सोमवार, 26 ऑक्टोबर 2026
प्रदूषणाचा कहर! AQI १९२ वर; १५० बांधकामांना नोटिसा, तरी धुळीचे साम्राज्य कायम
महापालिकेकडून सुमारे १५० बांधकामांना नोटिसा बजावण्यात आल्याची माहिती समोर येत असतानाही प्रत्यक्षात धूळ नियंत्रणासाठी प्रभावी उपाययोजना दिसत नसल्याच्या तक्रारी नागरिकांकडून केल्या जात आहेत. त्यामुळे शहराचा विकास नेमका कोणाच्या किमतीवर सुरू आहे, असा संतप्त सवाल उपस्थित होत आहे.
मिरा-भाईंदर शहरात खासगी बांधकाम प्रकल्प, मेट्रोचे काम, रस्त्यांची खोदाई, गटारे आणि नाल्यांची कामे यांसह विविध विकासकामे सुरू आहेत. या कामांमुळे अनेक भागांत धुळीचे प्रमाण वाढल्याचे चित्र दिसत आहे. त्यातच वाहनांची वाढती वर्दळ आणि हवेत प्रदूषक साचून राहण्याच्या परिस्थितीमुळे हवेची गुणवत्ता खालावत असल्याची चिंता व्यक्त केली जात आहे.
उपलब्ध आकडेवारीनुसार, शहरातील हवेचा गुणवत्ता निर्देशांक १९२ वर पोहोचला असून, हवेतील पीएम २.५ या अतिसूक्ष्म कणांचे प्रमाण प्रति घनमीटर ११४ मायक्रोग्रॅम, तर पीएम १० कणांचे प्रमाण १४१ मायक्रोग्रॅम नोंदवण्यात आल्याचे सांगितले जात आहे. हे आकडे कोणत्या कालावधीतील आणि कोणत्या निरीक्षण केंद्रावरील आहेत, यानुसार त्यांचा अर्थ लावणे आवश्यक आहे. मात्र, हवेतील सूक्ष्म कणांचे वाढते प्रमाण नागरिकांच्या आरोग्याच्या दृष्टीने चिंतेचा विषय ठरत आहे.
हवेचा गुणवत्ता निर्देशांक (Air Quality Index) हा हवेतील प्रदूषणाची पातळी समजण्यासाठी वापरला जातो. भारताच्या AQI वर्गीकरणानुसार १०१ ते २०० हा स्तर मध्यम (Moderate) श्रेणीत येतो; त्यामुळे १९२ हा उच्च मध्यम स्तर आहे. या पातळीवर संवेदनशील व्यक्तींना श्वसनाचा त्रास जाणवू शकतो. मिरा-भाईंदरच्या हवाप्रदूषणाबाबतच्या शहराच्या हवामान कृती आराखड्यातही बांधकामांतील धूळ, कच्चे रस्ते आणि वाहनांचा धूर हे महत्त्वाचे प्रदूषण स्रोत असल्याचे नमूद केले आहे.
मिरा-भाईंदरमधील प्रदूषणाचा प्रश्न केवळ बांधकामांपुरता मर्यादित नसून, शहराच्या एकूण विकास नियोजनाशीही संबंधित आहे. त्यामुळे प्रदूषणाची कारणे ओळखून त्यावर दीर्घकालीन उपाययोजना करणे आवश्यक आहे. नागरिकांना स्वच्छ हवा मिळण्यासाठी प्रशासनाची कारवाई, बांधकाम व्यावसायिकांची जबाबदारी आणि नियमांचे काटेकोर पालन या तिन्ही गोष्टी महत्त्वाच्या आहेत.
Ans: मिरा-भाईंदरमधील हवेचा गुणवत्ता निर्देशांक (AQI) १९२ वर आहे.
Ans: प्रदूषणाच्या मुद्द्यावर १५० बांधकामांना नोटिसा बजावण्यात आल्याची माहिती देण्यात आली आहे.
Ans: बांधकामांमधून निर्माण होणारी धूळ आणि धूर यांमुळे वायुप्रदूषणाची समस्या कायम असल्याचा मुद्दा उपस्थित करण्यात आला आहे.
