सोमवार, 9 नोव्हेंबर 2026
International Day of Peace : 'No War, Only Peace’; युद्धाच्या गडद अंधारातून शांततेकडे घेऊन जाणारा एक सोनेरी प्रकाश ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
International Day of Peace 2025 : आपल्या दैनंदिन जीवनात आपण नेहमीच संघर्ष, हिंसा आणि अस्वस्थतेच्या बातम्या ऐकत असतो. पण या गोंधळामध्ये एक असा दिवस आहे जो आपल्याला थांबून विचार करायला भाग पाडतो जगाला शांततेची किती गरज आहे? हाच दिवस म्हणजे आंतरराष्ट्रीय शांतता दिन. दरवर्षी २१ सप्टेंबर रोजी साजरा केला जाणारा हा दिवस संपूर्ण मानवजातीला शांततेची, एकतेची आणि अहिंसेची जाणीव करून देतो.
आंतरराष्ट्रीय शांतता दिनाची संकल्पना संयुक्त राष्ट्र महासभेने १९८१ मध्ये मांडली. त्या वेळी जग शीतयुद्धाच्या सावटाखाली होते, विविध देशांत अस्थिरता होती आणि अण्वस्त्रांच्या भीतीने सामान्य माणूस त्रस्त झाला होता. अशा काळात जागतिक नेत्यांनी ठरवले की, किमान एक दिवस असा असावा जो केवळ शांततेसाठी समर्पित असेल. १९८२ पासून हा दिवस प्रत्यक्षात साजरा होऊ लागला. सुरुवातीला त्याचा उद्देश फक्त युद्धविराम आणि हिंसाचार थांबवणे एवढाच होता. पण वर्षानुवर्षे त्याचे महत्त्व वाढत गेले आणि आता तो जागतिक ऐक्याचा दिवस मानला जातो.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : H1-B शिवाय गूगलही अस्तित्वात राहणार नाही,अमेरिकेचे ‘secret weapon’; मिचियो काकू यांची भविष्यवाणी VIRAL
शांतता ही केवळ युद्ध नसणे एवढीच मर्यादित संकल्पना नाही. शांतता म्हणजे लोकांमध्ये संवाद वाढवणे, एकमेकांना समजून घेणे, मतभेद शांततेने मिटवणे आणि समाजात सद्भावना निर्माण करणे.
आंतरराष्ट्रीय शांतता दिनाचा उद्देश म्हणजे
संयुक्त राष्ट्र हेही नेहमी सांगते की, शांतता ही फक्त सरकारे किंवा आंतरराष्ट्रीय संस्था निर्माण करत नाहीत. ती प्रत्येक व्यक्ती आपल्या दैनंदिन वर्तनातून निर्माण करते.
आंतरराष्ट्रीय शांतता दिनाची खासियत म्हणजे दरवर्षी ठरवली जाणारी एक वेगळी थीम. ही थीम त्या काळातील जागतिक प्रश्नांवर आधारित असते.
कधी “शांतता निर्माण करणे” अशी थीम असते, तर कधी “हवामान बदल आणि शांतता” यावर भर दिला जातो. अशा थीममुळे शांततेच्या संकल्पनेला नवी दिशा मिळते आणि समाजाला विचार करायला भाग पाडले जाते.
जगभरातील देश या दिवसाचे महत्त्व पटवून देण्यासाठी विविध कार्यक्रम आयोजित करतात.
भारतामध्येही अनेक शाळा, महाविद्यालये आणि सामाजिक संस्था या दिवशी कार्यक्रम आयोजित करतात. गांधीजींच्या विचारांचा आधार घेऊन तरुणांना अहिंसेचे महत्त्व समजावले जाते.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : La Nina च्या पुनरागमनाने खळबळ; मुसळधार पावसानंतर आता थंडी दाखवणार रौद्र रूप, हवामानशास्त्रज्ञांचा इशारा
आज जगात युद्ध, दहशतवाद, सामाजिक असमानता, धार्मिक मतभेद अशा अनेक आव्हानांनी मानवजातीला घेरले आहे. अशा परिस्थितीत आंतरराष्ट्रीय शांतता दिन फक्त औपचारिक साजरा करण्यापुरता न राहता तो प्रत्यक्षात जगण्याची गरज बनला आहे.
शांतता निर्माण करणे ही फक्त सरकारांची जबाबदारी नाही.
तर प्रत्येक घर, प्रत्येक समाज, प्रत्येक देश आणि अखेरचे जग शांततेने नांदू शकते.
आंतरराष्ट्रीय शांतता दिन आपल्याला हेच शिकवतो की शांतता ही स्वप्न नसून प्रत्यक्षात आणता येणारी वास्तवता आहे पण त्यासाठी प्रत्येकाने पाऊल उचलायला हवे. २१ सप्टेंबर हा दिवस फक्त कॅलेंडरवरील एक तारीख नाही. तो मानवजातीसाठी एक आठवण आहे की युद्ध, दहशतवाद किंवा हिंसा यापेक्षा मोठे शस्त्र म्हणजे शांतता, अहिंसा आणि एकता आहे. प्रत्येक वर्षी या दिवशी आपण एकमेकांना सांगतो “शांतता शक्य आहे, जर आपण सर्वजण तिच्यासाठी कटिबद्ध झालो तर!”
