सोमवार, 9 नोव्हेंबर 2026
स्मृतिभ्रंशावर नियमित योग अधिक प्रभावी! १२ आठवड्यांपर्यंत दररोज ६० मिनिटे योगसत्रामुळे बदल
अल्झायमर अर्थात स्मृतिभ्रंशाचा आजारावर नियमित योग हा अतिशय प्रभावी ठरत आहे. नियमित योग केल्यामुळे अल्झायमरच्या रुग्णांमधील आकलनशक्ती सुधारण्यास, नैराश्याची लक्षणे कमी करण्यास आणि आतड्यातील चांगल्या जीवाणूंची संख्या अंशतः पुनर्संचयित करण्यास मदत होऊ शकते, असा निष्कर्ष दिल्लीस्थिती ‘एम्स’च्या संशोधकांनी केला आहे. या अभ्यासाच्या प्रमुख लेखिका डॉ. रीमा दादा म्हणाल्या की, योगसारख्या जीवनशैलीतील क्रिया आतड्यांच्या आरोग्यासाठी योगदान देऊ शकतात, याचा प्राथमिक पुरावा या अभ्यासातून मिळतो. योग केल्यानंतर फायदेशीर जीवाणूंमध्ये होणारी वाढ आणि दाहक सूक्ष्मजीवांमध्ये होणारी घट, या जैविक यंत्रणा मेंदूचे आरोग्य सुधारण्यास हातभार लावू शकतात असे सूचित करतात.(फोटो सौजन्य – AI)
एम्स दिल्ली येथील न्यूरोलॉजी विभागाच्या प्रमुख डॉ. मंजरी त्रिपाठी यांनी सांगितले की, योगला अल्झायमर रोगावरील इलाज मानले जाऊ शकत नसले तरी, आमच्या निष्कर्षांवरून असे सूचित होते की अल्झायमरच्या सुरुवातीच्या टप्प्यातील रुग्णांमधील सौम्य बौद्धिक क्षीणतेसाठी तो एक उपयुक्त पूरक उपचार म्हणून काम करू शकतो. आम्हाला बौद्धिक कार्य आणि मनःस्थितीमध्ये सुधारणा, तसेच आतड्यातील सूक्ष्मजीवांमध्ये सकारात्मक बदल दिसून आले, जे आतडे-मेंदू अक्षावर संभाव्य परिणाम सूचित करतात.
अल्झायमर रोग हा स्मृतिभ्रंशाचा सर्वांत सामान्य प्रकार आहे, ज्याचे वैशिष्ट्य म्हणजे हळूहळू स्मरणशक्ती कमी होणे आणि बौद्धिक क्षीणता. वाढत्या पुराव्यांवरून असे सूचित होते की आतड्यातील सूक्ष्मजीवांमधील बदल आतडे-मेंदू अक्षाद्वारे मेंदूच्या आरोग्यावर परिणाम करू शकतात. अल्झायमरच्या रुग्णांनी १२ आठवड्यांसाठी दररोज ६०-मिनिटांच्या योगासनांमध्ये भाग घेतला, तर संशोधकांनी सत्रापूर्वी आणि नंतर त्यांच्या बौद्धिक कार्याचे, नैराश्याच्या लक्षणांचे आणि आतड्यातील सूक्ष्मजीवांचे मूल्यांकन केले. निकालांमध्ये असे दिसून आले की योगासनांनंतर मॉन्ट्रयल कॉग्निटिव्ह असेसमेंटच्या गुणांमध्ये लक्षणीय सुधारणा झाली. पेशंट हेल्थ क्वेश्चनर-९ वापरून मोजलेले नैराश्याचे गुणदेखील लक्षणीयरीत्या कमी झाले.
अल्झायमरच्या सुरुवातीच्या टप्प्यातील रुग्णांमधील सौम्य बौद्धिक क्षीणतेसाठी तो एक उपयुक्त पूरक उपचार
नियमित योग केल्यामुळे अल्झायमरच्या रुग्णांची आकलनशक्ती सुधारण्यास, नैराश्याची लक्षणे कमी करण्यास मदत
आतड्यातील चांगल्या जीवाणूंची संख्या अंशतः पुनर्संचयित करण्यास मदत
योग केल्यानंतर फायदेशीर जीवाणूंमध्ये वाढ आणि दाहक सूक्ष्मजीवांमध्ये घट, परिणामी मेंदूचे आरोग्य सुधारण्यास मदत
Ans: नियमित योग, श्वसन व्यायाम आणि ध्यान यामुळे ताण कमी होण्यास, मानसिक शांतता राखण्यास आणि मेंदूच्या आरोग्यास मदत होऊ शकते. मात्र स्मृतिभ्रंशासाठी वैद्यकीय सल्लाही आवश्यक असतो.
Ans: स्मृतिभ्रंश ही अशी अवस्था आहे ज्यामध्ये स्मरणशक्ती, विचार करण्याची क्षमता आणि दैनंदिन कामे करण्याची क्षमता प्रभावित होऊ शकते.
Ans: योगामुळे शरीरातील ताण कमी होण्यास, एकाग्रता वाढवण्यास आणि मानसिक आरोग्य सुधारण्यास मदत होऊ शकते.
