बुधवार, 4 नोव्हेंबर 2026
कोलकाता, सिक्कीममध्ये भूकंपाचे जोरदार धक्के, ५.० रिश्टर स्केल तीव्रतेचा भूकंप; नागरिकांमध्ये घबराट
पश्चिम बंगालची राजधानी कोलकाता येथे शुक्रवारी (27 फेब्रुवारी 2026) दुपारी जोरदार धक्के जाणवले. भूकंपानंतर लोक घराबाहेर पडले. भूकंपाची तीव्रता रिश्टर स्केलवर ५.० इतकी नोंदवली गेली. आतापर्यंत मिळालेल्या माहितीनुसार, भूकंपाचे केंद्र बांगलादेशातील खुलना येथून सुमारे २६ किलोमीटर अंतरावर होते. कोणतीही जीवितहानी किंवा नुकसान झाले नाही, मात्र नागरिकांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
मिळालेल्या माहितीनुसार, 27 फेब्रुवारीला दुपारच्या वेळेत १:२२ वाजता भूकंपाचे धक्के जाणवले. लोकांना काही काळानंतर भूकंपाचे धक्के जाणवल्याची माहिती मिळाली, ज्यामुळे ते त्यांच्या घरांमधून आणि कार्यालयीन इमारतींमधून बाहेर पडले. अनेक ठिकाणी कार्यालये रिकामी करण्यात आली आहेत. भूकंपानंतर धक्क्यांची भीती कायम आहे. साधारणपणे, भूकंपानंतर वारंवार भूकंप होण्याची शक्यता असते.
अनेक भागातील रहिवाशांनी त्यांचा अनुभव सांगिता असता, भूकंपाच्या वेळी छतावरील पंखे, फर्निचर आणि खिडक्यांचे दरवाजे थरथरायला लागले, ज्याचा सर्वाधिक परिणाम बहुमजली इमारतींवर झाला. उंच इमारतींमध्ये जोरदार भूकंपाचे धक्के जाणवले, ज्यामुळे लोकांना खाली धावावे लागले.
कोलकातामध्ये गेल्या दोन महिन्यांत हा तिसरा भूकंप आहे. यावेळी, हा भूकंप सुमारे एक मिनिटांपर्यंत होता. अलिकडच्या वर्षांत कोलकात्यात भूकंप झाले आहेत. परंतु त्यापैकी एकही भूकंप ५ रिश्टर स्केलवर जाणवला नाही. अधिकाऱ्यांनी सांगितले की या भूकंपाची तीव्रता रिश्टर स्केलवर ५.० असली तरी तो इतका जोरदार होता की तो ६+ रिश्टर स्केल इतका जाणवला.
तज्ञांचे मते, भूकंपाच्या वेळी घराच्या कोपऱ्यात बसण्याचा सल्ला देतात. जर टेबल किंवा डेस्क असेल तर तुम्ही त्याखाली लपू शकता. जर भूकंपाच्या वेळी बाहेर पडण्यास वेळ लागत असेल तर पळण्यापेक्षा घराच्या आत सुरक्षित ठिकाणी लपणे चांगले. भूकंपाच्या वेळी, विजेच्या तारांपासून दूर रहा. शक्य असल्यास, गॅस आणि विद्युत उपकरणे बंद करा. लपण्याचा एकमेव मार्ग म्हणजे डोके लपवून बसणे. पडणाऱ्या वस्तूंपासून दूर रहा. काहीही पडण्यापासून रोखण्याचा प्रयत्न देखील करू नका.
भूकंप प्रामुख्याने पृथ्वीच्या अंतर्गत भागात, विशेषतः टेक्टोनिक प्लेट्स (tectonic plates) च्या हालचालींमुळे होतात. भूगर्भातील खडक अचानक तुटल्यामुळे किंवा एकमेकांवर घासल्यामुळे प्रचंड ऊर्जा निर्माण होऊन भूकंप लहरी तयार होतात, ज्यामुळे जमीन थरथरते. या हालचाली जमिनीखालील ‘फॉल्ट’ (दोष) रेषेवर होतात आणि धक्के सर्व दिशांना पसरतात.
