आणि विमानाच्या सांगाड्यावर प्रवाळांची वाढ करून सागरी जीवसृष्टी समृद्ध करणे हा यामागील हेतू आहे.
