बुधवार, 11 नोव्हेंबर 2026
जागतिक मधुमेह दिन 14 नोव्हेंबरलाच का साजरा केला जातो? जाणून घ्या इतिहास, महत्त्व आणि थीम ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
मधुमेह ही एक समस्या आहे जी जगभरात झपाट्याने पसरत आहे. भारताबद्दल बोलायचे झाले तर आपला देश मधुमेहाचा सर्वात मोठा बळी ठरत आहे. या आजाराच्या प्रसाराच्या कारणांबद्दल बोलायचे झाले तर, आहार आणि जीवनशैलीतील बदल ही मधुमेहाची सर्वात मोठी कारणे आहेत. मधुमेह हा स्वतःच एक आजार नाही, तर तो तुम्हाला इतर अनेक आजारांचा धोका वाढवतो. त्यामुळे सुरुवातीलाच मधुमेहावर नियंत्रण ठेवणे अत्यंत गरजेचे आहे. या आजाराचे गांभीर्य लक्षात घेऊन दरवर्षी 14 नोव्हेंबर हा दिवस जगभरात जागतिक मधुमेह दिन म्हणून साजरा केला जातो. याबद्दल सविस्तर जाणून घेऊया.
इंटरनॅशनल डायबिटीज फाऊंडेशनने हा दिवस मधुमेह प्रतिबंधासाठी आणि लोकांना या आजाराबाबत जागरूक करण्यासाठी साजरा करण्याची घोषणा केली होती. ज्याची सुरुवात 1991 मध्ये झाली. संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या घोषणेनंतर हा दिवस जगभरात साजरा केला जाऊ लागला. 14 नोव्हेंबर हा दिवस ठरवण्यामागचे कारण म्हणजे या दिवशी सर फ्रेडरिक बँटिंग आणि चार्ल्स बेस्ट यांनी मिळून इन्सुलिनचा शोध लावला. हा दिवस सर फ्रेडरिक बँटिंग यांचा वाढदिवस आहे. त्यामुळे 14 नोव्हेंबर हा जागतिक मधुमेह दिन म्हणून साजरा करण्याची घोषणा करण्यात आली.
जागतिक मधुमेह दिनाचे महत्त्व :
14 नोव्हेंबर रोजी जगभरात जागतिक मधुमेह दिन साजरा करण्याचे महत्त्व सांगताना, या दिवसाचा उद्देश सामान्य लोकांमध्ये या गंभीर आजाराविषयी जागरूकता निर्माण करणे हा आहे. जेणेकरून ते मधुमेहाची लक्षणे ओळखून सुरुवातीलाच त्यावर नियंत्रण ठेवू शकतील. हा दिवस साजरा केल्यानंतर, लोकांना मधुमेहाशी लढण्यासाठी कोणत्या प्रकारच्या आरोग्य सुविधा आवश्यक आहेत हे देखील कळते.
जागतिक मधुमेह दिन 2024 ची थीम :
दरवर्षी जागतिक मधुमेह दिन साजरा करण्यासाठी एक विशेष थीम तयार केली जाते. ज्या थीमवर आधारित मधुमेह प्रतिबंध यावर जोर देण्यात आला आहे. जागतिक मधुमेह दिन 2024 ची थीम “ब्रेकिंग बॅरियर्स, ब्रिजिंग गॅप्स” आहे.
जागतिक मधुमेह दिन 14 नोव्हेंबरलाच का साजरा केला जातो? जाणून घ्या इतिहास, महत्त्व आणि थीम ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
मधुमेहाचा उपचार काय आहे
टाईप-1 मधुमेहावर कायमस्वरूपी उपचार नसल्याचे समोर आले आहे. त्यामुळे माणसाला आयुष्यभर टाईप-1 मधुमेहाचा रुग्ण राहावे लागते. अशा लोकांना इन्सुलिन घ्यावे लागते. ज्याच्या मदतीने ते त्यांची स्थिती नियंत्रणात ठेवण्याचा प्रयत्न करतात, परंतु रोजचा व्यायाम, संतुलित आहार, वेळेवर नाश्ता आणि वजन नियंत्रित करून टाइप-2 मधुमेहाची लक्षणे कोणत्याही औषधाशिवाय दूर होऊ शकतात.
हे देखील वाचा : ‘या’ लोकांना असतो न्यूमोनियाचा सर्वाधिक धोका, जाणून घ्या सुरुवातीची लक्षणे
ही लक्षणे आहेत
– वजन कमी होणे, वारंवार लघवी होणे.
-जखम झाल्यास ती लवकर बरी होत नाही.
– वाढलेली भूक आणि तहान, कोरडे तोंड.
-पीडित व्यक्तीला हात आणि पाय सुन्न होतात, मुंगी चावल्यासारखे वाटते.
हे देखील वाचा : कॉफी प्यायल्याने कॅन्सरचा धोका कमी होतो का? जाणून घ्या संशोधक काय सांगतात
रुग्णाने हे खावे
– संपूर्ण फळे खा, ज्यूस आणि शीतपेये पिणे टाळा.
-तुम्ही सर्व प्रकारच्या डाळी, चणे आणि राजमा खाऊ शकता.
– खेळा, सायकल चालवा.
– 45 मिनिटे वेगाने चाला, योगासने आणि व्यायाम करा.
– जास्त पाणी प्या. व्हिटॅमिन डीची कमतरता होऊ देऊ नका.
– धूम्रपान आणि मद्यपान टाळा.
