अमेरिका आणि इराण यांच्यातील मध्यस्थ, की सौदी अरेबियाचे प्यादे? पाकिस्तानने लढाऊ विमाने आणि १३,००० सैनिक पाठवल्याने तज्ज्ञांकडून टीका होत आहे. ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
Pakistan Saudi Arabia defense pact 2026 : आंतरराष्ट्रीय राजकारणात पाकिस्तानची (Pakistan) भूमिका नेहमीच संशयास्पद राहिली आहे, परंतु ताज्या घडामोडींनी पाकिस्तानचा खरा चेहरा जगासमोर आणला आहे. इस्लामाबादमध्ये अमेरिका आणि इराणमधील शांतता चर्चा सुरू असतानाच, पाकिस्तानने सौदी अरेबियामध्ये (Saudi Arabia) आपली मोठी लष्करी मालमत्ता तैनात केल्याची धक्कादायक माहिती समोर आली आहे. सौदी संरक्षण मंत्रालयाने दिलेल्या निवेदनानुसार, पाकिस्तानने सुमारे १३,००० सैनिक आणि १० ते १८ लढाऊ विमाने किंग अब्दुलअझीझ हवाई तळावर तैनात केली आहेत. हा खुलासा अशा वेळी झाला आहे जेव्हा पाकिस्तान स्वतःला इराण आणि अमेरिका यांच्यातील ‘प्रामाणिक मध्यस्थ’ म्हणून जगाला दाखवत आहे.
गेल्या सप्टेंबरमध्ये पाकिस्तान आणि सौदी अरेबियाने एका संरक्षण करारावर स्वाक्षरी केली होती. या करारानुसार, एका देशावरील हल्ला हा दुसऱ्या देशावरील हल्ला मानला जाईल. मात्र, तज्ज्ञांच्या मते हा करार पाकिस्तानच्या आर्थिक मजबुरीतून आला आहे. पाकिस्तानची अर्थव्यवस्था सध्या व्हेंटिलेटरवर आहे. सौदीकडून मिळणारे स्वस्त तेल, कर्जाची सुविधा आणि परदेशात राहणाऱ्या भारतीयांकडून मिळणारी मदत टिकवून ठेवण्यासाठी पाकिस्तानला आपले सैनिक सौदीच्या हवाली करावे लागले आहेत. पत्रकार मोईद पीरजादा यांनी याला ‘भाड्याचे संबंध’ (Mercenary Relationship) असे संबोधले आहे, जे १८ व्या शतकातील युरोपीय युद्धखोर राज्यांमध्ये पाहायला मिळायचे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Islamabad Talks: ‘इराणला सोडणार नाही!’ नेतान्याहूंचा महाभयंकर इशारा; शांतता चर्चेपूर्वीच इस्रायलचा हिजबुल्लाहवर हल्ला
पाकिस्तानच्या या निर्णयामुळे इराण प्रचंड संतप्त होण्याची शक्यता आहे. पाकिस्तानच्या दोन सीमा आधीच भारत आणि अफगाणिस्तानमुळे तणावपूर्ण आहेत. आता सौदीच्या बाजूने लष्करी उडी घेतल्यामुळे इराणशीही वैर पत्करावे लागणार आहे. जर इराण आणि अमेरिका यांच्यातील चर्चा पूर्णपणे फिस्कटली आणि युद्ध सुरू झाले, तर सौदी अरेबिया पाकिस्तानच्या या सैन्याचा वापर इराणच्या विरोधात करू शकतो. अशा स्थितीत पाकिस्तान स्वतःला ‘मध्यस्थ’ कसे म्हणवू शकतो, हा मोठा प्रश्न आहे. पीरजादा यांच्या मते, ही तैनात म्हणजे प्रत्यक्षात डोनाल्ड ट्रम्प यांना मदत करण्यासारखेच आहे.
🇸🇦🇵🇰 Strategic Defence Move Report Saudi Ministry of Defence confirms the arrival of Pakistani military forces in the Kingdom under a mutual strategic defence agreement between the two brotherly nations. pic.twitter.com/yZybahMHi3 — WAR (@warsurv) April 11, 2026
credit – social media and Twitter
पाकिस्तानचे ज्येष्ठ पत्रकार आणि आंतरराष्ट्रीय तज्ज्ञ या कारवाईला पाकिस्तानच्या सार्वभौमत्वाचा अंत मानत आहेत. जेव्हा एखादा देश आपल्या अर्थव्यवस्थेला पुनरुज्जीवित करण्यासाठी आपल्या सैन्याचा वापर दुसऱ्या देशाच्या संरक्षणासाठी ‘भाड्याने’ करतो, तेव्हा तो देश आपले स्वतंत्र परराष्ट्र धोरण राबवू शकत नाही. पाकिस्तानने आपल्या कमकुवत अर्थव्यवस्थेमुळे आपले सार्वभौमत्व गमावले आहे आणि भविष्यात यापेक्षाही अपमानजनक तडजोडी कराव्या लागतील, अशी भीती व्यक्त केली जात आहे. ‘द हिंदू’ आणि ‘पीटीआय’ सारख्या वृत्तसंस्थांनीही या लष्करी तैनातीला दुजोरा दिला असून, सौदीमध्ये आता एकूण २३,००० हून अधिक पाकिस्तानी सैनिक तैनात असल्याचे समोर आले आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Nizar Amidi: इराकच्या राजकारणात मोठे सत्तांतर! निझार अमिदी यांच्या खांद्यावर देशाची धुरा; काय असणार युद्धात इराकची भूमिका?
या सर्व प्रकरणात एक गोष्ट स्पष्ट आहे की, सौदी अरेबिया पाकिस्तानला लष्करी मदतीसाठी वापरत असला तरी, भारताला नाराज करण्याची कोणतीही संधी तो घेणार नाही. जर उद्या भारत आणि पाकिस्तानमध्ये संघर्ष झाला, तर सौदी अरेबिया जास्तीत जास्त ‘सद्भावना’ किंवा मध्यस्थीचा प्रयत्न करेल, पण लष्करी मदत करणार नाही. पाकिस्तान मात्र सौदीच्या प्रत्येक इशाऱ्यावर नाचत असून, इराण-अमेरिका संघर्षात स्वतःला एका धोकादायक वळणावर नेऊन ठेवले आहे.
Ans: ताज्या आकडेवारीनुसार, पाकिस्तानने १३,००० नवीन सैनिक आणि १८ लढाऊ विमाने तैनात केली असून, आधीच तिथे १०,००० सैनिक उपस्थित होते.
Ans: त्यांनी याला १८ व्या शतकातील 'भाड्याचे संबंध' (Mercenary Relationship) असे म्हटले आहे, जे पैशाच्या बदल्यात लष्करी सेवा देण्यासारखे आहे.
Ans: इराण याला विश्वासघात मानू शकतो, कारण पाकिस्तान स्वतःला मध्यस्थ म्हणवत असतानाच अमेरिकेच्या मित्र राष्ट्राला (सौदी) लष्करी मदत करत आहे.
