शनिवार, 7 नोव्हेंबर 2026
माण तालुक्यात पाण्याची भीषण टंचाई
माण तालुका हा कायम दुष्काळी भाग म्हणून ओळखला जातो. दहिवडी, शिंगणापूर, म्हसवड, मार्डी, वरकुटे-मलवडी, वरकुटे कुकुडवाड परिसरासह तालुक्यातील अनेक गावांना उन्हाळ्यात पाणीटंचाईचा सामना करावा लागतो. यावर्षी तुरळक प्रमाणात पावसाने हजेरी लावली. पावसाचे प्रमाण आणि पावसातील खंड यामुळे पाणीपुरवठ्याचा प्रश्न गंभीर होण्याची शक्यता आहे. सध्या तालुक्यातील आंधळी धरणात ४९ टक्के तर राणंद तलाव ०.२ टक्के, जाशी तलाव २.५३ टक्के इतका पाणीसाठा शिल्लक आहे.
तलावासह विविध जलसाठ्यांमधील पाणीसाठा कमी होत असल्याने आगामी काळात पाणीटंचाई अधिक तीव्र होण्याची भीती व्यक्त होत आहे. तलावांमध्ये पाणी असले तरी त्याचा वापर, उपलब्धसाठा आणि वाढती पाण्याची मागणी यांचा विचार करता प्रशासनासमोर पाणीपुरवठ्याचे नियोजन करण्याचे आव्हान आहे.
पाण्याबरोबर चारा टंचाईचेही संकट
पाणी टंचाईबरोबरच जनावरांच्या चाऱ्याचा प्रश्नही गंभीर होत चालला आहे. पावसाअभावी हिरव्या चाऱ्याची उपलब्धता कमी झाल्यास पशुपालकांना अडचणींचा सामना करावा लागणार आहे. त्यामुळे पाणी आणि चारा या दोन्ही समस्यांवर प्रशासनाने वेळीच उपाययोजना करणे आवश्यक आहे.
उरमोडी व जिहे कटापूर योजनेमुळे माणगंगा प्रवाहित
यावर्षी अत्यल्प प्रमाणात पावसाने हजेरी लावल्याने माणगंगा नदी नैसर्गिकरित्या प्रवाहित झाली नाही. नदी प्रवाहित करण्याच्या अनुशंघाने व पाणी टंचाईच्या पार्श्वभूमीवर जिहे कटापूर योजनेचे पाणी आंधळी धरणातून माणगंगा नदीत सोडण्यात आले. उरमोडी योजनेचे कालव्याव्दारे येणारे पाणी लोधवडे, काळेवाडी, गोंदवले बुद्रुक, गोंदवले खुर्द,पिंपरी मार्गे माणगंगा नदीत सोडून नदी प्रवाहित करण्यात आली. परिणामी, माणगंगा नदीकाठच्या परिसरातील शेती सिंचन व पिण्याच्या पाण्याचा प्रश्न मार्गी लागला होता. सध्या माणगंगा नदीत सोडलेले पाणी आटण्याच्या मार्गावर आहे. नदीवरील कोल्हापूर पद्धतीचे बंधारे सिमेंट साखळी बंधारे कोरडे पडू लागले आहेत.
1. माण तालुक्यात पाणीटंचाईचे संकट का निर्माण झाले आहे?
पावसाळ्याच्या सुरुवातीपासूनच पावसाने दडी मारली. त्यानंतर परतीच्या मान्सूननेही अपेक्षित साथ न दिल्याने पाणीटंचाईचे संकट गंभीर झाले आहे.
2. माण तालुक्यात सध्या किती टँकरद्वारे पाणीपुरवठा केला जात आहे?
तालुक्यातील विविध गावांना सध्या सुमारे ३० टँकरद्वारे पाणीपुरवठा केला जात आहे.
3. माण तालुक्यातील भू-गर्भातील पाणीपातळीची स्थिती काय आहे?
अनेक गावांमध्ये भू-गर्भातील पाणीपातळी खालावली असून, त्यामुळे पिण्याच्या पाण्याचा प्रश्न निर्माण झाला आहे.
