गुरुवार, 6 ऑगस्ट 2026
फोटो सौजन्य- सोशल मीडिया
Data Science vs Business Analytics salary : डिजिटल जगतात ‘डेटा’ हा सर्वात मोठा ठेवा मानला जातो. प्रत्येक लहान-मोठ्या कंपनीला आपला व्यवसाय वाढवण्यासाठी डेटाचा वापर करावा लागत आहे. याच कारणामुळे आयटी आणि कॉर्पोरेट क्षेत्रात डेटा सायन्स आणि बिझनेस ॲनालिटिक्स सारख्या कोर्सेसची प्रचंड मागणी आहे. मात्र, करिअर निवडताना बहुतांश विद्यार्थी आणि तरुण संभ्रमात पडतात की त्यांच्यासाठी कोणता मार्ग उत्तम राहील.
दोन्ही क्षेत्रांमध्ये करिअर केल्यानंतर घसघशीत सॅलरी पॅकेज मिळते. परंतु त्यांचे काम, अभ्यासाची पद्धत आणि प्रगतीचा वेग यात खूप फरक आहे. एका बाजूला डेटा सायन्समध्ये तांत्रिक आणि कोडिंग कौशल्यांची जास्त गरज असते, तर बिझनेस ॲनालिटिक्समध्ये व्यवसायाची समज आणि डेटा समजून घेण्याची क्षमता पाहिली जाते.
डेटा सायन्स: हे एक तांत्रिक क्षेत्र आहे. यामध्ये जटिल डेटा प्रोसेस करण्यासाठी कोडिंग, गणित, सांख्यिकी आणि मशिन लर्निंग (AI/ML) चा वापर केला जातो. डेटा सायंटिस्ट नवीन अल्गोरिदम आणि मॉडेल्स तयार करतात.
बिझनेस ॲनालिटिक्स: हे तांत्रिक आणि व्यवसायाचे संमिश्र रूप आहे. यामध्ये कंपन्या आधीपासून उपलब्ध असलेला डेटा पाहून व्यवसायाशी संबंधित योग्य निर्णय घेतात. यात कोडिंगची खूप जास्त गरज नसते, तर डेटा प्रेझेंटेशन आणि मॅनेजमेंट स्किल्स महत्त्वाच्या असतात.
डेटा सायन्स: जर तुम्ही बीटेक, बीसीए, बीएससी किंवा डेटा सायन्समध्ये मास्टर/सर्टिफिकेशन करत असाल, तर भारतात याचा खर्च १.५ लाख ते ६ लाख रुपयांपर्यंत येतो. यासाठी कॉम्प्युटर सायन्स किंवा मॅथ्सची पार्श्वभूमी असणे फायदेशीर ठरते.
बिझनेस ॲनालिटिक्स: एमबीए इन बिझनेस ॲनालिटिक्स किंवा डिप्लोमा कोर्सची फी २ लाख ते ८ लाख रुपयांच्या दरम्यान असते. हे कॉमर्स, आर्ट्स किंवा सायन्स यामधील कोणत्याही शाखेतील विद्यार्थी करू शकतात.
प्रारंभिक पॅकेज : डेटा सायन्समध्ये फ्रेशर्सना ६ ते १० लाख रुपये वार्षिक पॅकेज सहज मिळते. दुसरीकडे, बिझनेस ॲनालिटिक्समध्ये फ्रेशरचा सुरुवातीचा पगार ५ ते ८ लाख रुपये वार्षिक असतो.
३ वर्षांच्या अनुभवानंतर: पगार वाढीच्या बाबतीत डेटा सायन्स पुढे आहे. ३ वर्षांचा अनुभव होताच डेटा सायंटिस्टच्या पगारात ८०% ते १२०% पर्यंत वाढ दिसून येते. त्यांचे पॅकेज १२ ते २० लाख रुपयांपर्यंत पोहोचते. तर ३ वर्षांच्या अनुभवानंतर बिझनेस ॲनालिस्टचे पॅकेज ९ ते १५ लाख रुपयांच्या आसपास राहते.
दोन्ही क्षेत्रांमध्ये नोकऱ्यांची कोणतीही कमतरता नाही. ई-कॉमर्स, बँकिंग, हेल्थकेयर आणि आयटी कंपन्या या प्रोफेशनल्सना आवडीने घेत आहेत. जर कोडिंग आणि गणितावर पकड मजबूत असेल, तर डेटा सायन्समध्ये पगारवाढ सर्वात वेगवान मिळेल. परंतु जर व्यवसाय धोरणे आखणे (बिझनेस स्ट्रॅटेजी), प्रेझेंटेशन देणे आणि बाजारपेठ समजून घेणे आवडत असेल, तर बिझनेस ॲनालिटिक्स हा एक उत्कृष्ट आणि स्थिर करिअर पर्याय आहे.
