शुक्रवार, 13 नोव्हेंबर 2026
रिजिजूंनी लोकसभेत वक्फ विधेयक मांडले, 8 तास चर्चा; विरोधी पक्षाचा तीव्र विरोध (फोटो सौजन्य-X)
Waqf Amendment Bill News in Marathi : वक्फ सुधारणा विधेयक २०२४ आज (2 एप्रिल) लोकसभेत सादर करण्यात आले आहे. आजच या विधेयकावर चर्चा आणि मतदान करण्याची तयारी सुरू आहे. विरोधकांनी चर्चेसाठी १२ तासांचा वेळ मागितला. पण सरकारने फक्त ८ तासांचा वेळ दिला आहे. सरकार या विधेयकाला मुस्लिमांच्या हितासाठी सुधारणात्मक पाऊल म्हणत असताना, विरोधी पक्षांनी तीव्र विरोध केला आहे. विरोधी पक्षांचे म्हणणे आहे की हे विधेयक संविधानाचे उल्लंघन करते आणि धार्मिक स्वातंत्र्याच्या विरोधात आहे.
तसेच, अनेक मुस्लिम संघटनाही वक्फ विधेयकाला पाठिंबा देत आहेत. या संघटनाच्या म्हणण्यानुसार, वक्फ बोर्डाने आजपर्यंत मुस्लिमांच्या प्रगतीत काय योगदान दिले आहे? वक्फ बोर्डाने आतापर्यंत किती गरीब मुलींचे लग्न लावले आहे? वक्फ बोर्डाने आतापर्यंत किती बेघर लोकांना घरे दिली आहेत? हे उल्लेखनीय आहे की आज लोकसभेत वक्फ सुधारणा विधेयक मांडले जात आहे. आज दिल्ली आणि भोपाळमध्ये या विधेयकाच्या समर्थनार्थ अनेक लहान मुस्लिम संघटनांनी रॅली काढल्या.
१. जमियत हिमायत उल इस्लाम
जमियत हिमायत उल इस्लामने या विधेयकाचे समर्थन करताना वक्फ बोर्ड आणि वक्फ दुरुस्ती विधेयकाचे समर्थन करणाऱ्यांना तीव्र प्रश्न विचारले आहेत. जमियत हिमायत उल इस्लामचे अध्यक्ष कारी अबरार जमाल यांनी म्हटले आहे की, वक्फ विधेयक मंजूर झाल्याने फक्त तेच मुस्लिम चिंतेत आहेत जे स्वतः वक्फ बोर्डाच्या मालमत्तेवर कब्जा करत आहेत. मुस्लिमांच्या प्रगतीत वक्फ बोर्डाने आजपर्यंत काय योगदान दिले आहे? वक्फ बोर्डाने आजपर्यंत किती गरीब मुलींचे लग्न केले आहे, किती लोकांना घरे दिली आहेत?
कारी अबरार जमाल यांनी विचारले आहे की, श्रीमंत लोकांनी २० आणि ५० रुपये देऊन वक्फ बोर्डाच्या सर्व दुकानांवर कसा कब्जा केला आहे. वक्फ माफियांच्या तावडीतून वक्फ मालमत्तेची मुक्तता करण्यासाठी मुस्लिम संघटनांनी आतापर्यंत आवाज का उठवला नाही?
त्यांनी एक महत्त्वाचा प्रश्न उपस्थित केला आहे की, वक्फ बोर्डाकडे देशातील तिसऱ्या क्रमांकाची सर्वात मोठी मालमत्ता असूनही, रस्त्यावर फिरणारा प्रत्येक चौथा भिकारी मुस्लिम का आहे? ते म्हणाले की, जेव्हा वक्फ मालमत्तेवर अल्लाहशिवाय इतर कोणाचाही अधिकार नाही तर ती वक्फ माफियांची मालमत्ता कशी झाली? वक्फ बोर्डाने आजपर्यंत त्यांचे उत्पन्न आणि खर्च सार्वजनिक का केले नाही?
२. अखिल भारतीय सूफी सज्जादानशीन परिषद
राजस्थानमधील अजमेर येथून कार्यरत असलेल्या अखिल भारतीय सूफी सज्जदानशीन परिषदेने वक्फ विधेयकाला पाठिंबा दिला आहे. ही संस्था अजमेर शरीफ दर्ग्याशी संबंधित आहे आणि सूफी परंपरांचे प्रतिनिधित्व करते. सप्टेंबर २०२४ मध्ये संयुक्त संसदीय समिती (जेपीसी) समोर वक्फ विधेयकाला त्यांनी पाठिंबा दिला. या विधेयकामुळे वक्फ मालमत्तेची सुरक्षा आणि व्यवस्थापन सुधारेल असा संघटनेचा विश्वास होता.
