बुधवार, 11 नोव्हेंबर 2026
आता फक्त टोलच नाही तर FASTag ने भरता येईल चलन, पार्किंग आणि विमा प्रीमियम (फोटो सौजन्य - सोशल मीडिया)
FASTag New Rules Marathi News: आता फास्टॅग फक्त टोल भरण्यापुरता मर्यादित राहणार नाही. सरकार आता पार्किंग शुल्क, वाहतूक चलन, विमा प्रीमियम आणि इलेक्ट्रिक वाहन (EV) शुल्क आकारणी अशा अनेक गोष्टींसाठी ते उपयुक्त बनवत आहे. यामुळे लोकांचा वेळ तर वाचेलच, पण पेमेंट सिस्टम देखील अधिक स्मार्ट आणि सोयीस्कर होईल.
आतापर्यंत टोल प्लाझावर टोल टॅक्स भरण्यासाठी फास्टॅगचा वापर केला जात होता. परंतु पार्किंग शुल्क, चलन, विमा प्रीमियम आणि ईव्ही चार्जिंग यासारख्या वाहनांशी संबंधित सर्व महत्त्वाच्या पेमेंट एकाच फास्टॅगद्वारे करण्याची सरकारची योजना आहे.
बँकांनी आतापर्यंत जवळजवळ ११ कोटी फास्टॅग जारी केले आहेत आणि सरकारला त्यांचा वापर अधिकाधिक उद्देशांसाठी करायचा आहे जेणेकरून लोकांना एकाच प्लॅटफॉर्मवरून अनेक सेवा मिळू शकतील.
रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालयाने नुकतीच यासंदर्भात एक कार्यशाळा आयोजित केली होती. त्यात अर्थ मंत्रालय, एनएचएआय आणि अनेक फिनटेक कंपन्यांचे वरिष्ठ अधिकारी सहभागी झाले होते. बैठकीत फास्टॅगचा वापर आणखी किती प्रकारे करता येईल यावर चर्चा करण्यात आली.
केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी म्हणाले की, सरकार फास्टॅगला एक मजबूत डिजिटल साधन बनवू इच्छिते जे लोकांना चांगल्या सुविधा प्रदान करेल आणि वाहतूक व्यवस्था व्यवस्थापित करणे देखील सोपे करेल.
कार्यशाळेत ‘मल्टी लेन फ्री फ्लो’ किंवा एमएलएफएफ प्रणालीवरही चर्चा करण्यात आली. ही अशी प्रणाली आहे ज्यामध्ये वाहनांना टोल प्लाझावर थांबावे लागणार नाही आणि त्यांचा टोल थेट कापला जाईल. यामुळे वाहतूक कोंडीची समस्या संपेल आणि टोल वसुलीत पारदर्शकता येईल.
वार्षिक FASTag पास घेणे बंधनकारक नाही . ज्यांना तो नको आहे ते पूर्वीप्रमाणेच त्यांचा FASTag वापरणे सुरू ठेवू शकतात. विद्यमान FASTag प्रणाली पूर्वीप्रमाणेच कार्यरत राहील. असे वापरकर्ते टोल प्लाझावर निर्धारित शुल्कानुसार सामान्य व्यवहार करू शकतात.
१८ जून २०२५ रोजी, केंद्रीय रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्र्यांनी व्हॅन, कार आणि जीप यांसारख्या गैर-व्यावसायिक खाजगी वाहनांसाठी केवळ डिझाइन केलेला FASTag-आधारित वार्षिक पास जाहीर केला. तथापि, हा पास व्यावसायिक वाहनांसाठी जारी केला जात नाही.
खाजगी वाहन मालकांना ३,००० रुपयांत FASTag वार्षिक पास मिळू शकतो . हा पास सक्रिय झाल्यापासून एका वर्षासाठी किंवा वर्षातून २०० फेऱ्यांपर्यंत , जे आधी येईल ते वैध आहे. FASTag वार्षिक पास प्रवाशांना वर्षभर राष्ट्रीय महामार्ग आणि द्रुतगती महामार्गांवर कोणत्याही निर्बंधाशिवाय त्रासमुक्त महामार्ग प्रवास प्रदान करेल.
FASTag वार्षिक पासचा उद्देश वाहन मालकांना अखंड, सुलभ आणि किफायतशीर प्रवास प्रदान करणे आहे. यामुळे वारंवार FASTag टॉप-अप करण्याची गरज दूर होते आणि भारताच्या राष्ट्रीय रस्ते नेटवर्कमध्ये ड्रायव्हिंगचा अनुभव वाढतो.
प्रस्तावित धोरणात महामार्ग वापरासाठी दोन-पेमेंट मॉडेल प्रदान केले आहे. पहिला पर्याय म्हणजे ३,००० रुपयांचा वार्षिक पास, जो टोल रस्त्यांवर अमर्यादित प्रवेश देतो. दुसरा पर्याय अंतर-आधारित मॉडेल आहे, ज्या अंतर्गत कार मालकांना प्रति १०० किमी ५० रुपये निश्चित दराने द्यावे लागतील, जे अधूनमधून महामार्गांचा वारंवार वापर न करणाऱ्या प्रवाशांसाठी आदर्श आहे.
