मंगळवार, 10 नोव्हेंबर 2026
National Consumer Helpline: ऑनलाइन व्यवहारात तक्रार करूनही मिळत नाहीये रिफंड? चिंता नसावी; जाणून घ्या सविस्तर (फोटो-सोशल मीडिया)
National Consumer Helpline: राष्ट्रीय ग्राहक हेल्पलाइनने ४५ कोटी रुपयांची वसुली केली: ग्राहक व्यवहार विभागाने सातत्याने ग्राहक सक्षमीकरणावर भर दिला आहे. २५ एप्रिल ते २६ डिसेंबर या कालावधीत ३१ क्षेत्रांमधील ग्राहकांना ४५ कोटी रुपयांचे परतफेड करण्यात आले. गेल्या आठ महिन्यांत हेल्पलाइनवर परतफेड दाव्यांशी संबंधित ६७,२६५ तक्रारी प्रभावीपणे सोडवण्यात आल्या. ई-कॉमर्स क्षेत्राचा वाटा सर्वाधिक म्हणजे ३२ कोटी रुपयांचा होता. या क्षेत्राविरुद्ध विभागाला ३९,९६५ तक्रारी प्राप्त झाल्या. एकूण परतफेडीत ८५ टक्क्यांहून अधिक योगदान पहिल्या पाच क्षेत्रांनी दिले.
ग्राहक व्यवहार विभागाच्या सचिव निधी खरे यांनी सांगितले की प्रवास आणि पर्यटन क्षेत्र दुसऱ्या क्रमांकावर आहे. यापैकी ४,०५० तक्रारी प्राप्त झाल्या, ज्यामुळे एकूण ३.५ कोटी रुपयांचे परतफेड करण्यात आले. या ग्राहकांच्या तक्रारी राष्ट्रीय ग्राहक हेल्पलाइन (NCH) वर प्राप्त झाल्या. या तक्रारी कमिशनवरील भार कमी करतात आणि वादांचे त्वरित निराकरण सुनिश्चित करतात. खरे यांच्या मते, हेल्पलाइनला देशाच्या कानाकोपऱ्यातून ई-कॉमर्स क्षेत्रातील परताव्याशी संबंधित तक्रारी प्राप्त झाल्या, ज्यामुळे त्याची व्यापक पोहोच आणि सुलभता दिसून येते.
हेही वाचा: India’s Forex Reserve: डॉलर डगमगत असताना आरबीआयची भरली तिजोरी; तब्बल ‘इतक्या’ अब्ज डॉलर्सची झाली वाढ
मोठ्या महानगरांपासून ते दुर्गम शहरे आणि विरळ लोकवस्ती असलेल्या भागांपर्यंत तक्रारी होत्या. उदाहरणार्थ, जोधपूरमधील एका ग्राहकाने ई-कॉमर्स प्लॅटफॉर्मवरून दोषपूर्ण खुर्च्या मिळाल्यानंतर तक्रार दाखल केली. ग्राहकाने कंपनीशी संपर्क साधला, परंतु पाच वेळा पिकअप रद्द करण्यात आला. NCH च्या हस्तक्षेपामुळे प्रकरणाचे त्वरित उपाययोजना करण्यात आल्या आणि ग्राहकाला पूर्ण परतफेड देखील मिळाली.
चेन्नईतील एका ग्राहकाने फ्लाइटच्या ९६ तास आधी त्याचे तिकीट रद्द केले. वारंवार विनंती करूनही, कंपनीने परतफेड प्रक्रिया केली नाही. NCH च्या त्वरित हस्तक्षेपामुळे ग्राहकाला परतफेड मिळाली. त्याचप्रमाणे, बेंगळुरूमधील दुसऱ्या एका प्रकरणात, ग्राहकाचे पैसे त्वरित परत करण्यात आले.
इलेक्ट्रॉनिक उत्पादनांविरुद्ध एकूण ६३५ तक्रारी प्राप्त झाल्या, ज्यामुळे १.१७ कोटी रुपयांचे परतफेड करण्यात आले. एजन्सी सेवांविरुद्ध ९५७ तक्रारींमुळे १.३४ कोटी रुपयांचे परतफेड करण्यात आले. एअरलाइन्सविरुद्ध ६६८ तक्रारींमुळे ९.५ दशलक्ष रुपयांचे परतफेड करण्यात आले.
ग्राहक १९१५ या टोल-फ्री क्रमांकाद्वारे १७ भाषांमध्ये तक्रारी दाखल करू शकतात. इन्ग्रामद्वारे देखील तक्रारी करता येतात. व्हाट्सॲप (८८०००१९१५), एसएमएस (८८०००१९१५), ईमेल, एनसीएच अॅप, वेब पोर्टल आणि उमंग अॅपसह अनेक चॅनेल उपलब्ध आहेत.
