फोटो सौजन्य - Social Media
Abbott Laboratories या जागतिक आरोग्यसेवा कंपनीने मधुमेहाशी संबंधित हृदय व मूत्रपिंडाच्या आजारांचा धोका लवकर ओळखण्यासाठी इंटरनॅशनल कार्डिओ-रेनल रिस्क असेसमेंट अँड स्ट्रॅटिफिकेशन (ICRAS) हे वेब-आधारित टूल लाँच केले आहे. हे नाविन्यपूर्ण साधन विशेषतः Type 2 Diabetes असलेल्या रुग्णांमध्ये हृदय आणि मूत्रपिंडाशी संबंधित संभाव्य गुंतागुंत लवकर ओळखण्यासाठी डॉक्टरांना मदत करणार आहे.
भारतामध्ये मधुमेहाचे प्रमाण झपाट्याने वाढत असून देशाला अनेकदा “जगातील मधुमेहाची राजधानी” असेही संबोधले जाते. सध्या देशात सुमारे १०१ दशलक्षांहून अधिक लोक मधुमेहाने ग्रस्त असल्याचे मानले जाते. टाइप २ मधुमेहाच्या सर्वात गंभीर गुंतागुंतांमध्ये हृदयविकार आणि मूत्रपिंडाचे आजार यांचा समावेश होतो. त्यामुळे या आजारांचा धोका लवकर ओळखणे आणि योग्य उपचार करणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरते. याच पार्श्वभूमीवर ICRAS टूल विकसित करण्यात आले आहे.
हे टूल तयार करण्यासाठी अनेक प्रख्यात तज्ज्ञ डॉक्टरांच्या पॅनेलचे मार्गदर्शन घेण्यात आले. या पॅनेलमध्ये Sanjay Kalra, V. Mohan, Atul Dhingra, Deep Dutta, Dinesh Khullar, Jothydev Kesavadev, K. D. Modi, Manas P. Barua, Nitin Kapoor, Pramila Kalra, Shaila Sheikh आणि Tiny Nair यांचा समावेश होता. त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली तयार झालेले हे टूल डॉक्टरांना मधुमेही रुग्णांमध्ये हृदय आणि मूत्रपिंडाच्या आजारांचा संभाव्य धोका अधिक अचूकपणे ओळखण्यास मदत करेल.
अॅबॉट इंडियाचे मेडिकल डायरेक्टर Karthik Pithambaran यांनी सांगितले की, अॅबॉट कंपनी मधुमेहासंबंधित आरोग्यसेवेत सुधारणा घडवून आणण्यासाठी सातत्याने प्रयत्न करत आहे. आरोग्यसेवा तज्ज्ञांबरोबर सहकार्य करून रुग्णांची तपासणी अधिक प्रभावी करण्याचा आणि उपचारांचे परिणाम सुधारण्याचा कंपनीचा प्रयत्न आहे. ICRAS टूल डॉक्टरांना डायबेटिक किडनी डिसीज (DKD), कोरोनरी हार्ट डिसीज (CHD) तसेच मेजर अॅडव्हर्स कार्डिओव्हॅस्क्युलर इव्हेंट्स (MACE) यांचा धोका लवकर ओळखण्यास मदत करते. त्यामुळे योग्य वेळी उपचार सुरू करण्यासाठी आणि रुग्णांची स्थिती नियंत्रणात ठेवण्यासाठी हे साधन उपयुक्त ठरणार आहे.
ICRAS टूलमध्ये विविध आरोग्य निर्देशकांचा समावेश करण्यात आला आहे. यामध्ये वैद्यकीय तपासणी अहवाल, रक्तातील साखरेचे प्रमाण, वजन, जीवनशैलीतील सवयी आणि इतर आरोग्याशी संबंधित घटकांचा विचार केला जातो. या माहितीच्या आधारे टूल टाइप २ मधुमेह असलेल्या रुग्णांमध्ये मूत्रपिंड विकार, हृदयविकार आणि गंभीर हृदयविषयक घटनांसाठी स्वतंत्र रिस्क स्कोअर तयार करते. तसेच पुरुष आणि महिलांमध्ये असलेल्या जोखमीतील फरकही लक्षात घेतला जातो, त्यामुळे प्रत्येक रुग्णासाठी अधिक वैयक्तिक आणि अचूक मूल्यांकन मिळते.
गोपनीयतेच्या दृष्टीनेही हे टूल सुरक्षित पद्धतीने डिझाइन करण्यात आले आहे. हे वेब-आधारित साधन रुग्ण किंवा डॉक्टरांची कोणतीही वैयक्तिक माहिती साठवून ठेवत नाही. त्यामुळे संपूर्ण मूल्यांकन प्रक्रिया सुरक्षित आणि गोपनीय राहते. मुंबईतील सैफी हॉस्पिटलच्या एंडोक्रिनोलॉजिस्ट Shaila Sheikh यांनी सांगितले की, मधुमेहाच्या गुंतागुंती अनेकदा रक्तातील साखरेचे जास्त प्रमाण, वाढलेले वजन, इतर आरोग्य समस्या आणि दैनंदिन जीवनशैलीतील सवयी यांच्या एकत्रित परिणामामुळे निर्माण होतात. कालांतराने या घटकांमुळे हृदय आणि मूत्रपिंडांवर अतिरिक्त ताण येऊ शकतो. टाइप २ मधुमेह असलेल्या जवळपास एक-तृतीयांश रुग्णांमध्ये हृदयविकार आढळतो, तर सुमारे ४० टक्के रुग्णांना क्रॉनिक किडनी डिसीज होण्याचा धोका असतो.
त्या पुढे म्हणाल्या की, या गुंतागुंतींची सर्वात मोठी अडचण म्हणजे त्या अनेकदा सुरुवातीच्या टप्प्यात कोणतीही लक्षणे न देता हळूहळू विकसित होतात. त्यामुळे रुग्णांना बराच काळ स्वतःला निरोगी असल्यासारखे वाटते. म्हणूनच आजाराचा धोका लवकर ओळखणे अत्यंत आवश्यक आहे. ICRAS सारखी साधने डॉक्टरांना या समस्यांचा अंदाज घेऊन योग्य वेळी उपचार सुरू करण्यास मदत करू शकतात. आरोग्यसेवा क्षेत्रात डिजिटल तंत्रज्ञानाचा वापर वाढत असताना ICRAS टूलसारखी साधने डॉक्टरांसाठी महत्त्वाची मदत ठरत आहेत. मधुमेहाशी संबंधित गुंतागुंत कमी करण्यासाठी आणि रुग्णांचे आरोग्य सुधारण्यासाठी अशा तंत्रज्ञानाचा मोठा फायदा होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
