बुधवार, 24 जून 2026
(फोटो सौजन्य: सोशल मीडिया)
अमेरिका-इराण यांच्यातील युद्ध संपलं आहे. शांतता करार झाल्यापासून आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती सातत्याने घसरत आहेत. ताज्या अपडेटनुसार कच्च्या तेलाच्या किमती चार महिन्यांतील नीचांकी पातळीवर पोहोचल्या आहेत. युद्धादरम्यान प्रति बॅरल सुमारे १२० डॉलरपर्यंत पोहोचून जगाला घाबरवणारे तेल आता ७७ डॉलरपर्यंत खाली घसरले आहे. पण यामुळे पेट्रोल-डिझेलच्या किमतीवर त्याचा किती फायदा होणार?
तेलाच्या किमती वाढल्या असताना, पाकिस्तान आणि बांगलादेशपासून ते ब्रिटन आणि भारतापर्यंतच्या देशांमध्ये तेल आणि वायूचे गंभीर संकट दिसून आले. भारतात, कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे, सरकारी तेल कंपन्यांना पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमती एकदा-दोनदा नव्हे, तर चार वेळा, जवळपास चार वर्षे वाढवण्यास भाग पडले. आता कच्च्या तेलाच्या किमती कोसळल्याने, पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरात कपात होण्याची अपेक्षा वाढत आहे.
२८ फेब्रुवारी रोजी, अमेरिका आणि इस्रायलने इराणवर पहिल्यांदाच हल्ला केला आणि इराणने प्रत्युत्तर म्हणून होर्मुझची सामुद्रधुनी बंद केली. हा एक महत्त्वाचा सागरी मार्ग आहे, जो जगाच्या २०% तेल आणि वायूच्या गरजा पुरवतो. होर्मुझची सामुद्रधुनी बंद झाल्यानंतर, एप्रिलमध्ये कच्च्या तेलाचा व्यापार अचानक $120 च्या आसपास होऊ लागला.
याचा परिणाम असा झाला की अनेक देशांमध्ये इंधन आणि गॅसच्या किमती मोठ्या प्रमाणात वाढल्या, महागाई वाढली आणि खुद्द अमेरिकाही यातून सुटली नाही. आता, अमेरिका आणि इराण यांच्यातील शांतता करारावर एकमत झाल्यानंतर, तेलाच्या किमती अचानक घसरू लागल्या आणि हे आतापर्यंत सुरू आहे. ही बातमी लिहीपर्यंत, ब्रेंट क्रूडची किंमत प्रति बॅरल $76.47, डब्ल्यूटीआय क्रूडची किंमत प्रति बॅरल $72.63 आणि मूरबान क्रूडची किंमत प्रति बॅरल $69.63 होती. गेल्या चार महिन्यांतील कच्च्या तेलाच्या किमतींची ही सर्वात नीच पातळी आहे.
आता प्रश्न असा आहे की, जेव्हा कच्च्या तेलाच्या किमती गगनाला भिडल्या होत्या आणि तोट्यामुळे तेल कंपन्यांना पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमती वाढवण्यास भाग पडले होते, तेव्हा आता तेल स्वस्त झाल्यामुळे इंधनाच्या किमतीही कमी होतील का?
कोटक सिक्युरिटीजच्या कमोडिटी रिसर्च विभागाच्या एव्हीपी, कायनात चैनवाला म्हणाल्या की, अमेरिका-इराण करारामुळे जागतिक तणाव कमी झाला आहे आणि अमेरिकेच्या ट्रेझरीने इराणचे तेल आणि पेट्रोलियम उत्पादने ६० दिवसांसाठी विकण्यास दिलेल्या परवानगीमुळे जागतिक पुरवठा साखळीत सुधारणा होण्याच्या आशा बळकट झाल्या आहेत. टँकर ट्रॅकिंग डेटानुसार, गेल्या आठवड्यात ३० दशलक्ष बॅरलपेक्षा जास्त कच्चे तेल आशियामध्ये पाठवण्यात आले.
चैनवाला यांच्या मते, इराण आशियाई खरेदीदारांना कच्च्या तेलावर लक्षणीय सवलत देत आहे, तर आखाती उत्पादकांनी प्रमुख प्रकल्पांमधील कामकाज पुन्हा सुरू केले आहे. जर होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून सामान्य वाहतूक सुरू राहिली, तर तेल लवकरच बाजारात पोहोचेल. तथापि, जोपर्यंत मागणी सुधारत नाही, तोपर्यंत इंधनाच्या किमतींमध्ये लक्षणीय बदल होण्याची शक्यता नाही.
