शनिवार, 7 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
सनातन धर्मात दरवर्षी भाद्रपद महिन्यातील शुक्ल पक्षाच्या पौर्णिमेला अनंत चतुर्दशी साजरी केली जाते. या दिवशी भगवान विष्णूच्या अनंत रूपाची पूजा केली जाते. यासोबतच या दिवशी गणपती बाप्पाला मोठ्या थाटामाटात निरोप दिला जातो. अनंत चतुर्दशीच्या दिवशी भगवान विष्णूची पूजा केल्यानंतर स्त्रिया डाव्या हाताला तर पुरुष उजव्या हाताला चौदा गाठींचा अनंत धागा बांधतात. अनंत चतुर्दशीच्या दिवशी भगवान विष्णूची विधीवत पूजा करणे अत्यंत शुभ मानले जाते. यंदा अनंत चतुर्दशीच्या दिवशी गणेश विसर्जनासह विश्वकर्मा पूजाही साजरी केली जाणार आहेत. अनंत चतुर्दशी तिथीची नेमकी तारीख, शुभ योग, भद्राकाळची वेळ आणि उपासनेची पद्धत सविस्तर जाणून घेऊया.
अनंत चतुर्दशी भाद्रपद महिन्यातील शक्ल पक्षाच्या चतुर्दशी तिथीला येते. हा सण २५ सप्टेंबर रोजी साजरा केला जाईल. या दिवशी भगवान विष्णूच्या अनंत रूपाची पूजा केली जाते आणि भक्त अनंत सूत्र धारण करतात. अनंत चतुर्दशी ही गणेशोत्सवाच्या समाप्तीशी देखील संबंधित आहे. हा उत्सव १० दिवसांच्या गणेशोत्सवाचा शेवटचा दिवस देखील असतो. या दिवशी, भक्त विधीपूर्वक गणपतीची पूजा करतात आणि नंतर त्याचे विसर्जन करतात.
अनंत चतुर्दशीच्या दिवशी सकाळी लवकर उठून आंघोळीनंतर स्वच्छ कपडे परिधान करावे. लहान पाटावर किवा चौरंगावर पिवळे कापड पसरवा. त्यावर भगवान विष्णू आणि माता लक्ष्मीची मूर्ती स्थापित करा. भगवान विष्णूचे ध्यान करा आणि शक्य असल्यास उपवास ठेवा. कुटुंबातील सदस्यांच्या संख्येइतकेच अनंत रक्षा सूत्र भगवान विष्णूला अर्पण करा
अनंत चतुर्दशीला भगवान विष्णूची पूजा केल्यानंतर, अनंत सूत्र किंवा अनंत दोरा बांधण्याची प्रथा आहे. पूजेदरम्यान हा विशेष धागा पवित्र केला जातो. परंपरेनुसार, पुरुष तो उजव्या हातावर आणि स्त्रिया डाव्या हातावर बांधतात.
अनंत दौरा सामान्यतः १४ गाठींनी बांधला जातो. या गाठी १४ लोकाचे प्रतीक मानल्या जातात. असे मानले जाते की भगवान विष्णू या सर्व लोकांचे रक्षक आहेत. याच कारणामुळे, अनंत सूत्रातील १४ गाठी भगवान विष्णूच्या अनंत स्वरूपाशी
जोडल्या जातात. ७ ऊर्ध्यलोक आणि ७ अधोलोक धार्मिक ग्रंथांमध्ये १४ लोकांचे वर्णन आहे. यापैकी सात ऊर्ध्वलोक, तर सात अधोलोक मानले जातात,
(डिस्क्लेमर: हे नवराष्ट्र वृत्तपत्राचे स्वयंचलित न्यूज फीड आहे. ते navarashtra.com च्या कर्मचाऱ्यांनी संपादित केलेले नाही.)
