मंगळवार, 10 नोव्हेंबर 2026
पिशाच मोचन तीर्थावर मिळते आत्म्यांना मुक्ती (फोटो सौजन्य - iStock)
पितृपक्षाच्या पूजेचा आणि अर्पणाचा दिवस सुरू झाले आहेत. पितृपक्षाच्या या १५ दिवसांत पितरांसाठी श्राद्ध आणि पिंडदान केले जाते. काशी, प्रयाग आणि गया हे पिंडदान आणि श्राद्धाचे मुख्य तीर्थ मानले जातात. या तीर्थक्षेत्रांमध्ये काशीचे स्वतःचे महत्त्व आहे. काशीमध्ये एक चमत्कारिक स्थान आहे जिथे पितरांच्या भूतलोकापासून मुक्तीचा मार्ग खुला होतो. पितृपक्षात दान केल्याने आणि पिंडदान केल्याने पितरांना शांती मिळते असा समज आहे.
हे उल्लेखनीय आहे की काशीमध्ये बाबा विश्वनाथांच्या दरबारापासून सुमारे ३ किमी अंतरावर पिशाच मोचन तीर्थ आहे. या तीर्थक्षेत्राचा भगवान शिवाशी संबंध आहे. धार्मिक मान्यतेनुसार, या तीर्थक्षेत्राला महादेवाचा आशीर्वाद आहे की जो कोणी या कुंडाच्या पाण्याने आपल्या पूर्वजांचे श्राद्ध-तर्पण करतो आणि येथे स्नान करतो, त्याच्या पूर्वजांच्या मुक्तीचा मार्ग उघडतो.
त्रिपिंडी श्राद्ध भटकणाऱ्या आत्म्यांना मुक्ती देते
काशीचे पिशाच मोचन तीर्थ हे संपूर्ण जगात एकमेव ठिकाण आहे जिथे भूतलोकात प्रवेश केलेल्या आत्म्यांना एका विशेष विधीद्वारे मुक्ती मिळते असा पूर्वीपासून समज आहे. विशेषतः ज्या मृत आत्म्यांचे अकाली निधन झाले आहे अशा आत्म्यांना मुक्ती देण्यासाठी हे ठिकाण ओळखले जाते.
पिशाच मोचन तीर्थाचे महंत नीरज पांडे यांनी सांगितले की, काशीतील हे एकमेव तीर्थ आहे जिथे भटकंती करणाऱ्या आत्म्यांच्या मुक्तीसाठी त्रिपिंडी श्राद्ध केले जाते. या विधीत भगवान ब्रह्मा, विष्णू आणि शंकर यांची तीन वेगवेगळ्या कलशांवर पूर्ण विधीपूर्वक पूजा केली जाते, ज्यामुळे त्या भटकंती करणाऱ्या आत्म्यांना वैकुंठात जाण्याचा मार्ग मोकळा होतो.
भूतांच्या सावलीतून मुक्तता
याशिवाय, जर भूतांनी पछाडलेल्या लोकांनी या तलावात स्नान केले तर त्यांचा भूतविरोधही संपतो. पितृपक्षाच्या १५ दिवसांत या तीर्थक्षेत्रात भाविकांची मोठी गर्दी असते. देशाच्या कानाकोपऱ्यातून येथे भाविक येतात. दररोज ३० ते ४० हजार लोक येथे श्राद्ध आणि पिंडदान करतात. दरवर्षी संपूर्ण १५ दिवसांत सुमारे १० लाख लोक या तीर्थक्षेत्राला भेट देतात.
या कुंडाबद्दलच्या खास गोष्टी
भूत विघ्नांचे तीन प्रकार आहेत. यामध्ये सात्विक, राजस, तमस यांचा समावेश आहे. या तीन विघ्नांपासून पूर्वजांना मुक्त करण्यासाठी काळे, लाल आणि पांढरे ध्वज फडकवले जातात. भगवान शंकर, ब्रह्मा आणि कृष्ण यांचे तापीय रूप मानून तर्पण आणि श्राद्ध केले जाते.
तीर्थक्षेत्राच्या मुख्य पुजाऱ्याच्या मते, स्वर्गाचे दार १५ दिवसांसाठी पूर्वजांसाठी उघडले जाते. त्यांनी सांगितले की लोक येथे पूजा आणि पिंडदान केल्यानंतरच गया येथे जातात. त्यांनी सांगितले की तेथे असलेले तलाव अनादी काळापासून आहे आणि सर्व भूत आणि आत्म्यांपासून मुक्तता मिळते.
Pitru Paksha 2025: पितृपक्ष कधी सुरू होणार? तृतीया-चतुर्थी श्राद्ध एकाच दिवशी, जाणून घ्या
