शुक्रवार, 13 नोव्हेंबर 2026
Black Rain : युद्धापेक्षाही भयंकर 'ब्लॅक रेन'चा विळखा! इराणमध्ये आकाशातून बरसतोय मृत्यू; तेल साठ्यांवरील हल्ल्यांनी निसर्गाचा कोप ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
Tehran oil refinery attack environmental impact : इराण (iran) आणि अमेरिका यांच्यातील युद्धाने आता एका अशा वळणावर प्रवेश केला आहे, जिथे केवळ बॉम्ब आणि क्षेपणास्त्रेच नव्हे, तर निसर्गही माणसाचा शत्रू बनला आहे. मार्च २०२६ मध्ये तेहरान आणि आसपासच्या तेल शुद्धीकरण कारखान्यांवर झालेल्या अमेरिकन क्षेपणास्त्र हल्ल्यांमुळे इराणमध्ये ‘ब्लॅक रेन’ म्हणजेच काळ्या पावसाने हाहाकार माजवला आहे. हे युद्ध आता रणांगणावरून थेट लोकांच्या फुफ्फुसात आणि घरात शिरले असून, याचे परिणाम येणाऱ्या अनेक दशकांपर्यंत टिकू शकतात, असा इशारा शास्त्रज्ञांनी दिला आहे.
जेव्हा तेहरानमधील तेल साठ्यांवर हल्ले झाले, तेव्हा लाखो लिटर कच्चे तेल जळून खाक झाले. या अपूर्ण ज्वलनातून निर्माण झालेला काळा धूर, कार्बनचे अतिसूक्ष्म कण आणि विषारी रसायने वातावरणात मैलोन्मैल पसरली. जेव्हा पाऊस पडला, तेव्हा हे कण पावसाच्या थेंबांमध्ये मिसळून जमिनीवर ‘काळ्या आणि चिकट’ स्वरूपात पडू लागले. यालाच ‘ब्लॅक रेन’ म्हटले जाते. हा पाऊस म्हणजे केवळ पाणी नसून ते रसायने, जड धातू आणि कर्करोग निर्माण करणाऱ्या घटकांचे जीवघेणे मिश्रण आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Hormuz Strait : जगाची जीवनवाहिनी ‘होर्मुझची सामुद्रधुनी’ पुन्हा प्रवाहित! पण ट्रम्प यांच्या ‘या’ एका इशाऱ्याने तणावाचे वातावरण
या काळ्या पावसामुळे तेहरानमधील हवेची गुणवत्ता कमालीची खालावली आहे. हवेतील PM 2.5 (अतिसूक्ष्म कण) ची पातळी सामान्य मर्यादेपेक्षा कित्येक पटींनी वाढली आहे. हे कण इतके लहान असतात की ते थेट फुफ्फुसांमधून रक्ताभिसरण संस्थेत प्रवेश करतात. स्थानिक रहिवाशांच्या मते, सध्या तिथले वातावरण एखाद्या “रासायनिक हल्ल्यासारखे” झाले आहे. लोकांना डोळ्यांची जळजळ, श्वास घेण्यास प्रचंड त्रास, कातडीचे आजार आणि तीव्र ॲलर्जीचा सामना करावा लागत आहे.
Thick, toxic smoke and black, acid rain has blanketed Iran’s capital, Tehran, this week, after missiles damaged oil depots and refinerieshttps://t.co/WsC27KY86N — nature (@Nature) March 11, 2026
credit – social media and Twitter
सर्वात भीतीदायक बाब म्हणजे या प्रदूषणाचे दीर्घकालीन परिणाम. या पावसात सल्फर डायऑक्साइड, नायट्रोजन ऑक्साईड आणि शिसे (Lead), कॅडमियम यांसारखे जड धातू आहेत. हे धातू माती आणि भूजलात मिसळल्याने शेती आणि पिण्याचे पाणी विषारी झाले आहे. याचा सर्वाधिक फटका गर्भवती महिलांना बसत असून, जन्माला येणाऱ्या बाळांमध्ये मज्जासंस्थेचे दोष आणि कमकुवत रोगप्रतिकारशक्ती निर्माण होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. शास्त्रज्ञांच्या मते, हा एक प्रकारचा ‘स्लो पॉयझन’ असून तो इराणच्या पुढच्या पिढीला अपंग बनवू शकतो.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Paris Summit: ‘मॅक्रॉन यांनी मेलोनींना मारली मिठी अन् Kiss…’ पॅरिस शिखर परिषदेतील ‘तो’ VIDEO VIRAL; मेलोनींची खास प्रतिक्रिया
युद्धाच्या पहिल्या दोन आठवड्यांतच ५ दशलक्ष टन कार्बन उत्सर्जन झाले आहे, जे एका मध्यम देशाच्या वार्षिक उत्सर्जनाइतके आहे. हा काळा धूर केवळ इराणपुरता मर्यादित नसून तो हिमनद्या वितळण्यास कारणीभूत ठरत आहे, ज्यामुळे जागतिक तापमानवाढीचा धोका वाढला आहे. युद्ध कदाचित आज संपेल, पण या ‘काळ्या पावसाने’ माती आणि पाण्यात पेरलेले विष पुढची ५० वर्षे मानवाचा पाठलाग करत राहील.
Ans: तेल डेपो किंवा रासायनिक प्रकल्पांना आग लागल्यानंतर वातावरणात पसरलेले कार्बन आणि तेलाचे कण पावसासोबत खाली येतात, त्याला काळा पाऊस म्हणतात.
Ans: यामध्ये कॅन्सर निर्माण करणारी रसायने आणि जड धातू असतात, ज्यामुळे फुफ्फुसाचे आजार, हृदयविकार आणि डीएनएचे नुकसान होऊ शकते.
Ans: गर्भवती महिलांमार्फत हे विष बाळापर्यंत पोहोचू शकते, ज्यामुळे बाळाची वाढ खुंटणे आणि मज्जासंस्थेचे आजार होण्याचा धोका असतो.
