गुरुवार, 22 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- सोशल मीडिया
यूजी विद्यार्थ्यांना १ लाख रुपयांपर्यंत आणि पीजी (PG) विद्यार्थ्यांना २ लाख रुपयांपर्यंतची मदत मिळू शकते, तर पीएचडी करणाऱ्या उमेद्वारांसाठी वेगवेगळ्या वर्षांनुसार ७० हजार ते ८० हजार रुपयांपर्यंत मासिक फेलोशिप रक्कम ठरवण्यात आली आहे. याशिवाय, एआय रिसर्च करणाऱ्यांना दरवर्षी २ लाख रुपयांपर्यंतची रिसर्च ग्रँट आणि काही अटींच्या अधीन राहून आंतरराष्ट्रीय कॉन्फरन्समध्ये जाण्यासाठी आर्थिक मदत मिळू शकते. अर्ज करण्याची अंतिम तारीख ३० नोव्हेंबर २०२६ सांगण्यात आली आहे. चला तर मग, या फेलोशिपचा फायदा कोणत्या विद्यार्थ्यांना मिळणार, किती रुपये मिळणार आणि अर्ज कसा करायचा, हे जाणून घेऊया.
IndiaAI Fellowship 2026 हा केंद्र सरकारच्या IndiaAI Mission अंतर्गत सुरू करण्यात आलेला एक फेलोशिप प्रोग्राम आहे. याचे संचालन इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालयाच्या अंतर्गत IndiaAI कडून केले जात आहे. या प्रोग्रामचा उद्देश आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सशी संबंधित प्रोजेक्ट आणि रिसर्च करणाऱ्या विद्यार्थ्यांना आर्थिक मदत उपलब्ध करून देणे हा आहे. AI च्या क्षेत्रात अभ्यास आणि रिसर्च करताना विद्यार्थ्यांना विविध प्रकारचे खर्च करावे लागू शकतात.
अशा वेळी ही फेलोशिप वेगवेगळ्या शैक्षणिक स्तरावरील पात्र उमेदवारांना आर्थिक मदत देण्याची संधी उपलब्ध करून देते. यामध्ये UG, IDD, PG आणि PhD स्तरावरील उमेदवारांसाठी वेगवेगळ्या सहाय्यक रकमेची तरतूद आहे.
IndiaAI Fellowship 2026 अंतर्गत अंडरग्रेजुएट म्हणजेच UG स्तरावर शिक्षण घेणाऱ्या पात्र विद्यार्थ्यांना आर्थिक मदत दिली जाईल, जे विद्यार्थी AI शी संबंधित प्रोजेक्ट किंवा रिसर्चवर काम करत आहेत. ते निर्धारित पात्रता अटी पूर्ण करून या फेलोशिपसाठी अर्ज करू शकतात. उपलब्ध माहितीनुसार UG विद्यार्थ्यांना १ लाख रुपयांपर्यंतची आर्थिक मदत मिळू शकते, मात्र ही कमाल सहाय्यक रक्कम आहे. अर्ज करणाऱ्या प्रत्येक विद्यार्थ्याला आपोआप पूर्ण रक्कम मिळणार नाही. फेलोशिपची मंजुरी आणि प्रत्यक्ष रक्कम संबंधित पात्रता व प्रोग्रामच्या नियमांवर अवलंबून असेल.
IndiaAI Fellowship मध्ये पोस्टग्रेजुएट म्हणजेच PG विद्यार्थ्यांसाठी देखील आर्थिक मदतीची तरतूद आहे. AI शी संबंधित प्रोजेक्ट आणि रिसर्च करणारे पात्र PG उमेदवार या प्रोग्रामसाठी अर्ज करू शकतात. PG विद्यार्थ्यांना २ लाख रुपयांपर्यंतची आर्थिक मदत दिली जाऊ शकते. UG आणि PG विद्यार्थ्यांना मिळणारी सहाय्यक रक्कम त्यांच्या शैक्षणिक स्तराच्या अनुसार वेगवेगळी ठरवण्यात आली आहे, त्यामुळे अर्ज करण्याच्या आधी उमेदवारांनी हे तपासले पाहिजे की ते कोणत्या श्रेणीअंतर्गत येतात आणि त्यांच्यासाठी कोणती अट लागू होईल.
Ravana Knowledge : अहंकाराच्या मागे दडलेला ‘महापंडित’! रावणाने घेतलेले ‘हे’ उच्च शिक्षण एकदा वाचाच
या फेलोशिपची एक विशेष गोष्ट म्हणजे याचा विस्तार केवळ UG आणि PG विद्यार्थ्यांपुरताच मर्यादित नाही. इंटीग्रेटेड ड्युअल डिग्री म्हणजेच IDD प्रोग्राममध्ये शिकणारे पात्र विद्यार्थी देखील अर्ज करू शकतात. जर एखाਦਾ उमेदवार इंटीग्रेटेड डिग्री प्रोग्राममध्ये शिकत असताना AI शी संबंधित प्रोजेक्ट किंवा रिसर्च करत असेल, तर तो निर्धारित नियमांनुसार फेलोशिपसाठी अर्ज करू शकतो, मात्र IDD विद्यार्थ्यांना कोणत्या शैक्षणिक टप्प्यात किती रक्कम मिळेल, याची पुष्टी अधिकृत पोर्टलवरील सविस्तर नियमांमधून करावी लागेल.
IndiaAI Fellowship 2026 अंतर्गत PhD उमेदवारांसाठी मासिक आर्थिक मदतीची देखील व्यवस्था आहे. या प्रोग्राममध्ये पात्र PhD रिसर्च स्कॉलर्सना सुरुवातीच्या दोन वर्षांच्या काळात ७०,००० रुपये प्रति महिना फेलोशिप दिली जाईल. याप्रमाणे निर्धारित दराच्या अनुसार पहिल्या वर्षात एकूण ८ लाख ४० हजार रुपये आणि दुसऱ्या वर्षातही ८ लाख ४० हजार रुपये होतात, मात्र प्रत्यक्ष पेमेंट फेलोशिपची स्वीकृती, पात्रता आणि लागू नियमांनुसार होईल.
MESCO Pune Recruitment 2026: महाराष्ट्र माजी सैनिक महामंडळात ‘या’ पदासाठी भरती सुरू; असा करा अर्ज
PhD उमेदवारांसाठी फेलोशिपची रक्कम पुढील वर्षांमध्ये वाढते. प्रोग्रामनुसार तिसऱ्या वर्षी पात्र PhD रिसर्च स्कॉलरला ७५,००० रुपये प्रति महिना मिळतील. या हिशाबाने तिसऱ्या वर्षाची निर्धारित रक्कम एकूण ९ लाख रुपये होते. यानंतर चौथ्या आणि पाचव्या वर्षी फेलोशिप वाढून ८०,००० रुपये प्रति महिना होईल. या दराने चौथ्या आणि पाचव्या वर्षाची वार्षिक रक्कम ९ लाख ६० हजार रुपये असेल. अशा प्रकारे PhD च्या वेगवेगळ्या वर्षांसाठी फेलोशिपची रक्कम ठरवण्यात आली आहे.
