रविवार, 8 नोव्हेंबर 2026
विमान अपघात की हेलिकॉप्टर अपघात, कोणते जास्त धोकादायक? विमान कसं कोसळतं...
Helicopter Crash And Plane Crash: हवाई प्रवास हा सर्वात सुरक्षित मानला जातो, परंतु अपघातांमध्ये मृत्युमुखी पडणाऱ्यांची संख्या चिंताजनक आहे. प्रश्न असा आहे की, विमान किंवा हेलिकॉप्टर अपघातात जास्त लोक मरतात का? गेल्या पाच वर्षांच्या (२०२१-२०२५) आकडेवारीवरून असे दिसून येते की एकूण मृत्यूंच्या बाबतीत विमान अपघात अधिक प्राणघातक आहेत, कारण त्यात जास्त प्रवासी असतात, परंतु प्रत्येक उड्डाण तासात हेलिकॉप्टर अपघात अधिक धोकादायक आहेत.
संजय गांधी (१९८०) – काँग्रेस नेते, दिल्लीतील पिट्स एस-२ए विमान अपघातात.
माधवराव सिंधिया (२००१) – काँग्रेस नेते आणि माजी नागरी विमान वाहतूक मंत्री, कानपूरला जात असताना एका खाजगी विमान अपघातात.
विजय रुपाणी (२०२५) – गुजरातचे माजी मुख्यमंत्री, अहमदाबादहून लंडनला जात असताना एअर इंडिया फ्लाइट एआय-१७१ अपघातात.
होमी जहांगीर भाभा (१९६६) – भारताच्या अणुकार्यक्रमाचे जनक, एअर इंडिया फ्लाइट १०१ अपघातात (मोंट ब्लँक, स्वित्झर्लंड).
अजित पवार (२०२६) – महाराष्ट्राचे उपमुख्यमंत्री, बारामती येथे एका चार्टर्ड विमान अपघातात.
जनरल बिपिन रावत (२०२१) – भारताचे पहिले संरक्षण प्रमुख, एमआय-१७व्ही५ हेलिकॉप्टर अपघातात (कोणूर, तामिळनाडू).
वाय.एस. राजशेखर रेड्डी (वाय.एस.आर.) (२००९) – आंध्र प्रदेशचे माजी मुख्यमंत्री, बेल ४३० हेलिकॉप्टर अपघातात (नल्लामाला वन).
जी.एम.सी. बालयोगी (२००२) – लोकसभा अध्यक्ष आणि टीडीपी नेते, एका खाजगी हेलिकॉप्टर अपघातात (आंध्र प्रदेश).
दोरजी खांडू (२०११) – अरुणाचल प्रदेशचे माजी मुख्यमंत्री, पवन हंस हेलिकॉप्टर अपघातात.
ओ.पी. जिंदाल (२००५) – हरियाणाचे मंत्री आणि उद्योगपती, एका हेलिकॉप्टर अपघातात (सहारापूर, उत्तर प्रदेश) (सुरेंद्र सिंग यांच्यासोबत).
विमान अपघातात मृत्यू: गेल्या पाच वर्षांत जगभरात १,००० हून अधिक विमान अपघातात मृत्यू झाले आहेत. केवळ २०२५ मध्ये ५४८ मृत्यू झाले होते, परंतु ४१८ विमानाशी संबंधित होते. २०२४ मध्ये ३३२, २०२३ मध्ये ७८ आणि २०२२ मध्ये २१०. एकूणच, विमान अपघातात १००-५०० प्रवासी वाहून नेल्यामुळे अधिक मृत्यू होतात.
हेलिकॉप्टर अपघातात मृत्युमुखी पडलेल्यांची संख्या: हेलिकॉप्टर अपघातात मृत्युमुखी पडलेल्यांची संख्या कमी – २०२१-२०२५ मध्ये सुमारे १००-२००. २०२४ मध्ये २२ (वित्याझ-एरो) आणि २०२५ मध्ये ३ (पोटोमॅक रिव्हर). पण एकूणच कमी कारण हेलिकॉप्टर लहान आहेत, फक्त ५-२० लोक वाहून नेतात.
विमानांमध्ये एकूण मृत्युदर १०-२० पट जास्त असतो (१,०३८ विरुद्ध २५ नोंदवले गेले). पण हेलिकॉप्टरमध्ये प्राणघातक अपघात दर जास्त असतो – ऑफशोअर हेलिकॉप्टरसाठी दर दशलक्ष सेक्टरमध्ये १.४७, तर फिक्स्ड-विंग विमानांसाठी ०.१८. याचा अर्थ हेलिकॉप्टर अपघात दर प्रति उड्डाण ८ पट जास्त असतात. प्रति १००,००० उड्डाण तासांमध्ये हेलिकॉप्टर अपघातांचा दर ०.४४ (२०२४) आहे, परंतु तो सातत्याने वाढत आहे.
एअर इंडिया फ्लाइट १७१ (२०२५, अहमदाबाद, भारत): २४२ प्रवासी + क्रू, २४१ मृत्यू + जमिनीवर १९. बोईंग ७३७. कारण: इंजिन बिघाड. मृत्यू: बहुतेक प्रवासी.
जेजू एअर फ्लाइट (२०२४, दक्षिण कोरिया): १७९ मृत्यू. बोईंग ७३७. कारण: लँडिंग बिघाड. सर्व प्रवासी मृत्युमुखी पडले.
अझरबैजान एअरलाइन्स (२०२४): ३८ मृत्यू. कारण: क्रॅश लँडिंग.
व्होएपासेस फ्लाइट (२०२४, ब्राझील): ६२ मृत्यू. एटीआर-७२ विमान. कारण: इंजिन बिघाड.
पोटोमॅक रिव्हर मिड-एअर टक्कर (२०२५, अमेरिका): ६७ मृत्यू (सीआरजे७०० विमान). कारण: हेलिकॉप्टरशी टक्कर.
चायना ईस्टर्न फ्लाइट ५७३५ (२०२२): १३३ मृत्यू. बोईंग ७३७. कारण: जाणूनबुजून क्रॅश?
यती एअरलाइन्स (२०२३, नेपाळ): ७२ मृत्यू. ATR-७२. कारण: इंजिनमध्ये बिघाड.
हे देखील वाचा: जनरल बिपिन रावत यांचे हेलिकॉप्टर अपघात कशामुळे झाला?
इराण राष्ट्राध्यक्षांचे हेलिकॉप्टर अपघात (२०२४): अध्यक्ष इब्राहिम रायसी आणि परराष्ट्र मंत्री हुसेन अमीर-अब्दुल्लाहियान यांच्यासह ९ मृत्यू. बेल २१२. कारण: खराब हवामान.
वित्याझ-एरो एमआय-८ (२०२४, रशिया): २२ मृत्यू. कारण: अपघात.
हडसन नदी अपघात (२०२५, न्यू यॉर्क): ६ मृत्यू. कारण: हवेत.
सीडीएस बिपिन रावत अपघात (२०२१, भारत): संरक्षण प्रमुख जनरल बिपिन रावत, त्यांच्या पत्नी आणि १२ सैनिकांसह १४ मृत्यू. एमआय-१७. कारण: पायलटची चूक, हवामान.
युक्रेन हेलिकॉप्टर अपघात (२०२३): गृहमंत्री डेनिस मोनास्टिरस्की यांच्यासह १४ मृत्यू.
अमेरिकन मरीन क्रॅश (२०२३): ५ मृत्यू. CH-५३E. कारण: वैमानिकाची चूक, हवामान.
कामचटका Mi-८ (२०२४, रशिया): ८ मृत्यू. कारण: अपघात
