बुधवार, 21 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- istock
रांगोळीला धार्मिक महत्त्व आहे. यामुळेच लोक दिवाळीच्या निमित्ताने रांगोळी काढली जाते. हे नशीब, समृद्धी आणि आनंदाचे प्रतीक आहे.
रांगोळी ही एक पारंपरिक भारतीय कला आहे, जी अनेकदा दिवाळीच्या निमित्ताने काढली जाते. हे असे डिझाइन आहे जे लोक त्यांच्या मजल्यावर सुंदर रंग, फुले, तांदूळ, गव्हाचे पीठ, हळद यांसारखे साहित्य वापरून बनवतात. लोक ते चौरस, वर्तुळाकार, आयताकृती इत्यादी अनेक आकारात रांगोळी काढतात. रांगोळीला खूप धार्मिक महत्त्व आहे. यामुळेच लोक दिवाळीच्या निमित्ताने ती सर्वत्र काढली जाते. नशीब, समृद्धी, शुभ आणि आनंदाचे प्रतीक आहे.
लोक रांगोळीच्या माध्यमातून देवी-देवतांबद्दल आनंद आणि कृतज्ञता व्यक्त करतात. रांगोळी प्रामुख्याने घराच्या प्रवेशद्वारावर आणि पूजा कक्षात काढली जाते. हे लक्ष्मीच्या आगमनासाठी केले जाते. याशिवाय दिवाळीत रांगोळी काढण्याचे महत्त्व काय आहे, जाणून घेऊया.
रांगोळी ही भारतीय संस्कृतीची अनोखी झलक आहे. ही केवळ एक कलाच नाही तर धर्म, संस्कृती आणि भारतीयांच्या जीवनाकडे पाहण्याच्या दृष्टिकोनाचेही प्रतिबिंब आहे. त्याच्या इतिहासाबद्दल सांगायचे तर रांगोळी काढण्याची प्रथा शतकानुशतके जुनी आहे. रांगोळी बनवण्याची सुरुवात कशी झाली याबद्दल अनेक कथा आहेत, पण त्याची सुरुवात नेमकी कुठून झाली हे निश्चितपणे सांगता येत नाही. पण रांगोळी हा आपल्या भारतीय संस्कृतीचा महत्त्वाचा भाग आहे. प्राचीन काळी रांगोळी काढणे हा रोजचा कार्य होता. घराच्या दाराबाहेर रोज रांगोळी काढली जायची. तथापि, हळूहळू त्याची लोकप्रियता गमावली आणि आता ती केवळ सणांवर बनविली जाते.
हेदेखील वाचा- अक्रोड खाण्याचे हे आरोग्यदायी फायदे तुम्हाला माहिती आहे का?
दिवाळीच्या काळात धन आणि समृद्धीची देवी लक्ष्मीची पूजा केली जाते. त्यामुळे रांगोळी शुभ मानून ती देवी लक्ष्मीच्या घरात प्रवेशाचे प्रतीक मानली जाते.
त्याचबरोबर रांगोळी हे सकारात्मकतेचे प्रतीक मानले जाते. यामध्ये वापरलेले रंग तुमच्या आयुष्यात आनंद आणतात. यामुळे घरातील नकारात्मकता दूर होते. याशिवाय, रांगोळी काढणे हा देखील एक कौटुंबिक आणि सामुदायिक क्रियाकलाप आहे जो लोक एकत्रितपणे करतात. अशा परिस्थितीत एकात्मतेची शिकवणही देते.
हेदेखील वाचा- रिकाम्या पोटी सतत आवळ्याचा रस पिण्याचे फायदे जाणून घेऊया
रांगोळी काढणे हे एक सर्जनशील काम आहे. वेगवेगळे रंग आणि डिझाइन्स वापरून लोक आपली कला कौशल्य दाखवतात. अशा प्रकारे, रांगोळी ही केवळ सजावट नाही, तर ती संस्कृती, परंपरा आणि धार्मिक श्रद्धा यांचे खोल प्रतीक आहे.
पहिले घरातील विवाहित महिलाच ते रांगोळी काढायच्या. असे मानले जाते की, रांगोळी देवी लक्ष्मीला प्रसन्न करते आणि घरावर आशीर्वाद देते. घरातील महिलांना लक्ष्मीचे रूप मानले जाते. त्यामुळे त्यांच्या हातांनी काढलेली रांगोळी शुभ मानली जाते. असे मानले जाते की रांगोळी घरात सकारात्मक ऊर्जा आणते आणि नकारात्मक ऊर्जा बाहेर काढते. मात्र, विधवा महिलांसाठी रांगोळी काढण्यास बंदी होती.
