मंगळवार, 10 नोव्हेंबर 2026
Sleepiness After Eating Rice: भात खाल्ल्यानंतर झोप का येते? जाणून घ्या यामागचं कारण
क्रिकेट खेळताना पडल्यामुळे उजव्या गुडघ्यात वेदना आणि अस्थिरता जाणवत असल्याची तक्रार रुग्णाने केली. एमआरआय तपासणीत त्याच्या उजव्या गुडघ्यातील अँटेरियर क्रुशिएट लिगामेंट (ACL) फाटल्याचे निदान झाले. ही दुखापत खेळाडू आणि शारीरिकदृष्ट्या सक्रिय व्यक्तींमध्ये आढळणाऱ्या सर्वात सामान्य क्रीडा दुखापतींपैकी एक मानली जाते.मात्र, सविस्तर वैद्यकीय सल्लामसलतीदरम्यान डॉक्टरांना आणखी एक आणि अधिक गंभीर समस्या आढळून आली. वैद्यकीय इतिहासाबाबत चर्चा करताना रुग्णाने सहजपणे सांगितले की, जवळपास दहा वर्षांपूर्वी क्रिकेट खेळताना झालेल्या दुखापतीनंतर त्याचा डावा गुडघा अधूनमधून साथ सोडत होता. वर्षानुवर्षे या त्रासाशी जुळवून घेत त्याने हिंज्ड नी-ब्रेसचा आधार घेत खेळ सुरू ठेवला होता, मात्र कायमस्वरूपी उपचार घेतले नव्हते. पुढील तपासणीत डाव्या गुडघ्यात कालांतराने मोठ्या प्रमाणात नुकसान झाल्याचे स्पष्ट झाले.
अलीकडे दुखापत झालेल्या उजव्या गुडघ्यात केवळ ACL फाटलेले असताना, डाव्या गुडघ्यात जुनाट ACL दुखापत, मेडियल मेनिस्कसचा गुंतागुंतीचा फाटलेला भाग आणि कूर्चास्थी (कार्टिलेज) झिजल्याची चिन्हे आढळली. ही लक्षणे दीर्घकाळ अस्थिर राहिलेल्या सांध्यामुळे झालेल्या झिजेचे द्योतक होती.
याबाबत बोलताना किम्स हॉस्पिटल्स, ठाणे येथील सांधेरोपण व क्रीडा दुखापत तज्ज्ञ अस्थिरोगतज्ज्ञ डॉ. मृणाल प्रकाश म्हणाले, “रुग्ण आमच्याकडे उजव्या गुडघ्याच्या अलीकडील दुखापतीमुळे आला होता. मात्र, अधिक गंभीर समस्या प्रत्यक्षात डाव्या गुडघ्यात होती. जवळपास दहा वर्षांपासून डावा गुडघा अस्थिर होता. कालांतराने या अस्थिरतेमुळे मेनिस्कसचे नुकसान आणि कार्टिलेजची झीज झाली. लिगामेंटच्या दुखापतींकडे दुर्लक्ष केल्यास किंवा केवळ तात्पुरत्या आधारावर व्यवस्थापन केल्यास अशी परिस्थिती अनेकदा दिसून येते.” या निष्कर्षांमुळे शस्त्रक्रियेबाबत एक वेगळीच कोंडी निर्माण झाली.
उजव्या गुडघ्याची दुखापत अधिक अलीकडील आणि त्रासदायक असली तरी डॉक्टरांनी प्रथम डाव्या गुडघ्यावर शस्त्रक्रिया करणे आवश्यक असल्याचे ठरवले. उजव्या गुडघ्यातील कार्टिलेज आणि मेनिस्कस अद्याप चांगल्या स्थितीत होते, तर डाव्या गुडघ्यातील सांध्याचे नुकसान सातत्याने वाढत होते. भविष्यात यामुळे लवकर संधिवात होण्याचा आणि गुडघ्याच्या कार्यक्षमतेवर दीर्घकालीन परिणाम होण्याचा धोका होता. त्यामुळे शस्त्रक्रिया पथकाने डाव्या गुडघ्याला प्राधान्य देत ACL पुनर्बांधणी (ACL Reconstruction), मेनिस्कस दुरुस्ती आणि कार्टिलेज जतन करण्याच्या प्रक्रिया केल्या, जेणेकरून पुढील झीज रोखता येईल.
डॉ. प्रकाश पुढे म्हणाले, “प्रत्येक गुडघ्याच्या दुखापतीचे मूल्यांकन केवळ त्या क्षणी किती वेदना आहेत यावरून करता येत नाही. दीर्घकालीन नुकसानाचा धोका कोणत्या गुडघ्याला अधिक आहे, हे ओळखणे महत्त्वाचे असते. या प्रकरणात डाव्या गुडघ्यावरील शस्त्रक्रिया उशिरा केली असती तर कार्टिलेजचे आणखी नुकसान झाले असते आणि संधिवाताचा धोका वाढला असता. आमचे उद्दिष्ट केवळ दुखापतीवर उपचार करणे नव्हते, तर भविष्यासाठी रुग्णाचा सांधा सुरक्षित ठेवणे हे होते.” सध्या रुग्णाची डाव्या गुडघ्यावरील शस्त्रक्रियेनंतरची प्रकृती चांगली असून त्याने पुनर्वसन प्रक्रियेलाही सुरुवात केली आहे. उजव्या गुडघ्यावरील शस्त्रक्रिया जून २०२६ च्या अखेरीस नियोजित करण्यात आली आहे.
क्रीडा वैद्यक तज्ज्ञांच्या मते, हे प्रकरण खेळाडू आणि शारीरिकदृष्ट्या सक्रिय व्यक्तींमध्ये आढळणाऱ्या एका सामान्य समस्येकडे लक्ष वेधते. गुडघा वारंवार अस्थिर होत असतानाही अनेक जण खेळ सुरू ठेवतात. सुरुवातीला ही लक्षणे किरकोळ वाटू शकतात, मात्र उपचार न झालेल्या लिगामेंट दुखापतींमुळे कालांतराने मेनिस्कस फाटणे, कार्टिलेजचे नुकसान आणि सांध्याची अकाली झीज होऊ शकते.
या युवा क्रिकेटपटूसाठी अलीकडील दुखापत ही गेली अनेक वर्षे शांतपणे वाढत असलेल्या समस्येवर उपचार करण्याची अनपेक्षित संधी ठरली. डॉक्टरांच्या मते, या हस्तक्षेपामुळे त्याच्या दोन्ही गुडघ्यांचे दीर्घकालीन आरोग्य जपण्यास मदत होईल आणि अधिक स्थैर्य व आत्मविश्वासासह त्याला पुन्हा आपल्या आवडत्या खेळात पुनरागमन करता येईल.
Health Tips: बदलत्या हवामानात वाढतो आजारांचा धोका; अशी घ्या योग्य काळजी
