शनिवार, 31 ऑक्टोबर 2026
Strait Of Hormuz: चुंबकीय बॉम्ब म्हणजे काय? होर्मुझच्या सामुद्रधुनीमध्ये २७ भारतीय खलाशांना घेऊन जाणाऱ्या तेलवाहू जहाजावर हल्ला झाला ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
आंतरराष्ट्रीय सागरी व्यापारासाठी अत्यंत महत्त्वाच्या मानल्या जाणाऱ्या होर्मुझच्या सामुद्रधुनीमध्ये (Strait of Hormuz) पुन्हा एकदा व्यापारी जहाजांवर सुरक्षेचा गंभीर धोका निर्माण झाला आहे. ३० ऑक्टोबर रोजी पनामाचा ध्वज असलेल्या ‘एमटी लुईस १’ (MT LOUISE 1) या तेलवाहू जहाजावर एका गुप्त आणि धोकादायक पद्धतीने सायलेंट हल्ला करण्यात आला. या जहाजावर एकूण सत्तावीस भारतीय खलाशी तैनात होते. सायबर आणि सागरी सुरक्षेच्या वर्तुळात या हल्ल्यामुळे एकच खळबळ उडाली आहे, कारण हा हल्ला सामान्य क्षेपणास्त्राने नसून ‘चुंबकीय बॉम्ब’ म्हणजेच ‘लिम्पेट माईन्स’च्या (Limpet Mines) साहाय्याने करण्यात आला होता.
स्फोट घडून आल्यानंतर टँकरच्या मुख्य इंजिन रूममध्ये अचानक भीषण आग लागली. जहाजावर उपस्थित असलेल्या भारतीय खलाशांनी आणि इतर कर्मचाऱ्यांनी अत्यंत धैर्याने आणि तत्परतेने आगीवर ताबा मिळवला. या घटनेत कोणतीही जीवितहानी झाली नाही किंवा समुद्रात तेलगळती झाली नाही, ही अत्यंत दिलासादायक बाब मानली जात आहे. केंद्रीय जहाजबांधणी मंत्री सरबानंद सोनोवाल यांनी सर्व भारतीय खलाशांच्या सुरक्षेची अधिकृत माहिती दिली असून, भारत सरकार आंतरराष्ट्रीय सागरी यंत्रणांशी आणि जहाज मालकांशी सातत्याने संपर्कात आहे.
रॉयटर्स आणि आंतरराष्ट्रीय सागरी सुरक्षा संस्थांनी दिलेल्या माहितीनुसार, ओमानच्या खासाब शहरापासून साधारण २५ नॉटिकल मैल (सुमारे ४६ किलोमीटर) अंतरावर ही घटना घडली. एका लहान संशयास्पद बोटीने गुपचूप ‘एमटी लुईस १’ या टँकरचा पाठलाग केला. बोटीवरील हल्लेखोरांनी जहाजाच्या खालील भागावर बाहेरील बाजूने दोन चुंबकीय स्फोटके (लिम्पेट माईन्स) चिकटवले आणि तेथून पळ काढला. काही वेळातच या स्फोटकांचा मोठा स्फोट होऊन जहाजाच्या इंजिन रूममध्ये आग लागली.
विशेष म्हणजे, या घटनेच्या अवघ्या एक दिवस आधी, म्हणजेच २९ ऑक्टोबर रोजी, ‘एमटी अरझानाह’ (MT Arzanah) या मोठ्या लायबेरियन ध्वजांकित तेल टँकरवरही प्रोजेक्टाइलने (क्षेपणास्त्र/ड्रोन) हल्ला करण्यात आला होता. त्या जहाजावर दोन भारतीय नागरिक उपस्थित होते. दोन्ही घटना मिळून एकूण २९ भारतीय नागरिक या भागात धोक्यात सापडले होते. सुदैवाने सर्व २९ भारतीय खलाशी सुरक्षित असून आग विझवल्यानंतर जहाजाने आपला पुढील प्रवास पूर्ववत सुरू केला आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Tsar Bomba : जेव्हा जगातील सर्वात शक्तिशाली अणुबॉम्ब फुटला; 900 किमी दूर फुटल्या काचा, पृथ्वी तीन वेळा हादरली
या हल्ल्यानंतर संपूर्ण जगाचे लक्ष ‘लिम्पेट माईन्स’ या शस्त्राकडे वेधले गेले आहे. लिम्पेट माईन्स ही अतिशय शक्तिशाली पण आकाराने लहान असलेली स्फोटक उपकरणे असतात. या स्फोटकांच्या रचनेत अत्यंत मजबूत चुंबक (Magnets) बसवलेले असतात, ज्यामुळे ती लोखंडी किंवा पोलादी जहाजांच्या पृष्ठभागाला सहज चिकटतात. हे बॉम्ब जहाजाच्या पाण्याखालील भागाला किंवा इंजिन रूमच्या जवळ अशा प्रकारे लावण्यात येतात, जेणेकरून स्फोट झाल्यावर जहाजाचे मोठे नुकसान व्हावे, पाण्याचा मारा आत यावा किंवा आग लागावी.
