
जेवल्यानंतर लगेच शौचाला का जावे लागते (फोटो सौजन्य - iStock)
अमेरिकेतील फ्लोरिडा येथील गॅस्ट्रोएन्टेरोलॉजिस्ट डॉ. जोसेफ सलहब यांच्या मते, खाल्ल्यानंतर लगेच शौचास जाण्याची इच्छा बहुतेकदा गॅस्ट्रोकॉलिक रिफ्लेक्समुळे होते. ही एक सामान्य शरीराची प्रतिक्रिया आहे जी अन्न पोटात गेल्यावर सक्रिय होते. परिणामी, कोलन आकुंचन पावते आणि पचनसंस्थेत नवीन जागा तयार करण्याचा प्रयत्न करते. काही लोकांमध्ये, ही प्रतिक्षेप अधिक तीव्र असते, ज्यामुळे खाल्ल्यानंतर लगेच शौचास जाण्याची आवश्यकता भासते. याचा अर्थ असा नाही की तुम्ही नुकतेच खाल्लेले अन्न लगेच बाहेर काढले जाते. खरं तर, मोठ्या आतड्यात आधीच विष्ठा असते. पोटात अन्न जाणे केवळ आतड्यांसंबंधी क्रियाकलापांना गती देते. इरिटेबल बोवेल सिंड्रोम (IBS), लॅक्टोज असहिष्णुता किंवा काही पदार्थांबद्दल संवेदनशीलता असलेल्या लोकांमध्ये ही प्रतिक्षेप अधिक सक्रिय असू शकते.
का वाढते ही समस्या?
काही सामान्य ट्रिगर्स ही समस्या वाढवू शकतात. जड किंवा जास्त चरबीयुक्त जेवण, मोठे जेवण, कॉफी किंवा कॅफिन, अत्यंत थंड पेये, मसालेदार पदार्थ, कृत्रिम गोड पदार्थ, धूम्रपान, ताण आणि चिंता आतड्यांसंबंधी हालचाल वेगवान करू शकतात. वाढलेली मज्जासंस्था क्रियाकलाप, विशेषतः ताण आणि चिंतेच्या काळात, अचानक शौचास जाण्याची इच्छा देखील निर्माण करू शकते. जर ही समस्या वारंवार उद्भवत असेल, वेदनांसह असेल, रात्री झोपेतून जागे होत असेल, वजन कमी होत असेल किंवा मलमध्ये रक्त येत असेल, तर तुम्ही ताबडतोब डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा. बहुतेक प्रकरणांमध्ये, खाल्ल्यानंतर शौचास जाण्याची इच्छा ही एक सामान्य शारीरिक प्रतिक्रिया आहे, असामान्य पचन प्रक्रिया नाही. योग्य आहार, ताण व्यवस्थापन आणि तज्ञांच्या सल्ल्याने त्याचे प्रभावीपणे व्यवस्थापन केले जाऊ शकते.
कसे मिळेल नियंत्रण?
काही व्यावहारिक उपाय या समस्येवर नियंत्रण ठेवण्यास मदत करू शकतात. मोठ्या जेवणाऐवजी लहान, अधिक वारंवार जेवणे खा. जास्त चरबीयुक्त आणि तळलेले पदार्थ मर्यादित करा. हळूहळू खा आणि पूर्णपणे चावा. सायलियम, चिया बियाणे किंवा अळशी बियाणे यासारखे विरघळणारे फायबर नियमित आतड्याची हालचाल राखण्यास मदत करू शकतात. तुमचे वैयक्तिक ट्रिगर करणारे पदार्थ ओळखणे आणि कमी करणे देखील महत्त्वाचे आहे.