बुधवार, 11 नोव्हेंबर 2026
आपली पृथ्वी बनतेय अग्निगोळा, २०२५-२९ पर्यंत पृथ्वीचे सरासरी तापमान १.५ अंश सेल्सिअसने वाढणार
जागतिक हवामान संघटनेच्या (डब्ल्यूएमओ) एका नवीन अहवालानुसार, २०२५ ते २०२९ दरम्यान पृथ्वीचे सरासरी तापमान पूर्व-औद्योगिक युगाच्या (१८५०-१९००) तुलनेत १.५ अंश सेल्सिअसपेक्षा जास्त असण्याची ७० टक्के शक्यता आहे. याशिवाय, पुढील ५ वर्षांपैकी किमान एक वर्ष २०२४ पेक्षा जास्त उष्ण असण्याची ८० टक्के शक्यता आहे, जे आतापर्यंतचे सर्वांत उष्ण वर्ष आहे.
पृथ्वीचे तापमान सतत वाढत आहे, यामुळे समुद्रसपाटीपासून कमी उंचीवर असलेले देश आणि शहरे बुडण्याचा धोका वाढत आहे. डब्ल्यूएमओचे उपमहासचिव को बॅरेट म्हणाले की, गेली १० वर्षे सर्वांत उष्ण वर्षे होती. याचा अर्थ असा की आपल्या अर्थव्यवस्थेवर, दैनंदिन जीवनावर, परिसंस्थांवर आणि ग्रहावर नकारात्मक परिणाम वाढतील. अहवालात म्हटले आहे की, २०२४ हे जागतिक सरासरी तापमान १८५०-१९०० च्या आधार पातळीपेक्षा १.५ अंश सेल्सिअस जास्त होते, तर २०१५ च्या पॅरिस हवामान परिषदेत, हवामान बदलाचे धोकादायक परिणाम टाळण्यासाठी जागतिक तापमानवाढ १.५ अंश सेल्सिअसपर्यंत ठेवण्याचे लक्ष्य होते.
२०२५ ते २०२९ पर्यंत, सरासरी तापमान १८५०-१९०० पेक्षा १.२ ते १.९ अंश सेल्सिअस जास्त असेल.
या कालावधीत किमान एका वर्षात तापमान १.५ अंश सेल्सिअसपेक्षा जास्त होण्याची ८६ टक्के शक्यता आहे.
संपूर्ण ५ वर्षांचे सरासरी तापमान १.५ अंश सेल्सिअसपेक्षा जास्त होण्याची ७० टक्के शक्यता आहे.
डब्ल्यूएमओनुसार, दक्षिण आशियात अलिकडच्या वर्षात (२०२३ वगळता) सामान्यपेक्षा जास्त पाऊस पडला आहे आणि हा कल २०२५-२०२९ दरम्यान सुरू राहण्याची अपेक्षा आहे, जरी काही ऋतू कोरडे असू शकतात. भारतीय हवामान विभागाने (आयएमडी) अहवाल दिला आहे की गेल्या ५ वर्षांपैकी ४ वर्षात भारतात मान्सूनमध्ये सामान्यपेक्षा जास्त पाऊस पडला आहे.
कोळसा, तेल आणि वायूचा वापर कमी करून सौर, पवन आणि इतर अक्षय ऊर्जा स्रोतांना प्रोत्साहन द्या. ऊर्जा-कार्यक्षम उपकरणे आणि इलेक्ट्रिक वाहने वापरा. जंगलांचे संरक्षण करून कार्बन उत्सर्जन कमी करा. सरकारे आणि संघटनांनी शाश्वत विकास आणि कमी कार्बन उत्सर्जनासह धोरणे अंमलात आणली पाहिजेत.
Monsoon Alert: ‘या’ राज्यांमध्ये पाऊस धुमाकूळ घालणार; IMD च्या अलर्टने चिंता वाढली
डब्ल्यूएमओचा हा अहवाल एक इशारा आहे की, जर वेळेत पावले उचलली गेली नाहीत तर हवामान बदलाचे गंभीर परिणाम होतील. भारतासारख्या देशांमध्ये, जिथे शेती आणि अर्थव्यवस्थेसाठी मान्सून महत्त्वाचा आहे, तेथे या बदलांवर लक्ष ठेवणे आणि त्यांच्याशी जुळवून घेणे महत्त्वाचे आहे.
