मंगळवार, 20 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- सोशल मीडिया
धार्मिक मान्यतेनुसार बाबा कालभैरवांचा जन्म मार्गशीर्ष महिन्यातील कृष्ण पक्षातील अष्टमी तिथीच्या प्रदोष काळात झाला होता. तेव्हापासून ही तिथी भैरव अष्टमी म्हणून ओळखली जाते. धार्मिक मान्यतेनुसार, काशी शहराच्या सुरक्षेची जबाबदारी बाबा कालभैरव यांच्याकडे देण्यात आली होती. म्हणूनच त्यांना काशीचा कोतवाल म्हणतात. धार्मिक मान्यतेनुसार कृष्ण पक्षातील अष्टमीला त्यांचा अवतार झाला होता. धर्मग्रंथानुसार बाबा काल भैरव भगवान शिवाच्या रुद्र रूपात अवतरले होते.
धार्मिक मान्यतेनुसार, नंतर शिवाची दोन रूपे जन्माला आली. पहिल्या अवताराला बटुक भैरव, तर दुसऱ्या अवताराला कालभैरव म्हणतात. मान्यतेनुसार बटुक भैरवाला देवाचे बालस्वरूप म्हटले जाते. त्यांना आनंद भैरव या नावानेही ओळखले जाते. मान्यतेनुसार कालभैरवांचा जन्म एका शापामुळे झाला होता. अशा स्थितीत तो शंकराचा उग्र अवतारही मानला जातो.
कालभैरव जयंती संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी इथे क्लिक करा
शिवाच्या या रूपाची म्हणजेच कालभैरवाची पूजा केल्याने भय आणि शत्रूपासून मुक्ती मिळते. कालभैरव हे भगवान शिवाचे सर्वात भयानक आणि राक्षसी रूप आहे. शिवाचा हा भाग म्हणजे कालभैरव दुष्टांना शिक्षा करणारा मानला जातो. म्हणून काल भैरवाला दंडपाणी असेही म्हणतात.
मान्यतेनुसार, एकदा अंधकासुर नावाच्या राक्षसाने भगवान शंकरावर हल्ला केला. तेव्हा त्या राक्षसाचा वध करण्यासाठी महादेवाने आपल्या रक्तातून भैरव निर्माण केले. जर एखाद्या भक्ताला शिव आणि शक्ती या दोन्हींची एकत्र पूजा करायची असेल तर त्याला प्रथम भैरवाची पूजा करण्यास सांगितले जाते. कालिका पुराणानुसार भैरवाला महादेवाचे गण म्हटले गेले आहे, तर नारद पुराणात कालभैरव आणि माँ दुर्गा या दोघांचीही या दिवशी पूजा करण्यास सांगितले आहे.
कालभैरव जयंती संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी इथे क्लिक करा
आजही काशीच्या कालभैरव मंदिरात भक्त त्यांची पूजा करतात. काशीला येणाऱ्या भाविकांनी कालभैरवाचे दर्शन घेतलेच पाहिजे, अशी श्रद्धा आहे. अन्यथा त्याची पूजा आणि यात्रा अपूर्ण मानली जाते.
धार्मिक कथेनुसार, एकदा सर्व देव आणि ऋषी बसून चर्चा करत होते. त्याच वेळी, भगवान ब्रह्मदेवाने स्वतःला सर्व देवतांमध्ये सर्वश्रेष्ठ मानले आणि सांगितले की या विश्वाच्या निर्मितीमध्ये त्यांचे सर्वात महत्वाचे योगदान आहे. त्यामुळे त्यांना स्वतःचा अभिमान वाटतो. परंतु ब्रह्माजींचे हे अहंकारी बोलणे इतर देवांना आणि ऋषींना आवडले नाही. त्यामुळे इतर देव आणि संत अस्वस्थ झाले. जेव्हा ब्रह्मदेवाने स्वतःला शिवापेक्षा श्रेष्ठ घोषित केले तेव्हा भगवान शिवाने त्याचा अहंकार संपवण्याचा निर्णय घेतला.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तू, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navrashtra या तथ्यांची पुष्टी करु शकत नाही)
