शुक्रवार, 16 ऑक्टोबर 2026
"...अन्यथा ड्रायव्हिंग लायसन्स होणार रद्द," काय आहे नितीन गडकरी यांची योजना? (फोटो सौजन्य-Gemini)
देशभरात रस्ते सुरक्षा नियम आधीच अस्तित्वात आहेत. सध्या, नियम मोडल्यास सामान्यतः दंड आकारला जातो. आता, ड्रायव्हिंग लायसन्स हे “रिपोर्ट कार्ड” सारखे मानले जाईल. जेव्हा कोणी वाहतूक नियम मोडतो तेव्हा त्याच्या परवान्यामधून काही विशिष्ट गुण वजा केले जातील. जर पॉइंट्स निर्धारित मर्यादेपेक्षा कमी झाले तर त्याचा परवाना सहा महिन्यांसाठी निलंबित केला जाईल. केंद्रीय रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्री नितीन गडकरी यांनी गुरुवारी सांगितले की, देशात दरवर्षी अंदाजे १.८ लाख लोकांचा मृत्यू मोबाईल फोन वापरताना गाडी चालवणे, वेगाने गाडी चालवणे, चुकीच्या दिशेने गाडी चालवणे किंवा मद्यपान करून गाडी चालवणे यासारख्या कारणांमुळे होतो.
भारतीय उद्योग महासंघ (CII) ने दिल्ली येथे आयोजित राष्ट्रीय रस्ते सुरक्षा परिषदेत ते म्हणाले की, लोकांचे जीवन अत्यंत महत्त्वाचे आहे आणि सरकार रस्ता सुरक्षा सुधारण्यासाठी अनेक पावले उचलत आहे. गडकरी म्हणाले की, सरकारने वाहतूक नियमांचे उल्लंघन केल्याबद्दल दंड आधीच वाढवला आहे, परंतु सर्वात मोठे आव्हान म्हणजे त्याची प्रभावी अंमलबजावणी. ते पुढे म्हणाले की ते ड्रायव्हिंग लायसन्ससाठी “ग्रेडेड पॉइंट्स सिस्टम” सुरू करत आहेत.
केंद्रीय मंत्री गडकरी म्हणाले की, रस्ते सुरक्षा ही देशासाठी एक महत्त्वाची समस्या आहे. दरवर्षी भारतात अंदाजे ५,००,००० रस्ते अपघात होतात, ज्यामध्ये १.८ लाख लोकांचा मृत्यू होतो. त्यांनी सांगितले की, अपघातात मृत्युमुखी पडणाऱ्यांपैकी ७२ टक्के लोक १८-४५ वयोगटातील आहेत. १८ वर्षांखालील १०,११९ लोकांनी अपघातात आपले प्राण गमावले. ५४,१२२ जण हेल्मेट न घालण्यामुळे, १४,४६६ जण सीट बेल्ट न वापरल्यामुळे आणि १.२ लाख जण वेगाने गाडी चालवण्यामुळे मृत्युमुखी पडले. इतर प्रमुख कारणांमध्ये चुकीच्या दिशेने वाहन चालवणे, मद्यपान करून वाहन चालवणे आणि मोबाईल फोन वापरणे यांचा समावेश आहे.
मंत्र्यांनी जनतेला अपघातग्रस्तांना मदत करण्याचे आवाहन केले आणि वैद्यकीय खर्च किंवा कायदेशीर औपचारिकतांची काळजी करू नका. पंतप्रधान मदत योजनेअंतर्गत, रस्ते अपघातातील पीडितांसाठी आपत्कालीन मदत प्रणाली उपलब्ध आहे. या योजनेअंतर्गत, कोणत्याही श्रेणीतील रस्ते अपघातातील बळींना अपघाताच्या तारखेपासून सात दिवसांच्या आत ₹१.५ लाख पर्यंत कॅशलेस उपचार दिले जातील.
● वेगाने गाडी चालवणे, बेपर्वा गाडी चालवणे, सिग्नल तोडणे आणि मद्यधुंद अवस्थेत गाडी चालवणे यासारख्या वाहतूक नियमांचे उल्लंघन केल्यास काही विशिष्ट गुण वजा केले जातील.
● जर सर्व गुण संपले तर, गुन्हेगाराचा परवाना सहा महिन्यांसाठी निलंबित केला जाऊ शकतो किंवा पुन्हा गुन्हा केल्यास तो रद्दही केला जाऊ शकतो.
● या योजनेचा मुख्य उद्देश रस्ते अपघातांना आळा घालणे आहे.
● मंत्री म्हणाले, “लोकांनी अपघातग्रस्तांना मदत करावी, उपचार खर्च किंवा कायदेशीर औपचारिकतांची काळजी करू नये.”
देशात दरवर्षी ०.५ दशलक्ष रस्ते अपघात होतात, ज्यामुळे अंदाजे १.८ लाख लोकांचा मृत्यू होतो.
● अपघातात मृत्युमुखी पडणाऱ्यांपैकी ७२ टक्के लोक १८-४५ वयोगटातील आहेत.