अखिल भारतीय सूफी सज्जादानशीन परिषदेचे अध्यक्ष आणि अजमेर दर्ग्याशी संबंधित सय्यद नसरुद्दीन चिश्ती यांनी म्हटले आहे की, या विधेयकातील दुरुस्तीचा अर्थ असा नाही की मशिदी किंवा मालमत्ता काढून घेतल्या जातील. हे म्हणणे चुकीचे आहे. ते म्हणाले की, जेपीसीमध्ये चर्चेनंतर हे विधेयक मोठ्या समाधानाने आणले गेले आहे. नसरुद्दीन चिश्ती यांनी दावा केला की त्यांना विश्वास आहे की या दुरुस्तीमुळे वक्फच्या कामकाजात पारदर्शकता येईल. आमचा असा विश्वास आहे की कोणतेही विधेयक आले तरी ते वक्फच्या सर्व धार्मिक मालमत्तेच्या हिताचे असले पाहिजे आणि हा सरकारचा हेतू देखील आहे. सय्यद चिश्ती म्हणाले की, जे लोक दिशाभूल करण्याचा प्रयत्न करत आहेत त्यांना मी आवाहन करू इच्छितो की ही दिशाभूल करण्याची वेळ नाही. चला सर्वजण एकत्र येऊन एक चांगले विधेयक मंजूर करूया. ही काळाची गरज आहे.
३. पसमंडा मुस्लिम महाज
पसमंडा (मागास) मुस्लिमांचे प्रतिनिधित्व करणारी ही संघटना वक्फ विधेयकाच्या बाजूने आहे. सप्टेंबर २०२४ मध्ये झालेल्या जेपीसीच्या बैठकीत, त्यांनी हे विधेयक ८५% मुस्लिमांसाठी फायदेशीर असल्याचे वर्णन केले. या संघटनेचे म्हणणे आहे की वक्फ बोर्डात सुधारणा आणून या विधेयकामुळे उपेक्षित मुस्लिमांना फायदा होईल.
पसमंडा समुदायाचे म्हणणे आहे की ही दुरुस्ती वक्फ मालमत्तांवर बेकायदेशीरपणे कब्जा करणाऱ्या अश्रफ (अगदी) मुस्लिमांचा पाया हादरवत आहे, म्हणून ते याला विरोध करत आहेत आणि मुस्लिम समुदायाला विरोध करत आहेत. पसमंडा मुस्लिमांचे म्हणणे आहे की हे विधेयक मंजूर झाल्याने गरीब मुस्लिमांचे जीवन सुधारेल.
ऑल इंडिया पसमंडा मुस्लिम महाजचे राष्ट्रीय अध्यक्ष परवेझ हनीफ म्हणाले होते की, ओवेसी आणि मदनी सारख्या लोकांना मुस्लिमांचा ठेका कोणी दिला आहे. मुस्लिम समुदाय या दुरुस्तीसोबत आहे. या संघटनेशी संबंधित आणखी एक नेते आतिफ रशीद यांनी म्हटले होते की, वक्फ बोर्डाची स्थापना गरिबांचे कल्याण सुनिश्चित करण्यासाठी करण्यात आली होती. पण उलट घडत आहे.
४. मुस्लिम राष्ट्रीय मंच
राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाशी (आरएसएस) संलग्न ही संघटना वक्फ विधेयकाच्या समर्थनार्थ उभी आहे. २३ फेब्रुवारी २०२५ रोजी दिल्ली येथे झालेल्या बैठकीत, एमआरएमने म्हटले की हे विधेयक वक्फ मालमत्तांमध्ये पारदर्शकता आणेल आणि मुस्लिम समुदायाच्या हिताचे आहे.
५. मुस्लिम महिला बुद्धिजीवी गट
मुस्लिम महिलांच्या बुद्धिजीवी गटाने वक्फ विधेयकाला पाठिंबा दिला आहे. नोव्हेंबर २०२४ मध्ये झालेल्या जेपीसी बैठकीत, शालिनी अली यांच्या नेतृत्वाखालील मुस्लिम महिलांच्या शिष्टमंडळाने विधेयकाला पाठिंबा दिला. यामुळे वक्फ बोर्डात पारदर्शकता येईल आणि महिला, अनाथ, विधवा यांसारख्या दुर्बल घटकांच्या कल्याणासाठी काम होईल, असा युक्तिवाद त्यांनी केला. गटाने प्रस्तावित सुधारणांचे स्वागत केले परंतु त्या केवळ कागदावरच्या शब्दांपेक्षा जास्त असाव्यात यावर भर दिला.
