
(फोटो सौजन्य: सोशल मीडिया)
LPG Rules: आशिया खंडात सध्या चांगलाच गोंधळ सुरु आहे. तणावजन्य परिस्थिती असल्याने पुरवठा संकटाचा सामना करावा लागत आहे. यासगळ्या पार्श्वभूमीवर, सर्वसामान्य जनतेला कोणत्याही अनावश्यक अडचणींचा सामना करावा लागू नये, यासाठी काही विशिष्ट बदल लागू करण्यात आले आहेत. असाच एक बदल १ जूनपासून अंमलात येणार असून, या बदलामुळे तुमचे घरगुती LPG सिलिंडर कनेक्शन रद्द केले जाण्याची शक्यता आहे. नेमके काय आहेत बदल ? समजून घेऊयात.
June Bank Holidays 2026: आवश्यक कामं उरकून घ्या ! जून महिन्यात तब्बल 11 ते 13 दिवस बँका राहणार बंद
देशात पीएनजी कनेक्शन्सची संख्या वाढत असली, तरीही सरकारने निर्देश जारी करूनही एलपीजी सिलिंडर्सचा वापर मात्र कमी झालेला नाही. मार्च महिन्यापर्यंत ६,५०,००० नवीन पीएनजी जोडण्या कार्यान्वित करण्यात आल्या होत्या; असे असूनही, गॅसचा प्रत्यक्ष पुरवठा मात्र अंदाजित प्रमाणापेक्षा १८ टक्क्यांनी कमी राहिला.यावरून हे स्पष्ट होते की, अनेक कुटुंबांनी आपली आधीची एलपीजी जोडणी रद्द न करताच पीएनजी जोडणी करुन घेतली आहे. जरी सरकारने हे स्पष्टपणे नमूद केले होते की, जर एखाद्या कुटुंबाकडे पीएनजी आणि एलपीजी अशा दोन्ही जोडण्या असतील, तर एलपीजी जोडणी रद्द करणे अनिवार्य आहे. असे असूनही, लोक आपली एलपीजी जोडणी रद्द न करताच पीएनजी जोडण्याही मिळवत आहेत.
गेल्या दशकात, LPG वापरकर्त्यांची संख्या जवळपास दुप्पट होऊन ३३.५ कोटींवर पोहोचली आहे; याउलट, PNG वापरकर्त्यांची संख्या मात्र केवळ १.६४ कोटी इतकीच राहिली आहे. ही परिस्थिती पाहता, सरकार यात लवकरात लवकर बदल घडण्याच्या प्रयत्नात आहेत. त्यामुळे जून महिना सुरू होण्यापूर्वीच कडक नियम लागू केले जाण्याची शक्यता वर्तवली जात आहेत.
सुधारित नियमांनुसार, ज्या कुटुंबांकडे आधीपासूनच पीएनजी कनेक्शन आहे, त्यांना त्यांचे LPG कनेक्शन परत करावे लागू शकते. घरगुती सिलिंडरचा गैरवापर, साठेबाजी आणि काळाबाजार रोखण्याच्या उद्देशाने, तेल विपणन कंपन्यांनी एकाच वेळी पीएनजी आणि एलपीजी दोन्ही वापरणाऱ्या घरांना ओळखण्याची प्रक्रिया सुरू केली आहे.
सुधारित एलपीजी नियमांनुसार, एकाच पत्त्यावर दोन्ही कनेक्शन ठेवण्यास आता मनाई आहे. पीएनजी पायाभूत सुविधा असलेल्या भागांमध्ये राहणाऱ्या रहिवाशांनी विहित मुदतीत पीएनजी कनेक्शन न घेतल्यास, त्यांचा एलपीजी पुरवठा निलंबित होण्याचा किंवा आपोआप रद्द होण्याचा धोका आहे.
ज्या ग्राहकांना पीएनजी कनेक्शन मिळाल्यानंतर ३० दिवसांच्या आत त्यांचे एलपीजी कनेक्शन बंद करणे आवश्यक होते, त्यांना आता सरकारने त्यांचे एलपीजी कनेक्शन पुन्हा सुरू करण्याची परवानगी दिली आहे. ही तरतूद वापरकर्त्यांना फ्लेक्सिब्लिटी देते की, जर ते पीएनजी सेवा उपलब्ध नसलेल्या भागात स्थलांतरित झाले, तर ते नंतरच्या टप्प्यात त्यांचे एलपीजी कनेक्शन पुन्हा सुरू करू शकतील.
या महिन्यापासून अंमलात येत असलेल्या निर्णयानुसार, ज्या भागांमध्ये PNG पाइपलाइनचे जाळे उपलब्ध आहे, अशा भागांतील कुटुंबांना आता घरगुती LPG सिलिंडरची नोंदणी किंवा रिफिलिंग करण्यास मनाई करण्यात आली आहे. ‘सिटी गॅस डिस्ट्रिब्युशन’ कंपन्या आणि ‘ऑइल मार्केटिंग कंपन्या’ यांनी आता त्यांचे डिजिटल डेटाबेस पूर्णपणे एकात्मिक केले आहेत. दरम्यान, PNG जोडण्या घेण्याची अंतिम मुदत ३० जूनपर्यंत वाढवण्यात आली आहे.
पुरवठ्यातील कमतरता रोखण्यासाठी आणि गैरवापर टाळण्यासाठी, LPG रिफिलिंगसाठीची ‘लॉक-इन’ मुदत शहरी ग्राहकांसाठी २१ दिवसांवरून २५ दिवसांपर्यंत वाढवण्यात आली आहे; तर ग्रामीण ग्राहकांसाठी ही मुदत ४५ दिवसांपर्यंत वाढवण्यात आली आहे.
कुटुंबांना दरवर्षी १२ अनुदानित घरगुती सिलिंडर्सची मर्यादा यापुढेही लागू राहील. या मर्यादेव्यतिरिक्त लागणाऱ्या कोणत्याही अतिरिक्त सिलिंडरसाठी बाजारातील प्रचलित दराने शुल्क आकारले जाईल. नवीन LPG जोडण्यांसाठी, आता Security Deposit आणि Setup Fees ज्यामध्ये रेग्युलेटर, पाइप आणि जोडणीच्या कामाचा खर्च समाविष्ट असतो लागू होतील.
अरे वाह! …मग स्वस्त होणार Cylinder! होर्मुझमधील नाकाबंदी उठवली तर भारताचं टेन्शन संपणार?