शनिवार, 14 नोव्हेंबर 2026
Operation Sindoor नंतर मिठाईतून 'पाक' हटवले, आता 'श्री' नावाने ओळखले जाणार (फोटो सौजन्य-X)
भारत आणि पाकिस्तानच्या सैन्यातील वादानंतर देशातील नागरिक त्यांच्या बाजूच्या सैन्याचा आदर करत आहेत. आता या वादाचा परिणाम मिठाईच्या नावांवरही दिसून येत आहे. भारतात अशा अनेक मिठाई आहेत ज्यांच्या नावात ‘पाक’ हा शब्द आहे. ‘पाक’ या शब्दाचा अर्थ ‘शुद्ध’ असला तरी, आता हा शब्द लोकांच्या हृदयातील राग आणि नकारात्मकतेचे प्रतीक बनला आहे. म्हणून मिठाईची नावे बदलण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.
राजस्थानची राजधानी जयपूरमध्ये ‘त्योहार’ नावाचे एक मिठाईचे दुकान आहे. जिथे सोन्याच्या राखेपासून आणि चांदीच्या राखेपासून बनवलेल्या खास मिठाई बनवल्या जातात. स्टोअरमधील प्रसिद्ध गोड ‘स्वर्ण भस्म पाक’ ची किंमत 85,000 रुपये प्रति किलो आहे. आता या गोड पदार्थाच्या नावातून ‘पाक’ हा शब्द काढून टाकण्यात आला आहे आणि त्यात ‘श्री’ हा शब्द जोडण्यात आला आहे. जसे की ‘स्वर्ण भस्म श्री’, ‘रजत भस्म श्री’, ‘बिकानेरी मोती श्री’, ‘मसूर श्री’, आणि ‘गुंड श्री’ जो हिवाळ्यात येतो. तोयोहार स्टोअरच्या मालकीणी चार्टर्ड अकाउंटंट अंजली जैन म्हणाल्या की, जेव्हा देशाचे सैनिक सीमेवर लढत होते, तेव्हा आम्हाला वाटले की मिठाईच्या नावाखाली ‘पाक’ हा शब्द योग्य वाटत नाही. म्हणूनच आम्ही मिठाईंची नावे बदलली. हे आमचे छोटेसे देशभक्तीचे योगदान आहे. या गोडव्यात देशभक्तीचा गोडवा मिसळलेला आहे.
स्वर्ण भस्म श्री ही भारतातील सर्वात महागडी मिठाई आहे. हे आयुर्वेदिक सूत्राने बनवले आहे. त्यात अफगाणिस्तानातून आणलेले बदाम आणि केशर वापरले जाते. यासोबतच त्यात सोन्याची राख टाकली जाते, जी आयुर्वेदात चयापचय वाढवण्यासाठी चांगली मानली जाते. ते वर पाइन नट्स, पिस्ता आणि केशरने सजवलेले आहे. जैन मंदिरातून आणलेले प्राणी क्रूरतामुक्त काम देखील त्यात वापरले जाते, म्हणून त्याची किंमत विशेष आहे. अंजली जैन म्हणाल्या की, जेव्हा सीमेवरील परिस्थिती तणावपूर्ण होती, तेव्हा आम्हाला असे वाटले की ‘पाक’ हा शब्द नकारात्मक भावनांशी जोडला जात आहे. म्हणून आम्ही गोड पदार्थाचे नाव बदलून ‘श्री’ असे ठेवले, जे भारतीय संस्कृतीचे चांगले प्रतिबिंब आहे.
भारताने पाकिस्तानमध्ये केलेल्या स्ट्राइकनंतर देशवासीयांमध्ये अभिमान आणि आदराची भावना वाढल्याचे मिठाई विक्रेत्यांचे म्हणणे आहे. ही भावना लक्षात घेऊन, ही नावे बदलण्यात आली आहेत जेणेकरून ‘पाक’ हा शब्द कोणत्याही प्रकारे वापरला जाऊ नये, जो आता पाकिस्तानशी जोडला जातो. या बदलातून राष्ट्रीय कार्यक्रमांचा दैनंदिन जीवनावर आणि अगदी खाद्यसंस्कृतीवर कसा परिणाम होतो हे दिसून येते.
