सोमवार, 19 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
हिंदू पंचांगानुसार, मार्गशीर्ष महिन्याची सुरुवात शुक्रवार, 21 नोव्हेंबरपासून झाला आहे आणि 19 डिसेंबर रोजी हा महिना संपणार आहे. हा महिना कार्तिक नंतर लगेच आणि पौष महिन्याच्या आधी येतो, म्हणून हा महिना हिवाळ्याची सुरुवात दर्शवितो.
यावेळी हवामान शांत आणि सात्विक असते, ज्यामुळे मन सहजपणे भक्ती आणि ध्यानात स्थिर होते. मार्गशीर्ष महिन्यामध्ये सकाळी स्नान करणे, दान करणे, दिवे दान करणे, तुळशीची पूजा करणे आणि नियमितपणे भगवान विष्णूची पूजा करणे याचे विशेष महत्त्व शास्त्रांमध्ये सांगितले आहे. या काळात केलेले कोणतेही शुभ कार्य बहुगुणी फायदेशीर मानले जाते.
मार्गशीर्ष महिना हा भगवान श्रीकृष्णाचा आवडता महिना मानला जातो. कारण तो गीतेच्या शिकवणीचा काळ मानला जातो. परंपरेनुसार, भगवान श्रीकृष्णाने या महिन्यात भगवद्गीतेमध्ये अर्जुनाला धर्म, कर्तव्य आणि सत्याचे दिव्य ज्ञान दिले. म्हणूनच, मार्गशीर्ष ज्ञान, आत्म-साक्षात्कार आणि धार्मिकतेच्या प्रकाशाचे प्रतीक बनले. भगवान स्वतः गीतेत म्हणाले, “मसानाम् मार्गशीर्षोहम्,” म्हणजे, “महिन्यांमध्ये मी मार्गशीर्ष आहे.” हे विधान या महिन्याचे दिव्यत्व आणखी दृढ करते.
मार्गशीर्षचा महिना श्रीकृष्णाची पूजा करण्यासाठी खूप शुभ मानला जातो. या महिन्यात, विशेषतः दर गुरुवारी, उपवास करणे, पूजा करणे आणि विष्णू सहस्रनाम पठण करणे यासाठी महत्त्वाचा मानला जातो. असे केल्याने मनातील अस्वस्थता कमी होते, जीवनात शांती वाढते आणि घरात स्थिरता येते. भगवान श्रीकृष्ण हे स्वतः भगवान विष्णूचे अवतार असल्याने हा महिना त्यांना विशेष प्रिय मानला जातो.
धर्मग्रंथांमध्ये मार्गशीर्ष महिन्याचे वर्णन दानधर्मासाठी सर्वोत्तम महिना मानला जातो. या काळात अन्न, वस्त्र, दिवे दान करणे किंवा गरजूंना मदत करणे हे अनेक पटींनी जास्त फळ देते. या महिन्यात केलेले दान मन शुद्ध करते आणि पूर्वज आणि देव दोघांनाही संतुष्ट करते असे मानले जाते. म्हणूनच या महिन्याला “पुण्य संचय करण्याचा काळ” असेही म्हटले जाते.
सकाळी स्नान करून झाल्यानंतर तुळशीच्या पानांनी भगवान विष्णूची पूजा केल्याने मन आणि वातावरण दोन्ही शुद्ध होते.
ॐ नमो भगवते वासुदेवाय” किंवा “ॐ विष्णवे नमः” या मंत्राचा नियमित जप केल्याने मानसिक शांती आणि सकारात्मक ऊर्जा मिळते.
त्याचप्रमाणे दर गुरुवारी उपवास करावा आणि पिवळे कपडे परिधान करुन पूजा करावी, यामुळे गुरुऊर्जा बळकट होते आणि जीवनात स्थिरता वाढते.
मार्गशीर्ष महिन्यात गरजूंना अन्न, वस्त्र आणि दिवे दान करणे अत्यंत फायदेशीर ठरते. दररोज गीतेतील एका श्लोकाचे पठण केल्याने ज्ञान, आत्मविश्वास आणि आध्यात्मिक शक्ती वाढते.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
Ans: मार्गशीर्ष महिना श्रीकृष्ण यांची उपासना करण्यासाठी शुभ मानला जातो
Ans: मार्गशीर्ष पूजन श्रीकृष्ण पूजन, तूळशीला अभिषेक आणि भागवत गीता पठण
Ans: ओम नमो भागवते वासुदेवाय या मंत्रांचा 108 वेळा जप करावा. त्यामुळे मनोबल सुख आणि समृद्धी वाढते
