रविवार, 18 ऑक्टोबर 2026
अकोल्यात वाहनचालकांवर असणार आता AI ची नजर; नियम मोडताच ई-चालान
अकोला : वाहतूक नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या वाहनचालकांवर आता अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाच्या माध्यमातून नजर ठेवली जाणार आहे. अकोला प्रादेशिक परिवहन कार्यालयाच्या (आरटीओ) कृत्रिम बुद्धिमत्ता ताफ्यात (एआय), रडार आणि विशेष कॅमेऱ्यांनी सज्ज मोबाइल एन्फोर्समेंट ट्रॅकिंग सिस्टिम (एमटीईएस) दाखल झाली आहे. एप्रिल ते सप्टेंबर या सहा महिन्यांत जिल्ह्यातील २ हजार ९३८ वाहनांवर कारवाई करून १ कोटी ६ लाख १८ हजार रुपयांचा दंड वसूल करण्यात आला आहे. या प्रणालीत वाहनाच्या छतावर ३६० अंशांत नजर ठेवणारा एआय कॅमेरा बसविण्यात आला आहे.
यासोबत स्पीड रडार, ऑटोमॅटिक नंबर प्लेट रेकग्निशन (एएनपीआर), ब्रेथ अॅनालायझर आणि टिंट मीटर यांसारखी उपकरणे आहेत. नियमभंगाची छायाचित्रे आणि सुमारे १० सेकंदांचा व्हिडिओ तारीख, वेळ व ठिकाणाच्या नोंदीसह कंट्रोल रूमला पाठवला जातो. अतिवेगाने वाहन चालविणे, हेल्मेट व सीट बेल्ट न वापरणे, दुचाकीवर तिघांनी प्रवास करणे, विरुद्ध दिशेने वाहन चालविणे, लेन कटिंग आणि चुकीच्या नंबर प्लेटचा वापर अशा प्रकारांवर लक्ष ठेवले जात आहे. नियमभंग करणाऱ्या वाहनचालकांच्या कागदपत्रांची तपासणी करून छायाचित्रांसह ई-चालान पाठविण्याची प्रक्रिया केली जाते. जिल्ह्यातील सर्व तालुक्यांत या प्रणालीची टप्प्याटप्प्याने अंमलबजावणी करण्यात येणार आहे.
या नियमभंगांवर राहणार लक्ष
हेल्मेटचा वापर न करणे, सीट बेल्ट न लावणे, निर्धारित वेगमर्यादेचे उल्लंघन करणे, तिहेरी आसनक्षमता वापरणे आणि विरुद्ध दिशेने वाहन चालवणे अशा प्रकारांवर लक्ष ठेवले जाणार आहे.
180 अंश फिरणाऱ्या कॅमेऱ्याचा वॉच
एमटीईएस प्रणालीने सज्ज असलेल्या या वाहनाच्या छतावर विशेष कॅमेरा बसविण्यात आला आहे. हा कॅमेरा १८० अंशांच्या कोनात फिरून रस्त्यावरील वाहनांच्या हालचाली टिपू शकतो. रडार तंत्रज्ञानासोबत इन्फ्रारेड दिव्यांची सुविधा असल्याने रात्रीच्या अंधारातही वाहनांचे चित्रीकरण करता येणार असल्याची माहिती देण्यात आली आहे. या यंत्रणेमुळे वाहतुकीच्या नियमांचे उल्लंघन शोधण्याची प्रक्रिया अधिक वेगवान होण्याची अपेक्षा आहे.
अकोला येथे स्वतंत्र कंट्रोल रूम प्रस्तावित
सध्या अकोला-नागपूर बायपास, मूर्तिजापूर मार्ग आणि शहरातील अपघातप्रवण ठिकाणी ही वाहने तैनात आहेत. पुढील टप्प्यात अकोट, बाळापूर, पातूर, तेल्हारा आणि बार्शीटाकळी या तालुक्यांमध्येही टप्याटप्याने फिरती कारवाई सुरू करण्याचे नियोजन आहे. जिल्ह्यासाठी अकोला येथे स्वतंत्र कंट्रोल रूम प्रस्तावित आहे.
– रवींद्र भुयार, प्रादेशिक परिवहन अधिकारी.