BREAKING: PANAMA-FLAGGED TANKER MT LOUISE 1 HIT BY LIMPET MINES IN STRAIT OF HORMUZ; ALL 27 INDIAN SEAFARERS SAFE @DGMA_India TWO EXPLOSIVE DEVICES ATTACHED TO TANKER’S HULL BY SMALL CRAFT; ENGINE ROOM FIRE REPORTED A Panama-flagged crude oil tanker, MT LOUISE 1, carrying 27 Indian seafarers, was targeted in a limpet mine attack while transiting the strategically important Strait of Hormuz on 30 October 2026. According to maritime security sources cited by Reuters, a small craft approached the tanker and attached two limpet mines to its hull before leaving the area. The explosives subsequently detonated, triggering a fire in the vessel’s engine room and temporarily disabling the tanker. The crew successfully brought the fire under control. All 27 Indian seafarers aboard the vessel are safe, with no injuries reported. The tanker subsequently resumed its voyage. The United Kingdom Maritime Trade Operations (UKMTO) reported that the incident occurred approximately 25 nautical miles northeast of Khasab, Oman. It confirmed that the crew was safe, the fire had been extinguished and no environmental impact had been reported. GOVERNMENT OF INDIA CONFIRMS ALL 29 INDIAN SEAFARERS SAFE Union Minister for Ports, Shipping and Waterways Sarbananda Sonowal confirmed that all 27 Indian seafarers aboard MT LOUISE 1 were safe. The incident follows a separate attack on 29 October involving Liberia-flagged Very Large Crude Carrier (VLCC) MT ARZANAH, which was carrying two Indian nationals. Confirming the safety of Indian personnel aboard both vessels, the Minister stated that all 29 Indian seafarers were safe and had sustained no injuries. The Government is continuously monitoring the situation and coordinating with the respective ship management companies to ensure the security and wellbeing of the crews. FIRST KNOWN SUCCESSFUL LIMPET MINE STRIKE SINCE THE CONFLICT BEGAN The attack marks the first known successful use of limpet mines against a vessel in the Strait of Hormuz since the US-Iran conflict began in February 2026. A previous attempt in September reportedly failed when the explosives did not detonate. Limpet mines are magnetic explosive devices designed to attach directly to a ship’s hull. Their deployment by small craft presents a serious security challenge for commercial vessels operating in congested maritime waters. The identity of those responsible for the attack has not been independently established. SEA AND COAST OBSERVATION The targeting of merchant vessels carrying civilian seafarers raises serious concerns about maritime security in the Strait of Hormuz. Indian seafarers continue to operate in an increasingly dangerous environment, often with limited control over the geopolitical circumstances surrounding their vessels. The safety of seafarers must remain non-negotiable. Commercial ships and their civilian crews must not become targets in military confrontations. Sea And Coast | Maritime News & Analysis | Watching the Seas. — Sea And Coast 🇮🇳 (@seaandcoast1) October 31, 2026
credit – social media and Twitter
सागरी सुरक्षेचा अभ्यास करणाऱ्या ‘Marisks’ या संस्थेनुसार, २०१७ पासून मध्य पूर्वेतील समुद्री मार्गांवर अशा स्फोटकांचा वापर वाढला आहे. ही स्फोटके तयार करण्यासाठी अतिशय कमी खर्च येतो आणि त्यांचा वापर करणे सोपे असते. लहान बोटींचा वापर करून मोठ्या व्यापारी जहाजांवर गुप्तपणे हे बॉम्ब लावले जातात. युद्धनौका किंवा मोठ्या टँकरला थेट क्षेपणास्त्राने उडवण्याऐवजी त्यांचा प्रवास रोखण्यासाठी आणि दहशत निर्माण करण्यासाठी या तंत्राचा वापर केला जातो.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : 2026ED138 : सूर्यमालेत एका नवीन ग्रह! सूर्याभोवती फिरताना दिसलेली एक रहस्यमय वस्तू; बटु ग्रह असल्याचा दावा
होर्मुझची सामुद्रधुनी हा जगातील खनिज तेल वाहतुकीचा सर्वात महत्वाचा मार्ग आहे. जगातील एकूण तेलाच्या वाहतुकीपैकी मोठा हिस्सा याच अरुंद सागरी मार्गावरून जातो. फेब्रुवारीपासून अमेरिका आणि इराण यांच्यातील वाढत्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर, या भागात व्यापारी जहाजांवरील हल्ले वाढले आहेत. ब्रिटनच्या ‘UKMTO’ (United Kingdom Maritime Trade Operations) या सागरी सुरक्षा एजन्सीने या भागातील सर्व व्यापारी जहाजांना अतिदक्षतेचा इशारा दिला आहे.
‘एमटी लुईस १’ वर झालेल्या या हल्ल्याची जबाबदारी अद्याप कोणत्याही देशाने किंवा दहशतवादी संघटनेने स्वीकारलेली नाही. मात्र, या प्रकारच्या गुप्त हल्ल्यांमुळे आंतरराष्ट्रीय सागरी व्यापारावर आणि क्रूड ऑइलच्या पुरवठ्यावर मोठा परिणाम होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. भारतीय नौदल आणि परराष्ट्र मंत्रालय या संपूर्ण घडामोडींवर बारकाईने लक्ष ठेवून आहे.
Ans: लिम्पेट माईन हे एक विशेष प्रकारचे स्फोटक उपकरण असते, जे शक्तिशाली चुंबकाच्या साहाय्याने लोखंडी जहाजांच्या बाहेरील किंवा पाण्याच्या आतील भागाला चिकटवून स्फोट घडवण्यासाठी वापरले जाते.
Ans: 'एमटी लुईस १' (२७ भारतीय) आणि 'एमटी अरझानाह' (२ भारतीय) या दोन जहाजांवर मिळून एकूण २९ भारतीय नागरिक होते आणि सर्वजण पूर्णपणे सुरक्षित आहेत.
Ans: हा हल्ला होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत ओमानमधील खासाब शहराच्या उत्तर-पूर्वेस सुमारे २५ नॉटिकल मैल (४६ किमी) अंतरावर झाला.
