मंगळवार, 10 नोव्हेंबर 2026
Dinvishesh : सामाजिक न्यायाचे पूरस्कर्ते छत्रपती राजर्षी शाहू महाराज यांची जयंती; जाणून घ्या २६ जूनचा इतिहास (फोटो सौजन्य: सोशल मीडिया)
Dinvishesh : आज, २६ जून छत्रपती राजर्षी शाहू महाराज यांची जयंती आहे. या निमित्त महाराष्ट्रात सामाजिक न्याय दिवस साजरा केला जातो. राजर्षी शाहू महाराज यांचा जन्म २६ जून १८७४ रोजी कागलच्या घाटगे घराण्यात झाला होता. त्यांचे मूळ नाव यशवंतराव घाटगगे. १८८४ मध्ये राणी आनंदीबाईंनी त्यांना दत्तक घेतल्यानंतर ते कोल्हापूर संस्थेचे छत्रपती झाले. त्यांनी बहुजन समाजाच्या शिक्षणासाठी, आरक्षणाच्या अंमलबजावणीसाठी, अस्पृश्यता निर्मूलनासाठी आणि सामाजिक सतेसाठी मोलाचे योगदान दिले आहे. त्यांच्या प्रगतिशील विचार आणि लोककल्याणकारी धोरणांमुळे त्यांना भारतीय समाजसुधारणेच्या इतिहासातील एक अजरामर व्यक्ति म्हणून ओळखले जाते.
26 जून रोजी देशाच्या आणि जगाच्या इतिहासामध्ये घडलेल्या महत्त्वपूर्ण घटना
1723 : रशियन सैन्याने अझरबैजानची राजधानी बाकू ताब्यात घेतली.
1819 : सायकलचे पेटंट घेण्यात आले.
1906 : पहिली ग्रँड प्रिक्स मोटर रेस आयोजित करण्यात आली.
1949 : बेल्जियममधील महिलांना पहिल्यांदा संसदीय निवडणुकीत मतदानाचा अधिकार मिळाला.
1959 : स्वीडिश बॉक्सर इंगेमर जोहानसन हेवीवेट बॉक्सिंग वर्ल्ड चॅम्पियन बनला.
1960 : सोमालियाला युनायटेड किंग्डमपासून स्वातंत्र्य मिळाले.
1960 : मादागास्करला फ्रान्सपासून स्वातंत्र्य मिळाले.
1968 : पुण्यात बालगंधर्व रंगमंदिराचे उद्घाटन.
1973 : सोवियेत संघातील प्लेसेत्स्क कॉस्मोड्रोम या उपग्रह प्रक्षेपणतळावर कॉसमॉस-3एम प्रकारच्या रॉकेटचा स्फोट.
1974 : ओहायो, यूएसए मधील एका सुपरमार्केटने उत्पादनांना बार कोड लागू करण्यास सुरुवात केली.
1974 : नागपूरजवळील कोराडी येथील तत्कालीन सर्वात मोठ्या वीजनिर्मिती केंद्रातून वीजनिर्मिती सुरू झाली.
1975 : राष्ट्रपती फखरुद्दीन अली अहमद यांनी सुरक्षेसाठी भारतात आणीबाणी जाहीर केली.
1979 : बॉक्सर मुहम्मद अली निवृत्त.
1999 : नांदेड जिल्ह्यातील किनवट तालुक्याचे विभाजन करून माहूर या नवीन तालुक्याची निर्मिती करण्यात आली.
1999 : शिवाजी राजांची मुद्रा असलेले नाणे चलनात आले.
2000 : पी. बंदोपाध्याय हवाईदलातील पहिल्या महिला एअर कमोडोर बनल्या.
26 जून रोजी जन्म दिनविशेष (Dinvishesh)
1694 : जॉर्ज ब्रांड स्वीडिश रसायनशास्त्रज्ञ यांचा जन्म.
1730 : चार्ल्स मेसिअर फ्रेन्च खगोलशास्त्रज्ञ यांचा जन्म. (मृत्यू: 12 एप्रिल 1817)
1824 : लॉर्ड केल्व्हिन इंग्लिश भौतिकशास्त्रज्ञ यांचा जन्म. (मृत्यू: 17 डिसेंबर 1907)
1838 : बंकिमचंद्र यादावचंद्र चटर्जी वंदे मातरम् या राष्ट्रगीताचे कवी, निबंधकार, कादंबरीकार, तत्त्वज्ञ, भाषाशास्त्रज्ञ यांचा जन्म. (मृत्यू: 8 एप्रिल 1894)
1873 : अँजेलिना येओवार्ड गायिका व नर्तिका यांचा जन्म. (मृत्यू: 17 जानेवारी 1930)
1874 : राजर्षी शाहू महाराज यांचा जन्म. (मृत्यू: 6 मे 1922)
1888 : नारायण श्रीपाद राजहंस तथा बालगंधर्व विख्यात संगीतनाट्य गायक आणि नट यांचा जन्म. (मृत्यू: 15 जुलै 1967)
1892 : पर्ल एस. बक अमेरिकन कादंबरीकार यांचा जन्म. (मृत्यू: 6 मार्च 1973)
1914 : शापूर बख्तियार इराणचे 74 वे पंतप्रधान यांचा जन्म. (मृत्यू: 6 ऑगस्ट 1991)
1951 : गॅरी गिल्मोर ऑस्ट्रेलियन क्रिकेटपटू यांचा जन्म.
1992 : मनप्रीत सिंह अर्जुन पुरस्कार प्राप्त भारतीय हॉकी खेळाडू यांचा जन्मदिन.
26 जून रोजी मृत्यू दिनविशेष
363 : 363ई.पुर्व: ज्युलियन रोमन सम्राट यांचे निधन.
1810 : जोसेफ-मायकेल मॉन्टगॉल्फ़र हॉट एअर बलून चे सहसंशोधक यांचे निधन.
1943 : कार्ल लॅन्ड्स्टायनर नोबेल पारितोषिक विजेते जीवशास्त्रज्ञ यांचे निधन. (जन्म: 14 जून 1868)
1980 : गोविंद मोरेश्वर तथा आप्पा पेंडसे पत्रकार यांचे निधन.
2001 : वसंत पुरुषोत्तम काळे लेखक व कथाकथनकार यांचे निधन. (जन्म: 25 मार्च 1932)
2004 : यश जोहर भारतीय चित्रपट निर्माता यांचे निधन. (जन्म: 6 सप्टेंबर 1929)
2005 : एकनाथ सोलकर अष्टपैलू क्रिकेटपटू यांचे निधन. (जन्म: 18 मार्च 1948)
2008 : जनरल माणेकशॉ यांचे निधन.
