रविवार, 15 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य - Social Media
साहित्य प्रकारात लेखन, संकलन, आणि संपादन सहजतेने हाताळणाऱ्या, तसेच अभिवाचनाच्या माध्यमातून अभिजात साहित्याचा प्रचार करणाऱ्या ज्येष्ठ लेखिका डॉ. वीणा देव यांचे मंगळवारी निधन झाले. त्यांचे वय ७५ वर्षे होते. मराठी विषयात विद्यार्थ्यांना अत्यंत प्रिय असणाऱ्या प्राध्यापिका असलेल्या वीणा देव यांच्या निधनाने साहित्यजगतात शोककळा पसरली आहे. त्या सुप्रसिद्ध साहित्यिक गो. नी. दांडेकर यांच्या कन्या असून त्यांना घरातूनच साहित्याचे संस्कार मिळाले होते. त्यांचे वडील म्हणजेच गो. नी. दांडेकर यांच्याकडूनच मराठी भाषा आणि साहित्याची गोडी त्यांच्यात रुजली होती. त्यांच्या परिवारात आता अभिनेत्री मृणाल कुलकर्णी, आणखी एक मुलगी, जावई, आणि नातवंडे आहेत.
शाहू मंदिर महाविद्यालयात तब्बल ३२ वर्षे त्यांनी मराठी विषयाचे अध्यापन केले आणि मराठी विभागाच्या प्रमुख पदावरून सेवानिवृत्त झाल्या. विद्यार्थ्यांमध्ये त्यांचा दरारा होता आणि मराठी भाषेचे नेतृत्व करणारी प्राध्यापिका म्हणून त्यांचा लौकिक होता. ‘मराठी कथा-कादंबऱ्यांची नाट्यरूपे’ या विषयावर प्रबंध सादर करून त्यांनी पीएच.डी. प्राप्त केली होती, ज्यातून त्यांच्या लेखन-कौशल्याची उंची दिसून येते.
गो. नी. दांडेकर यांच्या कादंबऱ्यांचे अभिवाचन करण्याचे कार्य त्यांनी आपल्या पती डॉ. विजय देव, अभिनेत्री मृणाल कुलकर्णी, मधुरा आणि जावई रुचिर कुलकर्णी यांच्यासह केले. त्यांनी साडेसहाशेहून अधिक अभिवाचन प्रयोग सादर केले, ज्यामुळे गो. नी. दांडेकर यांचे साहित्य रसिकांपर्यंत पोहोचले.
गो. नी. दांडेकर यांच्या स्मृतींचे जतन करण्यासाठी त्यांनी मृण्मयी पुरस्काराची स्थापना केली तसेच दुर्ग साहित्य संमेलनासारखे उपक्रम आयोजित केले. मृण्मयी प्रकाशनाच्या माध्यमातून गोनीदा यांचे दुर्मीळ साहित्य प्रकाशित करून त्यांचे कार्य पुढे नेले. त्यांच्या योगदानामुळे मराठी साहित्यविश्वात त्यांची आठवण कायम राहील आणि मराठी भाषेचा वारसा तेवढ्याच प्रेमाने पुढे नेण्याचे कार्य चालू राहील. साहित्यिक विश्वातून त्यांना श्रद्धांजली अर्पण केली जात आहे. तसेच सिने विश्वातूनही त्यांना आदरांजली वाहिली जात आहे. अनेक दिग्गज साहित्यिक तसेच कलाकारांनी त्यांना अभिवादन दिले आहे.
