शुक्रवार, 6 नोव्हेंबर 2026
(फोटो सौजन्य: सोशल मीडिया)
या पुनरावलोकनामधून निदर्शनास आले की, तपासलेल्या ४० पैकी ३९ जाहिरातींमध्ये एएससीआयच्या हस्तक्षेपानंतर दुरुस्तीची गरज होती. यापैकी २१ जाहिरातींना आव्हान न देता बदलण्यात आल्या किंवा मागे घेण्यात आल्या, तर इतर १८ जाहिराती एएससीआय कन्झ्युमर कम्प्लेंट्स कौन्सिलद्वारे शेवटी संहितेचे उल्लंघन करणाऱ्या आढळल्या. केवळ एका जाहिरातीने आपले दावे यशस्वीपणे सिद्ध केले आणि नियमांचे उल्लंघन करणारी आढळली नाही.
सूर्यप्रकाशापासून संरक्षण आणि टॅन काढणाऱ्या उत्पादनांची जाहिरात ही सर्वाधिक उल्लंघन करणारी श्रेणी म्हणून समोर आली, त्यापाठोपाठ कूलिंग, एअर प्युरिफिकेशन आणि घरातील आरामाभोवती केंद्रित असलेल्या होम अप्लायन्सेस आणि फर्निशिंगचा क्रमांक लागतो. त्वरित सौंदर्य बदलाचे दावे व्यापक प्रमाणात राहिले, ज्यामध्ये जाहिराती “३० सेकंदात डी-टॅन आणि ग्लो”, “५ दिवसांत दृश्यमान फरक” आणि “२ मिनिटांत हट्टी टॅन काढून टाका” यांसारख्या परिणामांचे आश्वासन देत होत्या. हे दावे सिद्ध करण्यात अपयशी ठरलेल्या जाहिरातदारांना त्यांच्या जाहिरातींमध्ये सुधारणा कररण्यास किंवा त्या मागे घेण्यास सांगण्यात आले.
तान्ही मुले आणि मुलांसाठी त्वचा-उजळवणाऱ्या व टॅन-काढणाऱ्या उत्पादनांचे मार्केटिंग ही गंभीर चिंतेची बाब होती. या श्रेणीतील चौदा जाहिरातींनी तान्ह्या मुलांच्या टॅनिंग आणि रंगाबाबत पालकांच्या चिंतेचे निराकरण करण्याचा दावा करत हानीकारक वर्णद्वेषी रूढीवादी कल्पनांना खतपाणी घातले. या पुनरावलोकनात आढळून आले की, सनस्क्रीन जॅकेट्स, कूलिंग कपडे, एअर-कंडिशनर्स आणि एअर प्युरिफायर्ससह वाढत्या संख्येने उत्पादने आरोग्य आणि संरक्षण उपाय म्हणून सादर केली जात आहेत, ज्यामध्ये यूव्ही संरक्षण आणि प्रदूषक, अॅलर्जीन व बॅक्टेरियापासून संरक्षणाशी संबंधित व्यापक दावे केले जात आहेत. बऱ्याच केसेसमध्ये, या दाव्यांना पुरेशा वैज्ञानिक पुराव्यांचे पाठबळ नव्हते.
पुराव्यांचा अभाव: सहकार्य करणारे पुरावे अस्तित्वात येण्यापूर्वीच दावे सादर करणे.
प्रक्रियेत सहभागी न होणे: प्रक्रियेत सहभागी होण्याच्या विनंत्यांना कोणताही प्रतिसाद न देणे, ज्यामुळे ग्राहक संभाव्यतः सिद्ध न झालेल्या दाव्यांच्या धोक्यात येतात.
तांत्रिक आणि नेतृत्व दाव्यांसाठी कमकुवत पाठबळ: नेतृत्व आणि कामगिरीचे दावे नेहमी पुराव्यांच्या पुढे जात होते.
एंडॉर्सर्सकडून अपुरे पूर्वपरीक्षण: इन्फ्लुएंसर्स आणि सेलिब्रिटींच्या एंडॉर्समेंट्समध्ये अनेकदा पूर्वपरीक्षणाच्या पुराव्यांची कमतरता दिसून आली, ज्यामुळे ग्राहकांचा विश्वास कमकुवत झाला.
मोसमी जाहिराती वाढत्या प्रमाणात स्पर्धात्मक आणि दाव्यांवर आधारित होत असल्याने हे निष्कर्ष प्रबळ पुराव्यांची वाढती गरज अधोरेखित करतात. जबाबदार जाहिरात केवळ ग्राहकांचे दिशाभूल करणाऱ्या दाव्यांपासून रक्षण करत नाही, तर ब्रँड्सवर दीर्घकालीन विश्वास निर्माण करण्यासही मदत करते.
एएससीआयच्या सीईओ आणि सेक्रेटरी जनरल मनिषा कपूर म्हणाल्या, “उन्हाळी जाहिराती अनेकदा मोसमी ग्राहकांच्या गरजांना प्रतिसाद देतात, मग ते थंड राहणे असो, सूर्यापासून संरक्षण असो किंवा त्वचेच्या काळजीचे जलद परिणाम मिळवणे असो. नाविन्यतेचे स्वागत असले तरी केलेले दावे विश्वासार्ह पुराव्यांवर आधारित असणे आवश्यक आहे. आमच्या पुनरावलोकनात आढळून आले की, अनेक जाहिराती व्यापक किंवा अतिशयोक्तीपूर्ण दाव्यांवर अवलंबून होत्या, जे सिद्ध होऊ शकले नाहीत, तर काहींनी हानीकारक रूढीवादी कल्पनांना खतपाणी घातले. जबाबदार जाहिरात ग्राहकांना माहितीपूर्ण निर्णय घेण्यास मदत करते आणि ब्रँड्सवर कायमस्वरूपी विश्वास निर्माण करते.”
