सोमवार, 9 नोव्हेंबर 2026
Vice President Election : खासदाराने 'ही' चूक केल्यास मतच होऊ शकतं बाद; जाणून घ्या नेमका नियम काय?
नवी दिल्ली : जगदीप धनखड यांनी राजीनामा दिल्यानंतर रिक्त झालेल्या उपराष्ट्रपतिपदाची निवडणुकीसाठी सध्या मतदान घेतले जात आहे. विरोधी गटातील इंडिया आघाडी व सत्ताधारी एनडीएने सोमवारी जोरदार तयारी केल्याचे दिसून आले. सत्ताधारी एनडीएकडून महाराष्ट्राचे विद्यमान राज्यपाल सी. पी. राधाकृष्णन विरूद्ध इंडिया आघाडीकडून सुदर्शन रेड्डी यांच्यात प्रमुख लढत होत आहे.
देशाच्या नवीन उपराष्ट्रपतिपदाच्या निवडणुकीचा निकाल मंगळवारी संध्याकाळपर्यंत येऊ शकतो. संसद भवनात सकाळी १० ते सायंकाळी ५ वाजेपर्यंत मतदान होत आहे. एक तासाने उशिरा सायंकाळी ६ वाजता मतमोजणी सुरू होईल. उपराष्ट्रपतींची निवडणूक ही देशाच्या सार्वत्रिक निवडणुकीपेक्षा खूप वेगळी आहे. अशा परिस्थितीत उपराष्ट्रपती निवडणुकीची मतदान प्रक्रिया मतमोजणीपेक्षा वेगळी आहे.
दरम्यान, जगदीप धनखड यांच्या अचानक राजीनाम्यामुळे रिक्त झालेल्या उपराष्ट्रपतिपदासाठी पोटनिवडणुका होत आहेत. एनडीएचे सी. पी. राधाकृष्णन आणि ‘इंडिया’ ब्लॉकचे बी. सुदर्शन रेड्डी हे रिंगणात आहेत. मंगळवारी या दोन्ही नेत्यांपैकी कोण देशाचे नवे उपराष्ट्रपती असेल हे निश्चित होईल.
खासदारांची चूक महागात पडू शकते?
उपराष्ट्रपती निवडणुकीत खासदारांची चूक त्यांचे मत अवैध ठरवू शकते. म्हणूनच मतदान करताना सावधगिरी बाळगावी लागते. उमेदवारासमोर पसंती (१) लिहिलेली नसल्यास, एकापेक्षा जास्त उमेदवारांसमोर पसंती १ लिहिलेली असल्यास हे होऊ शकते. तसेच पसंती अस्पष्ट पद्धतीने लिहिली असल्यास, ती कोणत्या उमेदवाराची आहे हे माहित नसल्यास, एकाच उमेदवारासमोर क्रमांक १ किंवा इतर काही क्रमांक लिहिलेला असल्यास किंवा कोणी मतदान केले आहे हे दर्शविणारी कोणतीही खूण केल्यास मते अवैध मानली जातात.
पक्षांतर विरोधी कायदा लागू नाही
राष्ट्रपती आणि उपराष्ट्रपतींची निवडणूक कोणत्याही पक्षाच्या चिन्हावर लढवली जात नाही. यामुळे कोणताही पक्ष व्हीप जारी करत नाही. यामुळे, सदस्य त्यांच्या इच्छेनुसार कोणालाही मतदान करू शकतात. अशा परिस्थितीत, पक्षांतर विरोधी कायद्यातील तरतुदी लागू होत नाहीत. यामुळे, जर खासदाराने क्रॉस-व्होटिंग केले तर त्याचे सदस्यत्व गमावण्याचा धोका नाही.
