शनिवार, 24 ऑक्टोबर 2026
पेन्शनसाठी UPS की NPS काय आहे चांगला पर्याय
सरकारने युनिफाइड पेन्शन स्कीम (UPS) ही राष्ट्रीय पेन्शन सिस्टीम (NPS) पेक्षा चांगली असल्याचे वर्णन केले आहे. असे असूनही, तज्ज्ञांचा असा विश्वास आहे की एनपीएस यूपीएसपेक्षा खूपच चांगले आहे. सरकारी कर्मचारी आणि तज्ञांचा हा दावा आपण योग्य उदाहरणे आणि गणिते वापरून समजू शकतो.
हे पाहून तुम्हाला स्वतःला कळेल की कोणाच्या दाव्यात किती तथ्य आहे. त्याआधी, आपण एक गोष्ट स्पष्ट करूया की सरकारने निवृत्तीनंतर एकूण जमा रक्कम देण्याऐवजी एकरकमी रक्कम देण्याचा फॉर्म्युला निश्चित केला आहे. या योजनेतील ही सर्वात मोठी त्रुटी आहे आणि कर्मचारी याचाच निषेध करत आहेत.
काय सांगतात तज्ज्ञ
ऑल टीचर्स एम्प्लॉईज वेल्फेअर असोसिएशन (एटीईडब्ल्यूए) चे उत्तर प्रदेश राज्य सल्लागार डॉ. आनंदवीर सिंह म्हणतात की आमचे स्वतःचे जमा केलेले पैसे आम्हाला परत का केले जात नाहीत. आम्ही केस-दर-प्रकरण आधारावर NPS आणि UPS चे फायदे आणि तोटे यांची संपूर्ण गणना करू. समजा एका कर्मचाऱ्याने २५ वर्षे काम केले. या कालावधीत, आम्ही एनपीएस आणि यूपीएसमध्ये दिलेल्या योगदानाची आणि सरकारने दिलेल्या योगदानाची गणना करू, तसेच दोन्ही योजनांमधून मिळालेल्या पेन्शन आणि हँडहोल्डिंग रकमेची गणना करू
कसे आहे कॅलक्युलेशन
कसे आहे पेन्शनचे गणित
समजा एखाद्या कर्मचाऱ्याचा सरासरी पगार ८०,००० रुपये आहे आणि त्याने २५ वर्षे काम केले आहे, तर संपूर्ण गणना या आधारावर केली जाते. जर आपण वर नमूद केलेल्या आकडेवारीच्या आधारे गणना केली तर, पगाराच्या १०% कर्मचारी एनपीएसमध्ये आणि १४% सरकारकडून योगदान दिले जाते. या संदर्भात, दरमहा पगाराच्या २४ टक्के रक्कम एनपीएसमध्ये जमा केली जाते
जर २५ वर्षांमध्ये सरासरी पगार ८० हजार रुपये असेल तर त्याचे एनपीएसमध्ये मासिक योगदान १९,२०० रुपये असेल. जर सरकार पीएफवर ८.२५ टक्के व्याज देत असेल, तर आपण असे गृहीत धरू की एनपीएसवर फक्त ९ टक्के परतावा मिळेल. या संदर्भात, २५ वर्षांमध्ये एकूण गुंतवणूक ५७.६० लाख रुपये असेल, ज्यावर परतावा जोडल्यानंतर, २,१६,८६,९८३ रुपयांचा निधी तयार केला जाईल
UPS कर्मचाऱ्यांचे योगदान
आता जर आपण यूपीएसबद्दल बोललो तर, येथे कर्मचाऱ्यांचे योगदान १० टक्के राहील, परंतु सरकारचे योगदान १८.५ टक्के होईल. अशाप्रकारे, दरमहा पगाराच्या २८.५ टक्के रक्कम यूपीएसमध्ये जाईल, जी २२,८०० रुपये असेल. २५ वर्षांत ६८.४० लाख रुपयांची गुंतवणूक होईल. जर आपण त्यावर ९% दराने म्हणजेच एनपीएसने व्याज लावले तर एकूण निधी २,५७,५३,२९२ रुपये होईल
