गुरुवार, 15 ऑक्टोबर 2026
(फोटो सौजन्य-AI एआय)
दुष्काळाच्या झळा सोसणाऱ्या शेतकऱ्यांसाठी दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. महाराष्ट्र शासनाने १४ ऑक्टोबर २०२६ रोजी जारी केलेल्या शासन निर्णयात राज्यातील ३०५ तालुक्यांचा समावेश करण्यात आला आहे. गोंदिया जिल्ह्यातील तिरोडा तालुक्याचा यापूर्वीच दुष्काळग्रस्त यादीत समावेश करण्यात आला होता. आता गोंदिया, आमगाव, देवरी, सालेकसा, अर्जुनी मोरगाव, सडक अर्जुनी आणि गोरेगाव या उर्वरित सात तालुक्यांचाही या यादीत समावेश करण्यात आला आहे. आता शेतकऱ्यांच्या चेहऱ्यावर आनंदाश्रू पसरले आहे. आता शेतकऱ्यांच्या मदतीची प्रतिक्षा करावी आहे.
खरीप हंगाम २०२६ मधील पर्जन्याची तूट आणि पावसातील खंडामुळे सुरवातीला जिल्ह्यातील तिरोडा तालुक्यांचा दुष्काळग्रस्त तालुक्यात समावेश करण्यात आला होता. अन्य सात तालुके यातून वगळण्यात आले होते. मात्र १४ ऑक्टोबरच्या शासन निर्णयान्वये उर्वरित सातही तालुक्यांचा (गोंदिया, गोरेगाव, सालेकसा, देवरी, अर्जुनी मोरगाव, सडक अर्जुनीचा दुष्काळग्रस्त यादीत नव्याने समावेश करण्यात आला आहे. त्यामुळे आता जिल्ह्यातील ८ तालुके ट्रीगर-१ व ट्रीगर-२ मध्ये समाविष्ट झाले आहेत. सुरवातीला राज्यातील २६५ तालुक्यांमध्ये दुष्काळी परिस्थितीच्या अनुषंगाने ‘ट्रीगर-१ (प्रथम कळ)’ लागू करण्यात आली होती. यामध्ये जिल्ह्यातील एका तालुक्याचा समावेश होता.
आता गोंदिया, आमगाव, देवरी, सालेकसा, अर्जुनी मोरगाव, सडक अर्जुनी आणि गोरेगाव या उर्वरित सात तालुक्यांचाही या यादीत समावेश करण्यात आला आहे. विशेष म्हणजे, आमदार विनोद अग्रवाल यांनी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांची भेट घेऊन गोंदिया जिल्ह्यातील सर्व तालुके दुष्काळग्रस्त घोषित करावेत आणि संकटात सापडलेल्या शेतकऱ्यांना आर्थिक दिलासा द्यावा, अशी मागणी केली होती. या मागणीची मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी तातडीने दखल घेत संबंधित अधिकाऱ्यांना तपासणी करण्याचे निर्देश दिले होते.
शासन निर्णयानुसार, प्रभावित भागांमध्ये महसूल वसुलीत सवलत, पीककर्ज वसुलीत सवलत, कृषीपंपांच्या वीजबिलात सूट, विद्यार्थ्यांची परीक्षा शुल्कमाफी, रोजगार हमी योजनेंतर्गत कामांची उपलब्धता तसेच पिण्याच्या पाण्याची व्यवस्था अशा विविध उपाययोजनांची तरतूद करण्यात आली आहे. यासोबतच जिल्हाधिकाऱ्यांना तातडीने पीक नुकसानीचे पंचनामे करून संपूर्ण प्रस्ताव कृषी विभागामार्फत शासनाकडे सादर करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. आता या मदत उपाययोजनांची प्रभावी अंमलबजावणी होऊन पात्र शेतकरी व लाभार्थ्यांपर्यंत मदत पोहोचण्याची प्रतीक्षा आहे.
यानंतर राज्यातील १९ तालुक्याचा ट्रीगर-२ मध्ये समावेश करण्यात आला होता. आता मात्र राज्य शासनाने ३०५ तालुक्यांमध्ये दुष्काळी परिस्थिती जाहीर केली असून यात गोंदिया जिल्ह्यातील सर्व आठही तालुक्यांचा समावेश केला आहे. ट्रीगर-१ आणि ट्रीगर-२ लागू असलेल्या दुष्काळग्रस्त तालुक्यांसाठी राज्य शासनाने विशेष बाब म्हणून विविध उपाययोजना व सवलती लागू केल्या आहेत. जमीन महसुलात सूट, पीक कर्जाचे पुनर्गठन आणि शेतीशी निगडित कर्जाच्या वसुलीस स्थगिती या महत्त्वाच्या सवलतींचा समावेश आहे. कृषी पंपांच्या चालू वीजबिलात सूट देण्यात येणार आहे.
प्रश्न 1: गोंदिया जिल्ह्यातील किती तालुक्यांचा दुष्काळग्रस्त यादीत समावेश झाला आहे?
उत्तर: तिरोड्यासह गोंदिया जिल्ह्यातील सर्व 8 तालुक्यांचा समावेश झाला आहे.
प्रश्न 2: दुष्काळग्रस्त तालुक्यांतील शेतकऱ्यांना कोणत्या सवलती मिळू शकतात?
उत्तर: जमीन महसुलात सूट, पीककर्ज पुनर्गठन किंवा वसुलीबाबत सवलती आणि कृषीपंपांच्या वीजबिलात सूट यांसारख्या उपाययोजना लागू होऊ शकतात. प्रत्यक्ष लाभ संबंधित नियम व पात्रतेनुसार मिळेल.
प्रश्न 3: शेतकऱ्यांना मदत मिळण्यासाठी पुढे काय होणार?
उत्तर: पीक नुकसानीचे पंचनामे, प्रस्ताव सादर करणे आणि प्रशासकीय प्रक्रिया पूर्ण होणे आवश्यक आहे. प्रत्यक्ष मदतीची वेळ आणि पात्रता याबाबत शासनाच्या पुढील सूचनांकडे लक्ष द्यावे.
