दुसऱ्यांदा पंतप्रधान होण्याची तयारी करत असलेल्या जॉर्जिया मेलोनी, बदलणार इटलीतील संपूर्ण निवडणूक प्रणाली ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
Giorgia Meloni electoral reform Italy 2027 : युरोपातील अत्यंत प्रभावशाली नेत्यांपैकी एक असलेल्या इटलीच्या पंतप्रधान जॉर्जिया मेलोनी (Giorgia Meloni) आता सत्तेच्या राजकारणात एक मोठी खेळी खेळण्याच्या तयारीत आहेत. इटलीमध्ये २०२७ मध्ये सार्वत्रिक निवडणुका होणार आहेत, परंतु त्यापूर्वीच मेलोनी यांनी इटलीची संपूर्ण निवडणूक प्रणाली आणि संविधान बदलण्याची मोहीम हाती घेतली आहे. या सुधारणेला इटलीमध्ये ‘प्रीमियराटो’ (Premierato) असे नाव देण्यात आले असून, यामुळे पंतप्रधानपदाची ताकद प्रचंड वाढणार आहे.
इटलीमध्ये सध्या संसदीय लोकशाही आहे, जिथे खासदार पंतप्रधान निवडतात. मात्र, मेलोनी यांना ही पद्धत बदलून ‘थेट निवडणूक’ आणायची आहे. या नव्या प्रस्तावानुसार: १. जनता थेट बॅलट पेपरवर पंतप्रधानांचे नाव लिहून मतदान करेल. २. ज्या युतीचा पंतप्रधान उमेदवार जिंकेल, त्या युतीला संसदेच्या दोन्ही सभागृहात (Chamber and Senate) आपोआप ५५% जागांचे बहुमत दिले जाईल. ३. यामुळे छोट्या पक्षांच्या दबावामुळे सरकार कोसळण्याची भीती राहणार नाही. मेलोनी यांच्या मते, इटलीने गेल्या ७५ वर्षांत ६८ सरकारे पाहिली आहेत; ही अस्थिरता संपवण्यासाठी हा बदल आवश्यक आहे.
फायनान्शियल टाईम्स आणि स्थानिक सर्वेक्षणांनुसार, इटलीतील सुमारे ५३ टक्के जनतेने या बदलांना उघडपणे विरोध केला आहे. विरोधकांचा असा दावा आहे की, थेट निवडणुकीमुळे राष्ट्रपतींचे (President of Italy) अधिकार कमी होतील. सध्या राष्ट्रपतींकडे पंतप्रधान नियुक्त करण्याचे आणि संकटकाळी हस्तक्षेप करण्याचे अधिकार आहेत, जे मेलोनी यांच्या प्रस्तावामुळे संपुष्टात येतील. ‘पार्टिटो डेमोक्रॅटिको’ सारख्या विरोधी पक्षांनी याला “एकाधिकारशाही” कडे नेणारे पाऊल म्हटले आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : War Alert: ‘Greenland विक्रीसाठी नाही!’ कॅनडियन परराष्ट्र मंत्री अनिता आनंद थेट राजधानीत उतरणार; अमेरिकेच्या विरोधात थोपटले दंड
इटलीच्या संसदेत (कनिष्ठ आणि वरिष्ठ सभागृह मिळून) एकूण ४०० जागा आहेत. सध्याच्या नियमानुसार, बहुमत सिद्ध करण्यासाठी २०१ जागांची गरज असते. मेलोनी यांचा पक्ष ‘ब्रदर्स ऑफ इटली’ सध्या युतीमध्ये सरकार चालवत आहे. मात्र, २०२७ मध्ये त्यांना एकहाती सत्ता मिळवायची आहे. मेलोनी यांनी या सुधारणांसाठी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्याशीही संवाद वाढवला असून, जागतिक स्तरावर आपला प्रभाव निर्माण करण्याचा प्रयत्न केला आहे.
🇮🇹 FROM OUTSIDER TO KINGMAKER: MELONI REWIRES EUROPE The international press trashed her when she took power in 2022, calling her risky, extreme, and unstable. They said she’d crash Italy. Instead, she delivered rare stability and made migration the main fight in Europe,… pic.twitter.com/pQnZMYjrwW — Mario Nawfal (@MarioNawfal) January 1, 2026
credit : social media and Twitter
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : War Alert: ‘Greenland विक्रीसाठी नाही!’ कॅनडियन परराष्ट्र मंत्री अनिता आनंद थेट राजधानीत उतरणार; अमेरिकेच्या विरोधात थोपटले दंड
सध्या इटलीत ३७% जागा ‘फर्स्ट पास्ट द पोस्ट’ (थेट मतदान) आणि ६१% जागा ‘प्रमाणबद्ध प्रतिनिधित्व’ (पक्षाच्या मतांच्या टक्केवारीनुसार) पद्धतीने निवडल्या जातात. मेलोनी यांना ही ६१ टक्क्यांची पद्धत बदलून ती पूर्णपणे पंतप्रधान उमेदवाराच्या लोकप्रियतेवर आधारित करायची आहे. जर मेलोनी संसदेत दोन तृतीयांश बहुमत मिळवू शकल्या नाहीत, तर त्यांना या सुधारणेसाठी सार्वजनिक सार्वमत (Referendum) घ्यावे लागेल, जे त्यांच्या राजकीय भविष्यासाठी मोठी जोखीम ठरू शकते.
Ans: ही एक संवैधानिक सुधारणा आहे ज्या अंतर्गत इटलीचे पंतप्रधान थेट जनतेद्वारे निवडले जातील आणि त्यांच्या युतीला संसदेत आपोआप बहुमत (५५% जागा) दिले जाईल.
Ans: विरोधकांचे म्हणणे आहे की यामुळे सत्तेचे केंद्रीकरण होईल, राष्ट्रपतींचे अधिकार कमी होतील आणि लोकशाहीतील शक्तींचे संतुलन बिघडेल.
Ans: इटलीमध्ये पुढील सार्वत्रिक निवडणुका डिसेंबर २०२७ मध्ये किंवा त्यापूर्वी होणे अपेक्षित आहे.
