मंगळवार, 10 नोव्हेंबर 2026
लघवीच्या रंगात कायमच बदल जाणवतो? किडनी स्टोन झाल्यानंतर शरीरात दिसून येतात 'ही' गंभीर लक्षणे, चुकूनही करू नका दुर्लक्ष
किडनी स्टोन होण्याची कारणे?
किडनी स्टोन झाल्यानंतर दिसून येणारी लक्षणे?
किडनी स्टोन कशामुळे होतो?
किडनी हा शरीरातील सगळ्यात महत्वाचा अवयव आहे. रक्त शुद्ध करणे, शरीरातील विषारी घटक बाहेर काढून टाकणे, पाण्याचे प्रमाण नियंत्रणात ठेवणे, रक्तदाब नियंत्रणात ठेवणे इत्यादी असंख्य कामे किडनी करते. पण जीवनशैलीत होणाऱ्या बदलांच्या परिणामामुळे किडनीच्या आरोग्याला हानी पोहचण्याची खूप जास्त शक्यता असते. किडनीच्या कार्यात अडथळे निर्माण झाल्यानंतर विषारी घटक बाहेर पडून जाण्याऐवजी शरीरात तसेच साचून राहतात. यामुळे कालांतराने शरीरात किडनी स्टोन तयार होतो. किडनीसंबंधित आजाराची लागण झाल्यानंतर सुरुवातीच्या दिवसांमध्ये कोणतीही लक्षणे दिसून येत नाही. पण कालांतराने लक्षणे खूप जास्त तीव्र होतात आणि शरीराला हानी पोहचवतात. किडनी स्टोन झाल्यानंतर छोटे छोटे खड्डे मूत्रमार्गात जमा होतात. हे खडे काहीवेळा लघवीवाटे बाहेर पडून जातात तर काहीवेळा शरीरात तसेच साचून राहतात.(फोटो सौजन्य – istock)
शरीरात साचून राहिलेले विषारी घटक लघवीवाटे बाहेर पडून जातात. पण काहीवेळा किडनीच्या आजारांची लागण झाल्यानंतर घाण बाहेर पडून जाण्याऐवजी शरीरात तशीच साचून राहते. कॅल्शिअम, सोडिअम, ऑक्सालेट आणि यूरिक अ‍ॅसिड इत्यादी जमा झालेल्या घटकांमुळे शरीरातील पाण्याची पातळी झपाट्याने कमी होऊन जाते. यामुळे मूत्रमार्गात बारीक बारीक खडे तयार होतात. चला तर जाणून घेऊया किडनी स्टोन झाल्यानंतर शरीरात कोणती लक्षणे दिसून येतात, याबद्दल सविस्तर माहिती.
किडनी स्टोन झाल्यानंतर सुरुवातीच्या टप्प्यात कोणतीही लक्षणे दिसून येत नाही. पण कालांतराने लक्षणे अधिक तीव्र होतात आणि शरीराला धोका निर्माण करतात. मूत्रमार्गात खडे जमा होण्यास सुरुवात झाल्यानंतर पोटात किंवा पाठीच्या खालच्या भागात तीव्र वेदना होतात. पाठीत, बरगड्यांखाली आणि पोटाच्या खालच्या भागात खूप जास्त तीव्र वेदना जाणवत असतील तर तातडीने डॉक्टरांच्या सल्ल्याने उपचार करणे आवश्यक आहे.
मूत्रमार्गात वाढलेल्या खड्यांमुळे लघवी करताना जळजळ आणि वेदना होते. याला वैद्यकीय भाषेत डिस्युरिया असे म्हणतात. कमी पाण्याच्या सेवनामुळे मूत्रमार्गात वाढलेले खडे अडकून पडण्याची जास्त शक्यता असते. पण कायमच मूत्रमार्गात जळजळ आणि तीव्र वेदना होत असतील तर तातडीने डॉक्टरांच्या सल्ल्याने उपचार करणे आवश्यक आहे.
‘हॅबिल्ड’चा ऐतिहासिक 10 वा जागतिक विक्रम; ‘हर घर योगा’ला अभूतपूर्व प्रतिसाद
निरोगी शरीरातील लघवीचा रंग स्वच्छ किंवा फिकट पिवळा असतो. पण मूत्रपिंडात वाढलेल्या खड्यांमुळे लघवीचा रंग बदलण्याची जास्त शक्यता असते. लघवी गुलाबी, लाल किंवा गडद तपकिरी रंगाची दिसू लागते. तर काहीवेळा लघवीतून रक्त येण्याची खूप जास्त शक्यता असते. लघवीतून रक्त किंवा कायमच लघवीच्या रंगात बदल दिसू लागल्यास अजिबात दुर्लक्ष करू नये. योग्य ते उपचार करून शरीराची काळजी घ्यावी.
Ans: काही वेळा लघवीचा रंग बदलणे हे शरीरातील पाणी कमी होणे, संसर्ग किंवा किडनीशी संबंधित समस्यांचे संकेत असू शकते. किडनी स्टोन असल्यासही काही लोकांमध्ये लघवीत बदल जाणवू शकतात.
Ans: कंबरेच्या किंवा पाठीच्या बाजूला तीव्र वेदना, लघवी करताना जळजळ, लघवीत रक्त येणे, वारंवार लघवी होणे, मळमळ किंवा उलटी अशी लक्षणे दिसू शकतात.
Ans: कमी पाणी पिणे, आहारातील काही घटकांचे असंतुलन, लघवी जास्त वेळ रोखून ठेवणे आणि काही आरोग्य समस्या यामुळे किडनी स्टोन होण्याचा धोका वाढू शकतो.
