शुक्रवार, 6 नोव्हेंबर 2026
(फोटो सौजन्य-AI एआय)
भारतामध्ये हे पदार्थ का बेकायदेशीर आहेत?
NDPS कायद्याचा उद्देश अमली पदार्थांचा गैरवापर, बेकायदेशीर वाहतूक आणि तस्करी रोखणे तसेच उपचार व पुनर्वसनाला चालना देणे हा आहे. गांजा, चरस आणि इतर कॅनॅबिस पदार्थांबाबत केंद्राचा कायदा लागू असला तरी भांग सारख्या पेयपदार्थांबाबत राज्यनिहाय नियम वेगळे असू शकतात. त्यामुळे “सगळे कॅनॅबिस पदार्थ भारतात पूर्णपणे एकाच पद्धतीने बेकायदेशीर आहेत” असे म्हणणे योग्य ठरणार नाही.
गांजा घेतल्यानंतर मेंदूमध्ये डोपामिनचे काय होते?
गांजातील THC मेंदूतील कॅनॅबिनॉइड रिसेप्टर्सवर परिणाम करते. यामुळे रिवॉर्ड सिस्टीम सक्रिय होऊन डोपामिनचे सिग्नलिंग वाढू शकते आणि काही व्यक्तींना आनंद, उत्साह किंवा “हाय” वाटते. पण डोपामिन हा एकमेव घटक नाही. THC हिप्पोकॅम्पस, फ्रंटल भाग, सेरेबेलम आणि इतर मेंदूच्या भागांवर परिणाम करत असल्याने स्मरणशक्ती, लक्ष, निर्णयक्षमता, प्रतिक्रिया वेळ आणि समन्वय बिघडू शकतो.
युवकांसाठी धोका जास्त का मानला जातो?
मेंदूची वाढ साधारण 25 वर्षांपर्यंत सुरू असते. त्यामुळे किशोरवयात वारंवार कॅनॅबिस सेवन केल्यास लक्ष, शिकणे आणि स्मरणशक्तीवर परिणाम होण्याची शक्यता वाढते. भारतातील राष्ट्रीय सर्वेक्षणानुसार 10–17 वयोगटातील अंदाजे 20 लाख मुले कॅनॅबिस आणि 40 लाख मुले ओपिऑइड्स वापरत असल्याचा अंदाज होता. हा राष्ट्रीय सर्वेक्षणाचा उपलब्ध आकडा असून तो 2018 मधील डेटावर आधारित आहे.
दुध खरेदीप्रमाणे पुण्यात गांजा खरेदीसाठी लाईन! एएनटीएफची मोठी कारवाई; 40 जणांना पकडले
भारतातील तस्करीचे प्रमाण किती?
बेकायदेशीर आयातीचे अचूक प्रमाण मोजणे कठीण असते; त्यामुळे जप्तीचे आकडे तस्करीचे एक महत्त्वाचे संकेत मानले जातात. NCBच्या 2024 आकडेवारीनुसार देशभरात 5,33,903 किलो गांजा, 6,483 किलो हॅशिश आणि 2,595.63 किलो हेरॉइन जप्त करण्यात आले होते. महाराष्ट्रात त्याच वर्षी 55,351 किलो गांजा आणि 2,177.49 किलो मेफेड्रोन जप्त झाले होते.
