(फोटो सौजन्य-सोशल मीडिया)
‘X’ म्हणजेचं पूर्वीच्या ट्विटरवर पोस्ट करत पेट्रोलियम मंत्रालयानं स्पष्ट केलंय की,व्यावसायिक LPG सिलिंडर्सच्या किमतींवर सरकारचं कोणतेही नियंत्रण नसते किंवा ते नियंत्रण ठेवू शकत नाहीत आणि त्यांचे दर बाजारात होत असलेल्या मागणी-पुरवठ्याच्या गतीवरुन निश्चित केले जातात. या सिलिंडर्सचा वापर प्रामुख्याने उद्योग आणि हॉटेल्समध्ये केला जातो आणि त्यांच्या किमतींचा आढावा दर महिन्याच्या पहिल्या दिवशी घेतला जातो. देशातील एकूण LPG वापरापैकी व्यावसायिक LPG चा वाटा केवळ १० टक्के इतकाच आहे.
या निवेदनात पेट्रोलियम मंत्रालयाकडून स्पष्ट करण्यात आले आहे की, आज जाहीर झालेली व्यावसायिक सिलिंडर्सच्या किमतींमधील वाढ ही आंतरराष्ट्रीय बाजारात तेलाच्या किमतींमध्ये झालेल्या प्रचंड वाढीचा थेट परिणाम आहे. ‘सौदी कॉन्ट्रॅक्ट प्राईस’मध्ये (Saudi Contract Price) मार्च महिन्याच्या तुलनेत एप्रिलमध्ये ४४ टक्क्यांची वाढ नोंदवली गेली आहे. मार्च महिन्यात ही किंमत ५४२ डॉलर्स प्रति टन इतकी होती, जी नंतर वाढून एप्रिलमध्ये ७८० डॉलर्स प्रति टन झाली. शिवाय, इराणशी संबंधित संघर्षामुळे ‘स्ट्रेट ऑफ होर्मुझ’ (Strait of Hormuz) मार्गे होणारी जहाजांची वाहतूक विस्कळीत झाली आहे. परिणामी, जागतिक एलपीजी पुरवठ्यापैकी २० ते ३० टक्के पुरवठा ठप्प झाला आहे. त्याचा परिणाम या किंमतींवर झाला आहे.
सरकारने ठामपणे सांगितले आहे की, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या वचनबद्धतेशी सुसंगत राहून, घरगुती ग्राहकांसाठी गॅसच्या किमती वाढवण्यात आलेल्या नाहीत. १४.२-किलोच्या सिलिंडर्सच्या किमतीत कोणताही बदल झालेला नाही; दिल्लीमध्ये सध्या या सिलिंडर्सची किंमत ९१३ रुपये इतकी आहे. त्याचप्रमाणे, ‘उज्ज्वला योजने’च्या लाभार्थ्यांसाठी ही किंमत ६१३ रुपयांवरच कायम ठेवण्यात आली आहे. या दरांवर सिलिंडर्सची विक्री केल्यामुळे, तेल विपणन कंपन्यांना विक्री होणाऱ्या प्रत्येक सिलिंडरवर ३८० रुपयांचा तोटा सहन करावा लागत आहे.
मे महिन्याच्या अखेरीस, या कंपन्यांचा एकूण तोटा अंदाजे ₹४०,४८४ कोटींपर्यंत पोहोचू शकतो. गेल्या वर्षीही, ₹६०,००० कोटींचा तोटा झाला होता. या रकमेपैकी, ₹३०,००० कोटींचा बोजा तेल विपणन कंपन्यांनी उचलला, तर उर्वरित ₹३०,००० कोटींचा भार सरकारवर पडला आहे. अनेक शेजारील देशांच्या तुलनेत, भारतात LPG सिलिंडर्स स्वस्त आहेत. पाकिस्तानमध्ये याची किंमत ₹१,०४६, श्रीलंकेत ₹१,२४२ आणि नेपाळमध्ये ₹१,२०८ इतकी आहे. पण भारतामध्ये ही किमत हजारच्या आतच ठेवण्यात आली आहे.