NPS बाबत माहिती
आता जर आपण एनपीएसकडे पाहिले तर, निवृत्तीनंतर, ६० टक्के म्हणजेच १,३०,१२,१९० रुपये तुम्हाला परत केले जातील आणि उर्वरित रकमेतून वार्षिकी खरेदी केली जाईल, ज्यावर तुम्हाला ६ टक्के वार्षिक व्याजानुसार दरमहा ४३,३७४ रुपये पेन्शन मिळेल. हो, तुमचे ४० टक्के पैसे वाचतील जे तुम्हाला नंतर मिळतील
कसे करावे कॅल्क्युलेशन
पेन्शन कसे सेव्ह करावे
जर आपण यूपीएसकडे पाहिले तर त्यात जमा झालेले सर्व पैसे सरकारकडेच राहतील. त्या बदल्यात, कर्मचाऱ्याला दर 6 महिन्यांच्या सेवेनंतर त्याच्या पगाराच्या 10 टक्के रक्कम दिली जाईल. अशाप्रकारे, २५ वर्षांत ५० अर्धवार्षिक कालावधी असतात आणि जर आपण सरासरी वेतन दरमहा ८०,००० रुपये ठेवले तर प्रत्येक अर्धवार्षिक कालावधी ४८,००० रुपये होईल. अशाप्रकारे, ५० अर्धवार्षिक कालावधीनंतर एकूण २४ लाख रुपये एकरकमी दिले जातील. पेन्शन शेवटच्या मूळ पगाराच्या ५० टक्के असेल. आपण गृहीत धरू की मूळ पगार १ लाख रुपये असला तरी पेन्शन दरमहा ५० हजार रुपये असेल.
ATETVA चे उत्तर प्रदेश राज्य सल्लागार डॉ. आनंदवीर सिंह म्हणतात की, वरील गणनेनुसार, आम्हाला NPS मध्ये ४३ हजारांपेक्षा जास्त पेन्शन मिळत आहे, तर आम्हाला एकरकमी रक्कम म्हणून सुमारे २.१७ कोटी रुपयांचा निधी देखील मिळत आहे. तर यूपीएसमध्ये फक्त २४ लाख रुपये एकरकमी निधी दिला जात आहे आणि उर्वरित २.३३ कोटी रुपये सरकार स्वतःकडे ठेवेल आणि त्या बदल्यात आम्हाला एनपीएसपेक्षा फक्त ७ हजार रुपये जास्त पेन्शन देईल. अशा परिस्थितीत, पूर्वी दिलेल्या NPS पेक्षा UPS कोणत्या अर्थाने चांगले आहे
पेन्शनचे गणित
डॉ. आनंदवीर सिंह म्हणतात की, एनपीएसमध्ये आम्ही १.३० कोटी रुपयांची एकरकमी रक्कम एफडीमध्ये गुंतवली ज्यावर आम्हाला ६ टक्के व्याज मिळत आहे, तरीही आम्हाला दरमहा ६५ हजार रुपये मिळतील. जर आपण यामध्ये वार्षिकीतून मिळालेले ४३,००० रुपये जोडले तर आपले मासिक पेन्शन १.०८ लाख रुपये होईल, जे यूपीएसच्या ५०,००० रुपयांपेक्षा खूपच जास्त आहे.
समजा आपण यूपीएसमध्ये २४ लाख रुपयांची एफडी केली, तर ६ टक्के व्याजदराने आपल्याला दरमहा १२,००० रुपये मिळतील. जर हे पेन्शनमध्ये जोडले तर ते ६२ हजार रुपये होईल, तर एनपीएसमध्ये ही रक्कम ४६ हजार रुपये जास्त असेल. याशिवाय, आमचे कोट्यवधी रुपयांचे निधी देखील अबाधित राहील, जे यूपीएस काढून घेत आहे.
