सोमवार, 9 नोव्हेंबर 2026
आर्थिक वर्ष 2026 मध्ये भारतीय अर्थव्यवस्था 6.5 टक्के दराने वाढेल, अमेरिकेच्या करांमुळे निर्यातीवर परिणाम (फोटो सौजन्य - सोशल मीडिया)
India’s GDP Growth Marathi News: पहिल्या तिमाहीत ७.८ टक्के वाढीची नोंद झाली असली तरी, चालू आर्थिक वर्ष २०२५-२६ मध्ये भारताची अर्थव्यवस्था ६.५ टक्के दराने वाढू शकते, असे आशियाई विकास बँकेने (ADB) मंगळवारी म्हटले आहे. भारतीय निर्यातीवरील अमेरिकेच्या शुल्कामुळे अर्थव्यवस्थेच्या वाढीच्या अंदाजावर परिणाम होईल, विशेषतः वर्षाच्या दुसऱ्या सहामाहीत.
आशियाई विकास बँकेने (ADB) एप्रिल २०२५ च्या आशियाई विकास दृष्टिकोन (ADO) अहवालात भारताचा आर्थिक विकास दर ७ टक्के राहण्याचा अंदाज वर्तवला होता, परंतु जुलैमध्ये त्यांनी हा अंदाज ६.५ टक्के केला. अमेरिकन शुल्काचा भारतीय निर्यातीवर होणारा संभाव्य परिणाम लक्षात घेता हे पाऊल उचलण्यात आले.
पहिल्या तिमाहीत (Q1) ७.८ टक्के वाढ प्रामुख्याने मजबूत देशांतर्गत वापर आणि सरकारी खर्चामुळे झाली. तथापि, अतिरिक्त अमेरिकन शुल्क निर्यात कमी करेल, ज्यामुळे आर्थिक वर्ष २६ आणि आर्थिक वर्ष २७ च्या दुसऱ्या सहामाहीत आर्थिक वाढीवर परिणाम होईल. सप्टेंबर २०२५ च्या ADO नुसार, देशांतर्गत मागणी आणि सेवा निर्यात मजबूत केल्याने हा परिणाम अंशतः कमी होईल.
निर्यातीत घट झाल्याने आर्थिक वर्ष २६ आणि आर्थिक वर्ष २७ या दोन्ही काळात जीडीपीवर परिणाम होईल. परिणामी, निव्वळ निर्यात वाढ अपेक्षेपेक्षा जास्त घटू शकते. तथापि, जीडीपीवर होणारा परिणाम मर्यादित असेल कारण निर्यात जीडीपीमध्ये तुलनेने कमी योगदान देते. शिवाय, इतर देशांना वाढलेली निर्यात, मजबूत सेवा निर्यात आणि राजकोषीय आणि चलनविषयक धोरण समर्थन देशांतर्गत मागणीला आधार देईल.
ADO नुसार, GST कपातीमुळे कर महसुलात घट झाल्यामुळे आणि खर्चाची पातळी राखण्याची गरज असल्याने चालू आर्थिक वर्षात राजकोषीय तूट ४.४% च्या अर्थसंकल्पीय अंदाजापेक्षा जास्त असण्याची शक्यता आहे. तरीही, ती आर्थिक वर्ष २५ मध्ये विक्रमी ४.७% च्या खाली राहील.
आर्थिक वर्ष २५ मध्ये चालू खात्यातील तूट जीडीपीच्या ०.६% होती, जी आर्थिक वर्ष २६ मध्ये ०.९% आणि आर्थिक वर्ष २७ मध्ये १.१% पर्यंत वाढण्याची अपेक्षा आहे. ब्रेंट क्रूडच्या किमतीत घट झाल्यामुळे आयात वाढ मर्यादित राहील, विशेषतः पेट्रोलियम आयात.
अन्नधान्याच्या किमती अपेक्षेपेक्षा लवकर कमी झाल्यामुळे चालू आर्थिक वर्षासाठी महागाईचा अंदाज ३.१% पर्यंत कमी करण्यात आला आहे. आर्थिक वर्ष २६ मध्ये कोअर महागाई ४% च्या आसपास राहण्याची अपेक्षा आहे, तर आर्थिक वर्ष २७ मध्ये अन्नधान्याच्या किमती वाढल्यामुळे महागाईचा अंदाज वाढवण्यात आला आहे.
आर्थिक वर्ष २६ च्या पहिल्या चार महिन्यांत किरकोळ महागाई २.४% होती. यामुळे आरबीआयने मोठी दर कपात लागू केली. फेब्रुवारी आणि एप्रिलमध्ये रेपो दर २५ बेसिस पॉइंट्सने आणि जूनमध्ये ५० बेसिस पॉइंट्सने ५.५% पर्यंत कमी करण्यात आला.
याव्यतिरिक्त, सप्टेंबर आणि नोव्हेंबर २०२५ मध्ये रोख राखीव प्रमाण १०० बेसिस पॉइंट्सने कमी करण्यात आले, ज्यामुळे बँकांची तरलता वाढली. यामुळे नवीन रुपी कर्जांवरील बँकिंग दरात ६० बेसिस पॉइंट्सची कपात झाली आणि १० वर्षांच्या सरकारी सिक्युरिटीजवरील उत्पन्नात ३२ बेसिस पॉइंट्सची घट झाली.
आर्थिक वर्ष २६ च्या पहिल्या चार महिन्यांत केंद्र सरकारचा खर्च महसुलापेक्षा जास्त वेगाने वाढला, ज्यामुळे राजकोषीय तूट वाढली. प्रत्यक्ष कर संकलनात ७.५% घट झाली असली तरी, आरबीआयकडून मिळालेल्या २.७ ट्रिलियन रुपयांच्या लाभांशामुळे महसुलात ४.८% वाढ झाली. भांडवली खर्च ३२.८% आणि चालू खर्च १७.१% ने वाढला. अन्न अनुदान ९.६% ने कमी झाले आणि खत अनुदान ३६.९% ने वाढले. दरम्यान, जागतिक व्यापारातील अनिश्चिततेमुळे थेट परकीय गुंतवणुकीतील (FDI) वाढ मंदावली.
